Nghị định 181/2025: Khấu trừ thuế GTGT và ngưỡng tiền mặt 5 triệu

Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, trong đó Điều 26 tác động trực tiếp đến việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào: chỉ hóa đơn có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên mới bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ. Quy định có hiệu lực từ 01/7/2025 – vừa nới lỏng cho chi phí nhỏ, vừa siết kỷ luật chứng từ với giao dịch lớn. Bài viết hướng dẫn cách xác định chứng từ hợp lệ trong từng trường hợp.

Xem thêm: Tổng hợp các chính sách mới có hiệu lực từ 01/7/2025

Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định gì về khấu trừ thuế GTGT?

Theo Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện:

Hàng hóa, dịch vụ mua vào có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT); và
Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo Nghị định 52/2024/NĐ-CP (chuyển khoản ngân hàng, ví điện tử, thanh toán điện tử…).

Lưu ý quan trọng: việc người mua nộp tiền mặt trực tiếp vào tài khoản của người bán KHÔNG được coi là thanh toán không dùng tiền mặt.

Trích Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP:

“Cơ sở kinh doanh phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế giá trị gia tăng… trừ các chứng từ bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản của bên bán.”

Hóa đơn từ 5 triệu đồng: bắt buộc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt

So sánh điều kiện khấu trừ thuế GTGT: hóa đơn từ 5 triệu phải thanh toán không dùng tiền mặt, dưới 5 triệu được trả tiền mặt

Nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán có được khấu trừ thuế GTGT không?

Không. Nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn nhầm rằng nộp tiền mặt trực tiếp vào tài khoản người bán là “không dùng tiền mặt”. Để giao dịch trên 5 triệu đồng được khấu trừ, tiền phải chuyển từ tài khoản ngân hàng chính thức của bên mua sang tài khoản bên bán. Mục đích là chứng minh nguồn tiền chi ra thuộc về doanh nghiệp mua hàng; khi cá nhân nộp tiền mặt, bản chất không khác thanh toán tiền mặt truyền thống.

RỦI RO CẦN TRÁNH

Thanh toán tiền mặt (kể cả nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán) cho hóa đơn ≥ 5 triệu đồng đến thuế GTGT đầu vào tương ứng bị loại khỏi khấu trừ, làm tăng chi phí thuế và giảm lợi nhuận.

Giải pháp an toàn khi buộc phải dùng tiền mặt cho chi phí lớn:

Ưu tiên chuyển khoản từ tài khoản doanh nghiệp; nếu có công nợ hai chiều, lập biên bản bù trừ công nợ.
Chỉ tách nhỏ giao dịch xuống dưới 5 triệu khi thực sự hợp lý về mặt kinh doanh – không lạm dụng để lách luật.
Với phương thức đặc thù (bù trừ, vay mượn, chi hộ qua bên thứ ba), xác lập hồ sơ chứng minh theo đúng Điều 26.

Hóa đơn dưới 5 triệu đồng: thanh toán tiền mặt vẫn được khấu trừ

Nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán không được khấu trừ thuế GTGT theo Điều 26 Nghị định 181/2025

Căn cứ khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024, nghĩa vụ dùng chứng từ không tiền mặt chỉ đặt ra với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên. Do đó:

Hóa đơn đầu vào dưới 5 triệu đồng được thanh toán bằng tiền mặt mà vẫn khấu trừ thuế GTGT, nếu đáp ứng điều kiện về hóa đơn, chứng từ, mục đích và sự liên quan đến hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Sự linh hoạt này giảm gánh nặng hành chính cho các khoản chi nhỏ thường xuyên (văn phòng phẩm, công cụ tiêu hao, mua hàng nội địa nhỏ lẻ). Tuy nhiên doanh nghiệp vẫn phải lập đầy đủ phiếu chi, biên nhận để chứng minh tính hợp lý của chi phí theo Luật Kế toán.

Các trường hợp thanh toán đặc thù vẫn được khấu trừ thuế GTGT

Một số trường hợp không có chứng từ chuyển khoản trực tiếp nhưng vẫn được khấu trừ nếu chứng minh thanh toán hợp pháp, minh bạch:

Bù trừ công nợ giữa hàng mua vào và bán ra, hoặc vay mượn hàng hóa: cần biên bản đối chiếu số liệu và xác nhận thanh toán giữa hai bên.
Bù trừ công nợ qua bên thứ ba: cần biên bản bù trừ công nợ ba bên làm căn cứ khấu trừ.
Vay, mượn tiền để thanh toán hoặc nhờ bên mua chi hộ: cần hợp đồng bằng văn bản lập trước, kèm chứng từ chuyển tiền từ tài khoản bên cho vay sang bên vay.

Tham khảo toàn văn Nghị định 181/2025/NĐ-CP tại Thư viện Pháp Luật để tra cứu chi tiết từng điều khoản.

Cách tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

Theo Điều 11 Luật Thuế GTGT 2024, phương pháp khấu trừ tiếp tục được áp dụng với công thức:

Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra − Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

Thuế GTGT đầu ra: xác định trên hóa đơn GTGT của hàng hóa, dịch vụ bán ra.
Thuế GTGT đầu vào: tổng thuế trên hóa đơn mua vào, chứng từ nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu hoặc nộp thay khi mua dịch vụ xuyên biên giới, đáp ứng điều kiện tại Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024.

