Thời hạn đăng ký người phụ thuộc năm 2026 theo Nghị định 253

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh cho năm 2026 là trước ngày 31/12/2026, theo Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Nếu chưa tính giảm trừ trong năm, người nộp thuế vẫn được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng khi quyết toán, với điều kiện đã đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh trong thời hạn. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc từ kỳ tính thuế năm 2026 là 6,2 triệu đồng/tháng.

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc theo quy định mới

Theo Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, được Thư viện Pháp luật tóm tắt, trường hợp người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế thì được tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, và phải đăng ký, nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trước ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế. Sau khi đã đăng ký, người phụ thuộc tiếp tục được giảm trừ ở các năm sau nếu không có thay đổi.

Áp dụng cho năm 2026, các mốc cần ghi nhớ được tóm tắt trong bảng sau.

Ví dụ, con của người lao động sinh ngày 15/3/2026 nhưng đến tháng 11/2026 mới đăng ký. Khi quyết toán thuế TNCN năm 2026, người lao động vẫn được tính giảm trừ cho con từ tháng 3/2026 vì đã đăng ký trước ngày 31/12/2026. Nếu để đến tháng 01/2027 mới đăng ký, khoản giảm trừ của năm 2026 không còn được tính.

Điểm khác so với quy định cũ

Phiên bản trước của bài viết dẫn một “Thông tư XX/2025/TT-BTC” chưa có số hiệu và căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Luật Thuế TNCN số 04/2007/QH12. Từ ngày 01/7/2026, căn cứ đã chuyển sang Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC. Bảng sau tóm tắt những thay đổi chính.

Mức giảm trừ mới được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, đồng thời được quy định tại Điều 10 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15. Toàn bộ điểm mới về thuế TNCN được MAN tổng hợp tại bài Nghị định 253/2026/NĐ-CP và điểm mới về thuế TNCN.

Ai được đăng ký là người phụ thuộc

Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP xác định người phụ thuộc gồm các nhóm sau; điều kiện chi tiết được MAN phân tích tại bài điều kiện người phụ thuộc theo Nghị định 253/2026.

• Con dưới 18 tuổi, gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ hoặc chồng.
• Con từ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.
• Con từ 18 tuổi trở lên đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề, kể cả thời gian chờ kết quả thi lớp 12 từ tháng 6 đến tháng 9, không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt ngưỡng.
• Vợ hoặc chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ hoặc chồng, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi hợp pháp.
• Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, như anh chị em ruột, ông bà, cô dì chú bác, cháu ruột.

Với vợ chồng, cha mẹ và cá nhân khác, người trong độ tuổi lao động phải không có khả năng lao động, tức tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, và có thu nhập không vượt ngưỡng; người ngoài độ tuổi lao động chỉ cần đáp ứng điều kiện thu nhập. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế.

Hồ sơ và cách đăng ký người phụ thuộc

Từ ngày 14/02/2026, thủ tục đăng ký người phụ thuộc đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công không còn là thủ tục riêng mà được gộp vào thủ tục đăng ký thuế, theo tổng hợp của Thư viện Pháp luật. Người nộp thuế có hai cách thực hiện:

• Ủy quyền cho tổ chức chi trả thu nhập. Người lao động gửi văn bản ủy quyền và thông tin người phụ thuộc cho doanh nghiệp; doanh nghiệp tổng hợp và nộp tờ khai đăng ký thuế thay cho người lao động.
• Tự đăng ký với cơ quan thuế. Cá nhân nộp tờ khai đăng ký thuế kèm thông tin người phụ thuộc trực tiếp hoặc điện tử qua Cổng thuế điện tử.

Số hiệu mẫu tờ khai áp dụng cho từng cách nộp cần đối chiếu với Thông tư 90/2026/TT-BTC trước khi nộp [cần kiểm chứng số mẫu]. Hồ sơ chứng minh theo Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC gồm giấy tờ phù hợp từng nhóm người phụ thuộc, tóm tắt trong bảng sau.

Các bước thao tác trên hệ thống được hướng dẫn tại bài hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc.

Góc nhìn chuyên môn của MAN

Qua hồ sơ quyết toán thuế TNCN hằng năm, đội ngũ MAN – Master Accountant Network nhận thấy phần lớn sai sót về người phụ thuộc đến từ việc đăng ký muộn và kê khai trùng. Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Đặt hạn nội bộ trước 31/12. Doanh nghiệp nên chốt nhận hồ sơ người phụ thuộc từ người lao động trước giữa tháng 12 để kịp tổng hợp và nộp, tránh mất quyền giảm trừ của cả năm.
• Rà soát lại ngưỡng thu nhập. Ngưỡng tăng lên 3 triệu đồng/tháng giúp nhiều cha mẹ có lương hưu thấp hoặc con đi làm thêm trở lại diện người phụ thuộc, nên người lao động có thể xem xét đăng ký bổ sung.
• Kiểm tra điều kiện sống cùng. Theo tóm tắt Điều 47, nhóm vợ chồng, cha mẹ và cá nhân khác phải đáp ứng điều kiện về nơi ở cùng người nộp thuế, đây là điểm cần đối chiếu kỹ với văn bản gốc khi lập hồ sơ.
• Tránh kê khai trùng. Khi hai vợ chồng cùng đi làm, chỉ một người được đăng ký giảm trừ cho con; nếu kê khai trùng, cơ quan thuế sẽ truy thu số thuế được giảm và có thể xử phạt.

Thông tin người phụ thuộc là căn cứ trực tiếp khi lập tờ khai quyết toán, xem các mẫu hiện hành tại bài mẫu tờ khai thuế thu nhập cá nhân và hướng dẫn quyết toán thuế TNCN cá nhân. Người lao động bị khấu trừ thừa do chưa tính đủ người phụ thuộc có thể tham khảo dịch vụ hoàn thuế thu nhập cá nhân của MAN.

Kết luận

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc cho năm 2026 là trước ngày 31/12/2026, và đăng ký đúng hạn cho phép tính giảm trừ từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. Với mức giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng và ngưỡng thu nhập mới 3 triệu đồng/tháng, người lao động và bộ phận nhân sự nên rà soát lại danh sách người phụ thuộc trước kỳ quyết toán. MAN sẽ tiếp tục cập nhật khi Bộ Tài chính hướng dẫn thêm về mẫu biểu.

Câu hỏi thường gặp

Hạn cuối đăng ký người phụ thuộc năm 2026 là ngày nào?

Người nộp thuế phải đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trước ngày 31/12/2026 để được tính giảm trừ gia cảnh cho năm 2026, theo Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Có phải đăng ký lại người phụ thuộc hằng năm không?

Không. Người phụ thuộc đã đăng ký tiếp tục được giảm trừ ở các năm sau; người nộp thuế chỉ cần đăng ký thay đổi khi thông tin thay đổi hoặc người phụ thuộc không còn đủ điều kiện.

Mức giảm trừ người phụ thuộc năm 2026 là bao nhiêu?

Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.