Bản tin dành cho kế toán tuần 17/8 đến 23/8/2026

Bản tin dành cho kế toán tuần 17/8 đến 23/8/2026 tổng hợp 8 văn bản, hướng dẫn chính sách đáng chú ý liên quan đến thuế, phí lệ phí, đăng ký thuế và hoạt động xuất nhập khẩu. Các nội dung trọng tâm bao gồm quy định miễn thuế TNCN làm thêm giờ, xử lý hóa đơn đại lý xổ số, điều kiện miễn giảm lệ phí theo VNeID, thủ tục đăng ký thuế đại lý bảo hiểm và giải quyết vướng mắc xuất nhập khẩu tại chỗ.

Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết 8 văn bản pháp lý được cập nhật trong tuần:

Miễn giảm 10 khoản phí và lệ phí khi tích hợp VNeID mức 2

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 117/2026/TT-BTC áp dụng từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/02/2027 quy định việc miễn, giảm 10 khoản phí, lệ phí cho công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP, trong đó có việc hoàn thành tích hợp 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNeID.

Thông tin tra cứu nhanh về Thông tư 117/2026/TT-BTC:

Từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/02/2027, công dân Việt Nam sử dụng tài khoản VNeID mức độ 2 đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 Điều 5 Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP được hưởng chính sách miễn, giảm 10 khoản phí và lệ phí khi thực hiện thủ tục qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Mức giảm lệ phí trước bạ tối đa không vượt quá 05 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai.

Danh mục chi tiết 10 khoản phí, lệ phí được miễn, giảm phân theo từng nhóm tài sản và dịch vụ cụ thể như sau:

• Lệ phí trước bạ: Giảm 10% đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng; giảm 50% đối với ô tô từ 09 chỗ ngồi trở xuống nộp lệ phí trước bạ lần thứ 2 trở đi; giảm 100% đối với xe mô tô nộp lệ phí trước bạ lần thứ 2 trở đi. Mức giảm áp dụng 01 lần duy nhất cho mỗi loại tài sản cho 01 công dân trong 01 năm và không vượt quá 05 lần mức lương cơ sở.
• Miễn lệ phí và phí dịch vụ công: Miễn phí khai thác thông tin cơ sở dữ liệu hộ tịch, lệ phí đăng ký cư trú, lệ phí cấp đổi/cấp lại thẻ căn cước, phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp, lệ phí đổi/cấp lại giấy phép lái xe (quốc gia và quốc tế), lệ phí đổi chứng nhận đăng ký xe/biển số xe và lệ phí cấp hộ chiếu phổ thông trong nước/giấy thông hành/thẻ ABTC.
• Phí giao dịch bảo đảm và PCCC: Giảm 50% phí đăng ký và cung cấp thông tin giao dịch bảo đảm (động sản, tàu biển, cây hàng năm, công trình tạm); giảm 50% phí thẩm định phê duyệt thiết kế phòng cháy và chữa cháy (mức thu từ 250.000 đồng đến 75.000.000 đồng/dự án).

Hướng dẫn tính thuế TNCN đối với tiền lương làm thêm giờ, làm đêm và giảm trừ y tế

Thuế tỉnh Ninh Bình phát hành Công văn 10311/NBI-QLDN1 hướng dẫn chi tiết việc xác định nghĩa vụ thuế TNCN đối với các khoản thu nhập từ tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm và quy định áp dụng giảm trừ chi phí y tế, giáo dục.

Quy định khống chế miễn thuế TNCN làm thêm giờ:

Theo Công văn 10311/NBI-QLDN1, phần tiền lương làm thêm giờ chỉ được miễn thuế TNCN nếu đáp ứng giới hạn của pháp luật lao động. Phần làm thêm vượt quá 40 giờ/tháng hoặc vượt giới hạn 300 giờ/năm (đối với trường hợp được phép áp dụng theo khoản 3 Điều 107 Bộ luật Lao động) không thuộc diện miễn thuế TNCN và phải tính vào thu nhập chịu thuế của tháng phát sinh.

Để xác định chính xác nghĩa vụ thuế TNCN đối với từng khoản thu nhập và khoản giảm trừ, kế toán cần hiểu rõ quy trình quyết toán thuế TNCN và áp dụng theo các quy định dưới đây:

Chấn chỉnh công tác xử lý hồ sơ làm sạch mã số thuế

Cục Thuế ban hành Công văn 5947/CT-KTr ngày 17/8/2026 nhằm chấn chỉnh thời hạn xử lý và nâng cao hiệu quả giải quyết hồ sơ làm sạch mã số thuế của người nộp thuế.

Cơ quan thuế yêu cầu công khai toàn bộ quy trình, danh mục hồ sơ và thời hạn giải quyết tại Bộ phận Một cửa và Cổng thông tin điện tử. Công chức thuế có trách nhiệm thực hiện đúng quy định, hướng dẫn người nộp thuế bằng văn bản cụ thể nếu cần bổ sung hồ sơ và tránh tình trạng yêu cầu đi lại nhiều lần.

Đối với người nộp thuế có mã số thuế ở trạng thái 03 hoặc 06, sau khi đã hoàn thành nộp hồ sơ khai thuế, báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn và hoàn thành nghĩa vụ tài chính, cơ quan thuế xử lý kiểm tra và phát hành Thông báo 18/TB-ĐKT về việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế theo đúng trình tự pháp luật.

Quy định hóa đơn điện tử và khấu trừ thuế đối với đại lý xổ số

Công văn 5889/CT-CS ngày 14/8/2026 của Cục Thuế hướng dẫn chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý bán đúng giá đối với xổ số.

Nghĩa vụ thuế và hóa đơn của đại lý xổ số:

Theo Công văn 5889/CT-CS, tổ chức chi trả thu nhập cho cá nhân làm đại lý xổ số bán đúng giá có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thuế thay thuế TNCN theo Điều 67 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Cá nhân, hộ kinh doanh làm đại lý xổ số đã được doanh nghiệp xổ số khấu trừ thuế theo quy định thì thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử theo khoản 3 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Hướng dẫn đăng ký thuế đối với cá nhân làm đại lý bảo hiểm và eTax Mobile

Cục Thuế ban hành Công văn 6078/CT-NVT tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đăng ký thuế cho cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm.

Thủ tục đăng ký thuế đối với cá nhân làm đại lý bảo hiểm được phân định theo hình thức hoạt động cụ thể như sau:

• Trường hợp đăng ký theo hình thức hộ kinh doanh: Cá nhân thực hiện thủ tục đăng ký thuế đồng thời với đăng ký hộ kinh doanh qua cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan đăng ký kinh doanh theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP).
• Trường hợp cá nhân không thành lập hộ kinh doanh: Thực hiện đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế quản lý theo quy định tại Thông tư 90/2026/TT-BTC.
• Thao tác tạm thời trên ứng dụng eTax Mobile: Trong thời gian hoàn thiện nâng cấp hệ thống, cá nhân không thành lập hộ kinh doanh khi thực hiện đăng ký thuế qua eTax Mobile trên hệ thống Cổng Thuế điện tử tích chọn ô “Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh…” để hoàn tất quy trình.

Xử lý hàng hóa nhập khẩu có gắn ký hiệu ® nhãn hiệu chưa bảo hộ

Công văn 20601/CHQ-GSQL ngày 19/8/2026 của Cục Hải quan hướng dẫn các Chi cục Hải quan khu vực về việc kiểm tra hàng hóa nhập khẩu có gắn ký hiệu ® (Registered):

Cơ quan hải quan không mặc nhiên xác định hàng hóa nhập khẩu là vi phạm hoặc giả mạo nhãn hiệu chỉ vì có gắn ký hiệu ® trong trường hợp nhãn hiệu chưa được cấp văn bằng bảo hộ tại Việt Nam.

Trường hợp hàng hóa, bao bì nhập khẩu có gắn ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, nếu người khai hải quan đưa ra chỉ dẫn trung thực và lập văn bản cam kết về việc sẽ gắn nhãn phụ trên bao bì thương phẩm bổ sung chỉ dẫn tình trạng bảo hộ theo khoản 1 Điều 7 Thông tư 11/2015/TT-BKHCN (sửa đổi bởi Thông tư 06/2024/TT-BKHCN) thì không bị xem là hành vi vi phạm nêu tại quy định viện dẫn và được thực hiện thủ tục thông quan nếu không phát sinh vi phạm khác.

Giải quyết vướng mắc thuế GTGT và hải quan xuất nhập khẩu tại chỗ

Tại Công văn 6083/CT-QLNT ngày 20/8/2026, Cục Thuế có ý kiến về thuế GTGT liên quan đến thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam và hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ. Về mặt thủ tục hải quan, Cục Thuế dẫn ý kiến chuyên môn của Cục Hải quan tại Công văn 19956/CHQ-GSQL ngày 06/8/2026 để giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp.

Các căn cứ xử lý quy định cụ thể như sau:

• Khái niệm thương nhân nước ngoài không có hiện diện: Khái niệm “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” quy định tại Luật Quản lý ngoại thương dùng để xác định quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu, không áp dụng làm điều kiện loại trừ cho các mục đích quản lý thuế hay thủ tục hải quan khác.
• Thủ tục hải quan phát sinh trước ngày 01/7/2025: Các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đã đăng ký và hoàn thành thủ tục hải quan theo Điều 35 Nghị định 08/2015/NĐ-CP và Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi tại Thông tư 39/2018/TT-BTC và Thông tư 121/2025/TT-BTC) được xác nhận hợp lệ làm căn cứ giải quyết chính sách thuế GTGT.
• Thủ tục hải quan phát sinh từ ngày 01/7/2025: Điều 47a (bổ sung tại khoản 3 Điều 3 Luật số 90/2025/QH15) khẳng định thương nhân nước ngoài được thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ mà không yêu cầu phải đáp ứng điều kiện có hay không có hiện diện tại Việt Nam.

Xử lý chính sách thuế khi bán tài sản bảo đảm tiền vay để thu hồi nợ

Cục Thuế ban hành Công văn 5883/CT-CS ngày 14/8/2026 trả lời vướng mắc về chính sách thuế đối với việc xử lý tài sản bảo đảm tiền vay.

Trường hợp bên nhận bảo đảm (không bao gồm Ngân hàng Nhà nước) bán tài sản bảo đảm để xử lý thu hồi nợ thực hiện theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 40 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026), điểm c khoản 2 Điều 22 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cùng Điều 19 và Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC về nghĩa vụ kê khai thuế GTGT và thuế TNDN.

Góc nhìn chuyên môn từ MAN – Master Accountant Network

Các hướng dẫn được cập nhật tập trung vào việc làm rõ nghĩa vụ thuế, điều kiện hưởng ưu đãi phí, xử lý hồ sơ mã số thuế và một số vướng mắc trong hoạt động xuất nhập khẩu. Nếu doanh nghiệp cần giải đáp chuyên sâu hoặc hỗ trợ rà soát rủi ro, có thể tham khảo dịch vụ tư vấn thuế hoặc chọn dịch vụ kế toán trọn gói từ MAN.

Đội ngũ chuyên gia MAN khuyến nghị doanh nghiệp triển khai các hành động sau:

• Rà soát quỹ lương và kiểm soát giờ làm thêm: Kế toán và nhân sự phối hợp theo dõi sát hai mốc giới hạn 40 giờ/tháng và giới hạn 300 giờ/năm đối với trường hợp được phép áp dụng theo khoản 3 Điều 107 Bộ luật Lao động để xác định chính xác phần thu nhập miễn thuế TNCN làm thêm giờ, tránh rủi ro bị truy thu khi quyết toán.
• Lưu ý quy trình quyết toán thuế TNCN khi có giảm trừ chi phí y tế, giáo dục: Kế toán không nhận ủy quyền quyết toán thuế TNCN thay cho người lao động có phát sinh giảm trừ chi phí y tế, giáo dục theo Điều 49 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Hướng dẫn người lao động tự kê khai quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế.
• Chủ động theo dõi hồ sơ mã số thuế khôi phục/đóng mã (trạng thái 03, 06): Chủ doanh nghiệp và kế toán trưởng đôn đốc cơ quan thuế phát hành Thông báo 18/TB-ĐKT ngay khi đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ nộp hồ sơ và nghĩa vụ tài chính theo tinh thần Công văn 5947/CT-KTr.
• Lập văn bản cam kết dán nhãn phụ cho hàng nhập khẩu có ký hiệu ®: Bộ phận xuất nhập khẩu chuẩn bị sẵn văn bản cam kết dán nhãn phụ bổ sung chỉ dẫn bảo hộ theo hướng dẫn tại Công văn 20601/CHQ-GSQL nhằm đảm bảo hàng hóa được làm thủ tục thông quan đúng quy định.

Kết luận

Các hướng dẫn pháp lý được cập nhật mang lại các căn cứ rõ ràng giúp doanh nghiệp giải quyết vướng mắc thủ tục hải quan và kê khai thuế. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình nội bộ, đặc biệt là công tác tính thuế TNCN và kê khai xuất nhập khẩu để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.

Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là phần giải đáp trực tiếp các câu hỏi phổ biến liên quan đến các quy định trong tuần:

Ai được hưởng chính sách miễn, giảm phí theo Thông tư 117/2026/TT-BTC?

Công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 và đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 Điều 5 Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP (bao gồm hoàn thành tích hợp đủ 05 loại thông tin cơ bản) được hưởng chính sách miễn, giảm 10 khoản phí, lệ phí từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/02/2027.

Người lao động làm thêm giờ vượt 40 giờ trong tháng có được miễn thuế TNCN không?

Theo Công văn 10311/NBI-QLDN1, phần tiền lương tương ứng với số giờ làm thêm vượt 40 giờ trong tháng không thuộc diện miễn thuế TNCN và phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của tháng phát sinh, kể cả khi tổng số giờ làm thêm trong năm chưa vượt 300 giờ.

Hộ kinh doanh làm đại lý xổ số có phải sử dụng hóa đơn điện tử không?

Theo Công văn 5889/CT-CS, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số bán đúng giá đã được doanh nghiệp xổ số khấu trừ thuế theo quy định thì thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.

Hàng hóa nhập khẩu có gắn ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa bảo hộ tại Việt Nam xử lý thế nào?

Theo Công văn 20601/CHQ-GSQL, người khai hải quan phải lập văn bản cam kết về việc gắn nhãn phụ, bổ sung chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu; cơ quan hải quan kiểm tra văn bản cam kết và làm thủ tục thông quan nếu lô hàng không có vi phạm khác.