Hướng dẫn chi tiết Nghị định 373/2025/NĐ-CP về sửa đổi quy định kê khai và quyết toán thuế

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 126/2020/NĐ-CP với nhiều điều chỉnh quan trọng về quy trình kê khai thuế thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng và quản lý các khoản thu từ đất đai. Với hệ thống biểu mẫu mới và quy định rõ ràng về thời hạn nộp tiền sử dụng đất, Nghị định này là văn bản pháp lý then chốt mà doanh nghiệp và cá nhân cần nắm vững trước khi chính thức có hiệu lực từ ngày 14/02/2026.

Tải file tóm tắt bài viết tại đây

Những thay đổi về kỳ khai thuế thu nhập cá nhân và giá trị gia tăng

Điểm mới tại Điều 1 của Nghị định 373/2025/NĐ-CP tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong việc lựa chọn kỳ khai thuế.

Cụ thể, đối với người nộp thuế thuộc diện khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng, nếu doanh nghiệp đủ điều kiện khai thuế giá trị gia tăng theo quý thì được quyền lựa chọn khai thuế thu nhập cá nhân theo quý. Sự đồng bộ này giúp giảm bớt áp lực về thủ tục hành chính cho bộ phận kế toán.

Quy trình xử lý khi phát hiện kê khai sai kỳ tính thuế (từ quý sang tháng):

Trường hợp tự phát hiện: Người nộp thuế phải chuyển sang khai theo tháng từ quý tiếp theo, nộp lại hồ sơ khai tháng của các kỳ trước đó và tính tiền chậm nộp.
Trường hợp cơ quan thuế phát hiện: Cơ quan thuế yêu cầu khai theo tháng, nộp lại hồ sơ và tính tiền chậm nộp (ngoại trừ trường hợp đang kiểm tra tại trụ sở).
Ưu đãi về xử phạt: Người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với các hồ sơ phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế này.

Quy định mới về nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân

Điều 3 của Nghị định 373/2025/NĐ-CP đã làm rõ hơn địa điểm nộp hồ sơ đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công phức tạp.

Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại từ hai nơi trở lên thực hiện nộp hồ sơ theo nguyên tắc sau:

Nộp tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm.
Nếu có từ hai nguồn thu nhập lớn nhất bằng nhau: Cá nhân tự lựa chọn nộp tại một trong các cơ quan thuế quản lý các tổ chức chi trả đó.

Nghị định cũng bổ sung cơ chế phối hợp: Cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ sai quy định có trách nhiệm chủ động chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập, giảm thiểu gánh nặng đi lại cho cá nhân.

Cập nhật các khoản thu từ đất đai theo Luật Đất đai 2024

Nhằm đồng bộ với Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Nghị định 373/2025/NĐ-CP điều chỉnh thời điểm phát sinh nghĩa vụ ngân sách và thời hạn nộp các khoản thuế, phí liên quan đến đất đai.

Bảng tổng hợp thời hạn nộp tiền sử dụng đất và tiền thuê đất:

Loại khoản thu	Giai đoạn/Đợt nộp	Thời hạn nộp tiền	Ghi chú
Tiền sử dụng đất	Đợt 1 (50%)	Chậm nhất 30 ngày kể từ ngày ban hành thông báo	Tính từ ngày ghi trên thông báo thuế
Tiền sử dụng đất	Đợt 2 (50% còn lại)	Chậm nhất 90 ngày kể từ ngày ban hành thông báo
Tiền thuê đất hằng năm	Lần đầu	Chậm nhất 30 ngày kể từ ngày ban hành thông báo
Tiền thuê đất hằng năm	Các năm tiếp theo	Trước 31/05 (100%) hoặc chia 2 đợt (31/05 và 31/10)	Người nộp thuế được chủ động lựa chọn
Tiền thuê đất một lần	Toàn bộ số tiền	Theo thời hạn ghi trên thông báo của cơ quan thuế	Bao gồm cả khoản nộp bổ sung
Đất tái định cư	100% số tiền nợ	Chậm nhất 30 ngày kể từ ngày ban hành thông báo	Áp dụng khi nợ quá 5 năm

Quy định bổ sung về hồ sơ đất đai:

Cơ quan thuế có quyền gửi văn bản yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung thông tin nếu hồ sơ địa chính không hợp pháp hoặc thiếu sót.
Xác định rõ các khoản được trừ vào tiền thuê đất, tiền sử dụng đất phải nộp dựa trên hồ sơ pháp lý.
Thời hạn ban hành thông báo nộp tiền thuê đất hằng năm được quy định cụ thể để đảm bảo tính minh bạch.

Cải cách biểu mẫu và thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế

Nghị định 373/2025/NĐ-CP thay thế hàng loạt biểu mẫu tại các Phụ lục kèm theo để phù hợp với quy trình số hóa và quản lý thuế hiện đại.

Các nhóm biểu mẫu được thay đổi đáng chú ý bao gồm:

Danh mục hồ sơ khai thuế cho các sắc thuế phổ biến.
Mẫu biểu đề nghị gia hạn nộp thuế và gia hạn tiền thuê đất.
Hệ thống thông báo nộp thuế liên quan đến đất đai, bất động sản.
Hồ sơ liên quan đến Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA).

Về APA, Nghị định bổ sung quy định về thời điểm có hiệu lực và trình tự xử lý hồ sơ song phương, đa phương. Doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo các sự kiện trọng yếu ảnh hưởng đến kết quả sản xuất kinh doanh so với APA đã ký kết để cơ quan thuế có cơ sở điều chỉnh kịp thời.

Nội dung bãi bỏ và điều khoản thi hành

Điều 8 và Điều 9 của Nghị định 373/2025/NĐ-CP liệt kê các nội dung không còn phù hợp với thực tiễn quản lý.

Các điểm bãi bỏ quan trọng:

Bãi bỏ cụm từ “thuê mặt nước” tại nhiều điều khoản liên quan để thống nhất khái niệm theo quy định đất đai mới.
Bãi bỏ một số điểm, khoản về kê khai không còn phù hợp với quy trình nộp thuế điện tử.

Lưu ý chuyển tiếp và hiệu lực:

Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 14/02/2026.
Hồ sơ đã kê khai theo mẫu biểu cũ trước ngày 14/02/2026 vẫn được chấp nhận và xử lý theo quy định tại thời điểm nộp.
Kể từ ngày 14/02/2026, bắt buộc sử dụng hệ thống mẫu biểu mới ban hành kèm theo Nghị định này.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.