Hướng dẫn Công văn 5160/CT-PC thực hiện Nghị định 291/2026/NĐ-CP

Ngày 23/7/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 5160/CT-PC hướng dẫn triển khai Nghị định 291/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Văn bản hướng dẫn thống nhất việc thực hiện tại cơ quan thuế các cấp và thông tin đến người nộp thuế về các mức xử phạt mới áp dụng từ ngày 21/7/2026.

Công văn số 5160/CT-PC được Cục Thuế ban hành ngày 23/7/2026 nhằm triển khai Nghị định 291/2026/NĐ-CP. Văn bản lưu ý ba nội dung chính gồm bổ sung xử phạt nghĩa vụ cung cấp thông tin, sửa đổi nguyên tắc xử phạt và hướng dẫn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật kể từ ngày 21/7/2026.

Thời điểm hiệu lực và phạm vi hướng dẫn

Cục Thuế ban hành Công văn số 5160/CT-PC gửi Thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế Doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử để tổ chức thực hiện và hướng dẫn người nộp thuế, tổ chức, cá nhân liên quan.

Văn bản triển khai Nghị định số 291/2026/NĐ-CP ngày 21/7/2026 của Chính phủ về các điểm mới về xử phạt thuế và hóa đơn áp dụng từ 21/7/2026. Nghị định này sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP) và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành là ngày 21/7/2026.

Các chủ thể chịu tác động bởi hướng dẫn bao gồm người nộp thuế, cơ quan thuế, công chức thuế cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế và thỏa thuận quốc tế về thuế.

Xử phạt vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin thuế

Theo Công văn số 5160/CT-PC, Điều 2 Nghị định số 291/2026/NĐ-CP đã bổ sung Mục 3 và Điều 19a vào sau Mục 2 Chương II Nghị định số 125/2020/NĐ-CP. Quy định mới xác định rõ chế tài phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin thuế, áp dụng từ ngày 21/7/2026.

Cụ thể, mức xử phạt tiền và biện pháp khắc phục hậu quả áp dụng như sau:

• Cung cấp thông tin theo yêu cầu quá thời hạn từ 05 ngày trở lên: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
• Cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ theo yêu cầu: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
• Không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết hạn (hoặc hết thời hạn gia hạn) hoặc thông đồng, bao che người nộp thuế ngăn cản xác minh thông tin: Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin theo yêu cầu đối với đối tượng không cung cấp hoặc cung cấp thông tin không chính xác, không đầy đủ.

Sửa đổi nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính

Điều 1 Nghị định số 291/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 3 Điều 5 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về nguyên tắc xử phạt.

Nghị định bãi bỏ nguyên tắc cũ về việc không xử phạt theo Điều 28 nếu đã bị phạt theo Điều 16, Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, do quy định tương ứng tại khoản 2 Điều 136 Luật Quản lý thuế năm 2019 đã được bãi bỏ bởi Luật Quản lý thuế năm 2025.

Đồng thời, quy định mới bổ sung nguyên tắc: hành vi vi phạm về cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin thuộc trường hợp bị xử phạt theo Điều 19a thì không bị xử phạt theo Điều 14, Điều 15, Điều 19 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP. Việc điều chỉnh này bảo đảm nguyên tắc một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.

Nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật

Về nguyên tắc áp dụng văn bản để xử phạt, Công văn số 5160/CT-PC dẫn chiếu Điều 7 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 68/2025/NĐ-CP và Nghị định 190/2025/NĐ-CP).

Cơ quan thuế áp dụng Nghị định số 291/2026/NĐ-CP để xử phạt đối với hành vi vi phạm tại Điều 19a Nghị định số 125/2020/NĐ-CP kể từ ngày 21/7/2026.

Việc xác định văn bản áp dụng theo thời điểm thực hiện vi phạm được phân định cụ thể:

• Đối với hành vi vi phạm đã kết thúc: Áp dụng nghị định đang có hiệu lực tại thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.
• Đối với hành vi vi phạm đang thực hiện: Áp dụng nghị định đang có hiệu lực tại thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.

Góc nhìn chuyên môn từ MAN

Từ góc độ thực tiễn, MAN nhận thấy Công văn số 5160/CT-PC và Nghị định 291/2026/NĐ-CP đưa ra cơ chế xử phạt chi tiết về nghĩa vụ trao đổi thông tin thuế. Doanh nghiệp và tổ chức liên quan cần lưu ý hai điểm quan trọng:

1. Kiểm soát thời hạn phản hồi công văn: Khung phạt tăng nhanh theo thời gian chậm trễ. Hành vi chậm từ 05 ngày đã bị phạt tới 30 triệu đồng, và chậm quá 15 ngày sẽ áp dụng khung phạt tối đa từ 50 đến 100 triệu đồng.
2. Thống nhất nguyên tắc không phạt trùng lặp: Việc bổ sung nguyên tắc tại Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP bảo đảm hành vi đã bị phạt theo Điều 19a sẽ không bị xử phạt đồng thời theo các Điều 14, 15, 19.

Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp

Công văn số 5160/CT-PC hướng dẫn cơ quan thuế các cấp áp dụng thống nhất các quy định xử phạt vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin từ ngày 21/7/2026. Để bảo đảm tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp nên nâng cao chất lượng công tác kế toán thuế, chủ động rà soát các văn bản yêu cầu cung cấp thông tin từ cơ quan thuế và theo dõi sát thời hạn giải trình. Đối với các vấn đề giải trình phức tạp, doanh nghiệp có thể tham khảo thêm sự hỗ trợ từ các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán hoặc dịch vụ kiểm toán thuế chuyên nghiệp để quản trị rủi ro tối ưu.