Thưởng doanh số cho đại lý có phải xuất hóa đơn không?

Việc xác định các khoản chi hỗ trợ, thưởng doanh số có thuộc diện phải xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) hay không là vấn đề gây nhiều lúng túng cho doanh nghiệp. Căn cứ theo các quy định mới nhất tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP, bài viết dưới đây sẽ làm rõ bản chất thuế đối với khoản thưởng doanh số cho đại lý.

Quy định về khoản thu không liên quan đến bán hàng và dịch vụ

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP về nguyên tắc xác định giá tính thuế giá trị gia tăng, các khoản thu không liên quan đến việc bán hàng hóa hay cung cấp dịch vụ sẽ không được bao gồm trong giá tính thuế.

Trích dẫn quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP:

“Giá tính thuế đối với các loại hàng hóa, dịch vụ… không bao gồm các khoản thu không liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của cơ sở kinh doanh: các khoản thu về bồi thường bằng tiền, tiền thưởng, thu đòi người thứ ba của hoạt động bảo hiểm, các khoản thu hộ, các khoản thù lao từ cơ quan nhà nước do thực hiện hoạt động thu hộ, chi hộ các cơ quan nhà nước, các khoản thu tài chính.”

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để doanh nghiệp phân biệt giữa chiết khấu thương mại (giảm trừ vào giá bán) và tiền thưởng doanh số (khoản chi độc lập).

Bản chất của khoản hỗ trợ đạt sản lượng tiêu thụ

Xét trường hợp cụ thể khi công ty A chi hỗ trợ 5.000.000 VND cho đại lý B khi đạt sản lượng 500kg và hoàn tất nghĩa vụ thanh toán, đây được xem là khoản thưởng có điều kiện.

Khoản chi này nhằm mục đích hỗ trợ khấu hao tài sản và duy trì hình ảnh thương hiệu trong suốt quá trình hợp tác. Vì điều kiện nhận tiền dựa trên sản lượng tiêu thụ và nghĩa vụ thanh toán, nó không trực tiếp làm giảm giá bán trên từng đơn hàng đã xuất. Do đó, khoản tiền này không có tính chất của chiết khấu thương mại mà là một khoản thu tài chính của bên nhận.

Nghĩa vụ xuất hóa đơn và chứng từ đối với tiền thưởng doanh số

Căn cứ theo giải đáp từ các chuyên gia tài chính và quy định pháp luật hiện hành, việc xử lý hóa đơn và chứng từ đối với khoản thưởng này được thực hiện cụ thể như sau:

Không phải xuất hóa đơn giá trị gia tăng

Vì khoản thưởng doanh số này là khoản chi không liên quan đến việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại thời điểm thanh toán hỗ trợ, nên không được tính vào giá tính thuế GTGT. Công ty chi tiền không phải lập hóa đơn GTGT cho khoản chi này.

Yêu cầu về chứng từ thu chi

Dù không phải xuất hóa đơn như trường hợp bán hàng thông thường, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo tính minh bạch và đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế. Các bên cần thực hiện:

Lập chứng từ chi tiền (phiếu chi hoặc ủy nhiệm chi) đối với bên thưởng.
Lập chứng từ thu tiền (phiếu thu) đối với bên nhận thưởng.
Lưu trữ các hồ sơ kèm theo: Hợp đồng kinh tế, văn bản thông báo chương trình hỗ trợ, biên bản xác nhận đạt sản lượng tiêu thụ.

So sánh thưởng doanh số và chiết khấu thương mại

Để tránh sai sót trong kê khai thuế, kế toán cần phân biệt rõ hai khái niệm này qua bảng dưới đây:

Tiêu chí	Chiết khấu thương mại	Thưởng doanh số (Hỗ trợ tiền)
Bản chất	Giảm giá niêm yết do mua số lượng lớn	Khoản tiền thưởng khi đạt điều kiện cam kết
Thời điểm	Thường thực hiện ngay khi mua hàng	Thực hiện sau khi kết thúc kỳ kinh doanh
Hóa đơn	Phải lập hóa đơn (hoặc ghi giảm trên hóa đơn cuối)	Không lập hóa đơn GTGT
Thuế GTGT	Làm giảm giá tính thuế GTGT	Không ảnh hưởng đến giá tính thuế GTGT
Chứng từ	Hóa đơn, chứng từ thanh toán	Chứng từ thu, chi tiền

Việc nắm vững quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình kế toán và hạn chế các rủi ro pháp lý liên quan đến hóa đơn chứng từ.

Liên Hệ Nhận Tư Vấn

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.

Nguồn trích dẫn: