Nghị định 08/2015/NĐ-CP và những quy định trọng yếu về thủ tục hải quan

Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được ban hành ngày 21 tháng 01 năm 2015 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan. Có hiệu lực chính thức từ ngày 15 tháng 03 năm 2015, văn bản pháp lý này đóng vai trò nền tảng trong việc chuẩn hóa các hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Đối với doanh nghiệp, việc nắm vững các giới hạn và quy định trong nghị định này là điều kiện tiên quyết để đảm bảo vận hành thông suốt và tránh các rủi ro pháp lý.

Tải file tóm tắt bài viết

Các giới hạn quan trọng đối với hàng hóa gửi kho ngoại quan

Kho ngoại quan là khu vực lưu giữ hàng hóa đã làm thủ tục hải quan nhưng chưa nộp thuế hoặc chờ tái xuất. Tuy nhiên, không phải mọi loại hàng hóa đều được phép lưu kho tại đây.

Theo Điều 85 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, doanh nghiệp tuyệt đối không được gửi vào kho ngoại quan các loại hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc tên gọi xuất xứ Việt Nam. Bên cạnh đó, các mặt hàng gây nguy hiểm cho con người hoặc gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng cũng bị từ chối. Đặc biệt, hàng hóa thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng xuất nhập khẩu sẽ không được phép lưu kho, trừ những trường hợp đặc biệt có văn bản cho phép từ Thủ tướng Chính phủ.

Về thời hạn lưu giữ, Điều 84 quy định rất nghiêm ngặt. Hàng hóa phải được đưa ra khỏi kho đúng thời hạn quy định tại Khoản 1 Điều 61 Luật Hải quan. Trong trường hợp chủ hàng hoặc người được ủy quyền không thực hiện việc đưa hàng ra khỏi kho khi đã quá hạn, Cục Hải quan sẽ tổ chức thanh lý hàng hóa gửi kho ngoại quan theo đúng trình tự pháp luật. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch điều phối hàng hóa chính xác để tránh tổn thất về tài sản.

Quy định về thời hạn xử lý hồ sơ và tạm nhập tái xuất

Một trong những điểm doanh nghiệp cần lưu tâm nhất là thời gian xác định trước các thông tin hải quan và thời hạn đối với hàng hóa tham gia hội chợ triển lãm.

Đối với việc xác định trước mã số, xuất xứ và trị giá hải quan, Điều 24 quy định Tổng cục Hải quan sẽ ban hành thông báo kết quả trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Với những trường hợp mang tính chất phức tạp, cần thêm thời gian xác minh và làm rõ, thời hạn này có thể kéo dài tối đa là 60 ngày. Việc chủ động nộp hồ sơ sớm giúp doanh nghiệp dự tính chính xác chi phí thuế và lộ trình kinh doanh.

Liên quan đến hàng hóa tham gia hội chợ, triển lãm thương mại, Điều 53 đưa ra các mốc thời gian cụ thể. Hàng hóa tạm nhập khẩu để tham gia hội chợ, triển lãm thương mại tại Việt Nam phải được tái xuất khẩu trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc sự kiện đã đăng ký. Ngược lại, thời hạn tạm xuất khẩu hàng hóa để tham gia hội chợ, triển lãm thương mại ở nước ngoài là một năm kể từ ngày hàng hóa được tạm xuất khẩu.

Nguyên tắc phân loại và xác định trị giá hải quan

Để đảm bảo tính minh bạch trong việc tính thuế, Nghị định 08/2015/NĐ-CP thiết lập các quy tắc rõ ràng về mã số và giá trị hàng hóa.

Theo Điều 16, việc phân loại hàng hóa nhằm xác định tên gọi và mã số phải tuân theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Cơ quan hải quan sẽ căn cứ vào hồ sơ, tài liệu kỹ thuật, thành phần tính chất lý hóa, cũng như công dụng thực tế của hàng hóa để xác định mã chuẩn xác.

Về trị giá hải quan, Điều 20 nêu rõ nguyên tắc tính toán:

Đối với hàng hóa xuất khẩu, trị giá hải quan là giá bán của hàng hóa tính đến cửa khẩu xuất, không bao gồm phí bảo hiểm quốc tế và phí vận tải quốc tế.
Đối với hàng hóa nhập khẩu, trị giá hải quan là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên.

Chế độ ưu tiên và trách nhiệm của doanh nghiệp

Nghị định 08/2015/NĐ-CP mở ra cơ hội áp dụng chế độ ưu tiên giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng về thủ tục hành chính. Tuy nhiên, để được hưởng quyền lợi này, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện khắt khe.

Tại Điều 10, doanh nghiệp phải tuân thủ tốt pháp luật về hải quan và thuế, chấp hành pháp luật về kế toán, kiểm toán và có hệ thống kiểm soát nội bộ. Đồng thời, doanh nghiệp phải đạt kim ngạch xuất nhập khẩu theo quy định.

Sau khi được công nhận, trách nhiệm của doanh nghiệp theo Điều 12 là tiếp tục duy trì sự tuân thủ, thực hiện báo cáo định kỳ, trao đổi thông tin với cơ quan hải quan và chủ động tự kiểm tra để phát hiện, khắc phục các sai sót kịp thời.

Triển khai cơ chế một cửa quốc gia và địa điểm làm thủ tục

Hướng tới mục tiêu hiện đại hóa, Nghị định 08/2015/NĐ-CP đẩy mạnh việc áp dụng công nghệ thông tin và quy định rõ nơi thực hiện nghiệp vụ.

Điều 25 khẳng định khai hải quan phải được thực hiện theo phương thức điện tử, trừ một số trường hợp đặc thù được dùng tờ khai giấy. Tại Điều 7, Cơ chế một cửa quốc gia cho phép người khai nộp chứng từ điện tử để thực hiện đồng thời thủ tục hải quan và các thủ tục hành chính liên quan thông qua một cổng thông tin duy nhất.

Về địa điểm làm thủ tục, Điều 4 quy định việc thực hiện theo Điều 22 Luật Hải quan. Đáng chú ý, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định Danh mục hàng hóa nhập khẩu bắt buộc phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập tùy theo tình hình từng thời kỳ. Đối tượng chịu sự kiểm tra, giám sát bao gồm hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và các phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh (theo Điều 6).

Thủ tục đối với các loại hình hàng hóa đặc thù

Nghị định cũng quy định chi tiết cho các hoạt động sản xuất và lưu chuyển hàng hóa không thông thường:

Hàng hóa gia công, sản xuất xuất khẩu: Theo Điều 36, các tổ chức và cá nhân phải thực hiện báo cáo quyết toán về việc quản lý và sử dụng nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị nhập khẩu.
Hàng hóa trung chuyển và quá cảnh: Việc đưa hàng vào hoặc ra khỏi khu phi thuế quan phải tuân thủ nghiêm ngặt các trình tự tại Điều 42, 43 và 44.
Phương thức quay vòng: Đối với các phương tiện chứa hàng hóa theo phương thức quay vòng, Điều 49 yêu cầu doanh nghiệp phải thực hiện đúng thủ tục tạm nhập – tái xuất hoặc tạm xuất – tái nhập.

Việc nắm bắt và thực thi đúng các quy định tại Nghị định 08/2015/NĐ-CP không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Liên Hệ Nhận Báo Giá

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.

(Nguồn trích dẫn: Nghị định số 08/2015/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 21/01/2015)