Nghị định 292/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 22/7/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương. Nghị định có hiệu lực từ ngày 05/9/2026, trong đó Phụ lục I ban hành danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu.

Nghị định áp dụng đối với cơ quan quản lý nhà nước, thương nhân tham gia hoạt động ngoại thương và các tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài khác có liên quan.

Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 292/2026/NĐ-CP

Nghị định 292/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương, tập trung vào hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các biện pháp quản lý ngoại thương.

Các hoạt động thuộc phạm vi điều chỉnh gồm:

• Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa.
• Tạm nhập, tái xuất.
• Tạm xuất, tái nhập.
• Chuyển khẩu.
• Quá cảnh và các hoạt động khác liên quan đến mua bán hàng hóa quốc tế.
• Giải quyết tranh chấp về áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương.
• Nhập khẩu tài sản di chuyển của tổ chức, cá nhân; hành lý của khách xuất cảnh, nhập cảnh; hàng hóa của tổ chức, cá nhân nước ngoài được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ; quà biếu, quà tặng và hàng mẫu theo quy định.

Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép hoặc theo điều kiện, doanh nghiệp phải thực hiện theo các văn bản pháp luật hiện hành và danh mục tại Phụ lục III của Nghị định. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm công bố chi tiết hàng hóa kèm mã HS, trừ trường hợp pháp luật hiện hành đã quy định chi tiết mã HS.

Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu

Phụ lục I của Nghị định 292/2026/NĐ-CP có tên “Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu”, gồm danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu và danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu, đồng thời xác định bộ, cơ quan ngang Bộ có thẩm quyền quản lý từng nhóm hàng hóa.

Hàng hóa cấm xuất khẩu

Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu gồm 10 nhóm. Các nhóm hàng đáng chú ý gồm vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ, trang thiết bị kỹ thuật quân sự; sản phẩm mật mã sử dụng để bảo vệ thông tin bí mật Nhà nước; di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; sản phẩm văn hóa và xuất bản phẩm thuộc diện cấm; tem bưu chính thuộc diện cấm và gỗ tròn, gỗ xẻ từ gỗ rừng tự nhiên trong nước.

Danh mục cũng bao gồm một số mẫu vật và sản phẩm chế tác của các loài nguy cấp, quý, hiếm; một số loài thủy sản, giống vật nuôi, giống cây trồng thuộc danh mục cấm xuất khẩu; hóa chất nguy hiểm; kim cương thô cấm xuất khẩu theo Quy chế Chứng nhận Quy trình Kimberley; thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Hàng hóa cấm nhập khẩu

Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu gồm 23 nhóm. Nhóm hàng đầu tiên là vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ, trang thiết bị kỹ thuật quân sự, vật tư và phụ tùng chuyên dùng quân sự; tiếp theo là pháo các loại, đèn trời và một số thiết bị gây nhiễu máy đo tốc độ phương tiện giao thông.

Một số nhóm hàng hóa cấm nhập khẩu đáng chú ý được quy định trong Phụ lục I gồm:

Các nhóm hàng hóa còn lại trong Phụ lục I bao gồm một số hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, mẫu vật động vật và thực vật hoang dã nguy cấp, các chất được kiểm soát theo cam kết về bảo vệ tầng ô-dôn, vật liệu chứa amiăng thuộc nhóm amfibole và một số sản phẩm, hàng hóa liên quan đến hành vi cưỡng bức lao động.

Doanh nghiệp cần đối chiếu mã HS khi xác định hàng cấm

Việc xác định hàng hóa thuộc diện cấm cần được đối chiếu với danh mục và mã HS do cơ quan có thẩm quyền công bố. Nghị định 292/2026/NĐ-CP quy định các Bộ, cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm công bố chi tiết hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu kèm mã HS, trừ trường hợp pháp luật hiện hành đã quy định chi tiết mã HS.

Vì vậy, doanh nghiệp nên thực hiện việc rà soát theo các bước sau:

• Xác định chính xác tên và đặc điểm hàng hóa.
• Xác định mã HS tương ứng.
• Đối chiếu hàng hóa với Phụ lục I của Nghị định 292/2026/NĐ-CP.
• Kiểm tra danh mục chi tiết và mã HS do Bộ hoặc cơ quan ngang Bộ có thẩm quyền công bố.
• Đối chiếu thêm các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Việc đối chiếu mã HS và danh mục chi tiết là cơ sở quan trọng để xác định chính sách quản lý áp dụng đối với từng mặt hàng.

Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm hướng dẫn luật thuế xuất nhập khẩu mới nhất 2026 để đối chiếu thêm các quy định liên quan đến thuế và hàng hóa xuất nhập khẩu.

Các danh mục quản lý ngoại thương khác

Ngoài Phụ lục I về hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, Nghị định 292/2026/NĐ-CP còn ban hành các phụ lục về chỉ định thương nhân, hàng hóa theo giấy phép hoặc điều kiện, CFS, tạm nhập tái xuất, gia công quân phục và biểu mẫu.