Xem chi tiết quy định kê khai, khấu trừ và hoàn thuế tại Thông tư 219 về thuế GTGT.

Ai được áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT?

Theo khoản 2 Điều 11 Luật Thuế GTGT 2024, phương pháp khấu trừ áp dụng cho các đối tượng sau:

Đối tượng áp dụng	Điều kiện	Lý do & tác động
Doanh nghiệp doanh thu ≥ 1 tỷ đồng/năm	Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ ≥ 1 tỷ đồng/năm. Không áp dụng cho hộ, cá nhân kinh doanh.	Ngưỡng bắt buộc, đảm bảo doanh nghiệp quy mô lớn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và quản lý thuế chuyên nghiệp.
Doanh nghiệp tự nguyện áp dụng	Thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định.	Cho phép doanh nghiệp nhỏ hơn được khấu trừ, nhưng đòi hỏi hệ thống kế toán đủ mạnh; không tuân thủ có thể bị chuyển sang phương pháp trực tiếp khi thanh tra.
Tổ chức, cá nhân nước ngoài trong lĩnh vực dầu khí	Cung cấp hàng hóa, dịch vụ phục vụ tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; phía Việt Nam kê khai, khấu trừ, nộp thay.	Quy định đặc thù nhằm đơn giản hóa quản lý thuế cho bên nước ngoài, đảm bảo tính liên tục của dự án năng lượng.

Áp dụng sai phương pháp có thể dẫn đến sai lệch nghĩa vụ thuế và bị xử phạt khi thanh – kiểm tra.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì từ 01/7/2025?

Với hiệu lực từ 01/7/2025, Nghị định 181/2025/NĐ-CP yêu cầu rõ ràng về thanh toán không dùng tiền mặt cho hóa đơn từ 5 triệu đồng. Bộ phận kế toán – tài chính cần:

Rà soát toàn bộ quy trình thanh toán, ưu tiên chuyển khoản cho mọi giao dịch ≥ 5 triệu.
Chuẩn bị đầy đủ hóa đơn, hợp đồng, biên bản bù trừ để bảo vệ quyền khấu trừ.
Đào tạo lại nhân sự về ngưỡng 5 triệu và lỗi “nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán”.

Trong bối cảnh quy định ngày càng chặt, nhiều doanh nghiệp lựa chọn hợp tác với đơn vị chuyên nghiệp để giảm rủi ro. Tham khảo dịch vụ kế toán doanh nghiệp để cập nhật chính sách thuế mới, hoặc dịch vụ kiểm toán độc lập cho doanh nghiệp quy mô vừa và lớn.

Kết luận

Nghị định 181/2025/NĐ-CP làm rõ nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT: chỉ hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên mới bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ; hóa đơn nhỏ hơn vẫn khấu trừ khi thanh toán tiền mặt nếu đủ chứng từ. Việc chuyển đổi đòi hỏi sự chuyên nghiệp trong quản lý chứng từ.

Để tuân thủ Nghị định 181/2025/NĐ-CP và tối ưu khấu trừ thuế, hãy liên hệ MAN – Master Accountant Network. Chúng tôi cung cấp Dịch vụ Kiểm toán, Dịch vụ Kế toán Thuế và hỗ trợ xây dựng lại quy trình thanh toán nội bộ cho các giao dịch trên 5 triệu đồng.

Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn
Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Tài chính doanh nghiệp.

MAN – Master Accountant Network cam kết cung cấp thông tin chuyên môn minh bạch, cập nhật theo quy định pháp luật hiện hành và tuân thủ các chuẩn mực nghề nghiệp trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán – thuế.

Câu hỏi thường gặp

Nộp tiền mặt vào tài khoản của bên bán có được khấu trừ thuế GTGT không?

Không. Theo Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, chứng từ bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán không được coi là thanh toán không dùng tiền mặt. Với hóa đơn ≥ 5 triệu đồng, tiền phải chuyển từ tài khoản ngân hàng của bên mua sang bên bán mới được khấu trừ.

Hóa đơn dưới 5 triệu đồng thanh toán tiền mặt có được khấu trừ không?

Có. Hóa đơn đầu vào dưới 5 triệu đồng (đã gồm thuế GTGT) được thanh toán bằng tiền mặt vẫn khấu trừ thuế GTGT, nếu đáp ứng các điều kiện khác về hóa đơn, chứng từ và mục đích kinh doanh.

Bù trừ công nợ có được khấu trừ thuế GTGT theo Nghị định 181/2025 không?

Có. Trường hợp bù trừ công nợ giữa hàng mua vào và bán ra cần biên bản đối chiếu và xác nhận thanh toán giữa hai bên; bù trừ qua bên thứ ba cần biên bản bù trừ công nợ ba bên làm căn cứ khấu trừ.

Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định gì?

Điều 26 quy định cơ sở kinh doanh phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (gồm cả hàng nhập khẩu) để được khấu trừ thuế GTGT, và hướng dẫn hồ sơ cho các phương thức thanh toán đặc thù.

Thanh toán qua bên thứ ba hoặc vay mượn tiền có được khấu trừ không?

Có, nếu có hợp đồng bằng văn bản lập trước kèm chứng từ chuyển tiền từ tài khoản bên cho vay/chi hộ. Hồ sơ phải chứng minh thanh toán hợp pháp, minh bạch theo Điều 26.