• Phụ lục II quy định danh mục hàng hóa chỉ định thương nhân xuất khẩu, nhập khẩu; việc chỉ định được thực hiện theo quy định của cơ quan có thẩm quyền tương ứng.
• Phụ lục III quy định danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép, điều kiện. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm công bố chi tiết hàng hóa kèm mã HS theo quy định.
• Phụ lục IV quy định danh mục hàng hóa và thẩm quyền quản lý Giấy chứng nhận lưu hành tự do CFS.
• Phụ lục V quy định danh mục hàng hóa cấm kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu. Danh mục này không áp dụng đối với trường hợp hàng hóa chuyển khẩu được vận chuyển thẳng từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu, không qua cửa khẩu Việt Nam.
• Phụ lục VI quy định danh mục sản phẩm quân phục trang bị cho các lực lượng vũ trang nước ngoài. Điều 39 đồng thời quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép gia công quân phục trên cơ sở lấy ý kiến của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
• Phụ lục VII quy định các biểu mẫu phục vụ thủ tục về hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, CFS, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu, quá cảnh và gia công hàng hóa.

Đối với nghiệp vụ tạm nhập tái xuất, doanh nghiệp có thể xem thêm lưu ý về thủ tục tạm nhập tái xuất hàng hóa để tham khảo thêm về thủ tục hải quan và trường hợp hàng hóa thuộc danh mục cấm.

Quy định chuyển tiếp khi Nghị định có hiệu lực

Nghị định 292/2026/NĐ-CP có các quy định chuyển tiếp đối với giấy phép, CFS, văn bản hướng dẫn và hồ sơ thủ tục hành chính đã được tiếp nhận trước thời điểm Nghị định có hiệu lực.

Nghị định 292/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP từ ngày 05/9/2026. Doanh nghiệp có thể đối chiếu văn bản cũ khi rà soát các giấy phép và hồ sơ chuyển tiếp.

Nghị định 292/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP

Nghị định 292/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 05/9/2026 và thay thế Nghị định số 69/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý ngoại thương. Nghị định đồng thời bãi bỏ một số quy định tại Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP, Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP và Quyết định số 11/2013/QĐ-TTg.

Các văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực của các Bộ, cơ quan ngang Bộ hướng dẫn thi hành Nghị định 69/2018/NĐ-CP tiếp tục được thực hiện đến hết ngày 31/12/2026.

MAN đã có bài phân tích riêng về những điểm mới của Nghị định 292/2026/NĐ-CP về quản lý ngoại thương, trong đó tập trung vào thủ tục, thẩm quyền và cơ chế chuyển tiếp.

Doanh nghiệp cần làm gì trước ngày 05/9/2026

Với doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, việc rà soát nên tập trung vào hàng hóa đang kinh doanh, các giao dịch dự kiến thực hiện sau ngày 05/9/2026 và các giấy phép, hồ sơ đang được xử lý.

MAN – Master Accountant Network khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện các công việc sau:

• Rà soát danh mục hàng hóa đang xuất khẩu, nhập khẩu.
• Kiểm tra mã HS và mô tả chi tiết của từng mặt hàng.
• Đối chiếu hàng hóa với Phụ lục I và các phụ lục quản lý liên quan của Nghị định 292/2026/NĐ-CP.
• Kiểm tra các giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu và CFS đang sử dụng.
• Rà soát hồ sơ thủ tục hành chính đã được tiếp nhận trước ngày 05/9/2026 để xác định quy định chuyển tiếp áp dụng.
• Phối hợp giữa bộ phận xuất nhập khẩu, kế toán và pháp chế đối với những mặt hàng chịu quản lý chuyên ngành.

Đối với hàng hóa chưa xác định rõ chính sách quản lý hoặc mã HS, doanh nghiệp nên tiếp tục đối chiếu danh mục chi tiết và hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành trước khi thực hiện giao dịch.

Khi rà soát hồ sơ hải quan, doanh nghiệp có thể tham khảo thêm các quy định trọng yếu về thủ tục hải quan và quy định về xuất nhập khẩu tại chỗ để đối chiếu các nghiệp vụ có liên quan.

Khuyến nghị của MAN

Nghị định 292/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương và có hiệu lực từ ngày 05/9/2026. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, các nội dung cần ưu tiên rà soát gồm danh mục hàng hóa, mã HS, giấy phép, điều kiện quản lý và quy định chuyển tiếp.

Doanh nghiệp nên kiểm tra các mặt hàng và hồ sơ có giao dịch sau ngày 05/9/2026, đồng thời cập nhật danh mục và hướng dẫn chi tiết của cơ quan quản lý chuyên ngành để thực hiện đúng chính sách quản lý ngoại thương.