Chế độ kế toán mới dành riêng cho cá nhân kinh doanh từ ngày 01/01/2026

Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư số 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025 hướng dẫn công tác kế toán cho các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Đây là bước ngoặt quan trọng thay thế cho các quy định cũ, nhằm đơn giản hóa thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi cho các thực thể kinh doanh nhỏ lẻ trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư 152/2025/TT-BTC tập trung vào việc hướng dẫn chi tiết cách thức ghi sổ kế toán cho hai đối tượng chính là hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Theo Điều 1 của Thông tư, quy định này bao phủ toàn bộ các hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân và hộ gia đình có phát sinh doanh thu và nghĩa vụ thuế trên lãnh thổ Việt Nam.

Tổ chức công tác kế toán linh hoạt

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Điều 2 của Thông tư là sự linh hoạt tối đa trong việc tổ chức bộ máy kế toán. Cụ thể, người đại diện hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có các quyền hạn sau:

Hình thức tổ chức	Chi tiết thực hiện
Tự thực hiện	Chủ hộ/Cá nhân kinh doanh tự ghi chép sổ sách kế toán.
Thuê ngoài	Thuê các đơn vị, cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán chuyên nghiệp.
Người thân thực hiện	Bố trí cha mẹ, vợ chồng, con cái hoặc anh chị em ruột làm kế toán.
Kiêm nhiệm	Cho phép quản lý, thủ kho, thủ quỹ kiêm nhiệm để tiết giảm chi phí.

Quy định về sổ kế toán và lưu trữ tài liệu

Để phù hợp với lộ trình chuyển đổi số quốc gia, Thông tư 152 cho phép các hộ kinh doanh chủ động trong việc quản lý chứng từ:

Hình thức lưu trữ: Người nộp thuế được lựa chọn lưu trữ tài liệu kế toán trên phương tiện điện tử hoặc bằng bản giấy truyền thống.
Thời hạn lưu trữ: Tối thiểu là 05 năm đối với các tài liệu kế toán thông thường. Tuy nhiên, riêng đối với hóa đơn, thời hạn lưu trữ phải thực hiện theo quy định chuyên biệt của pháp luật về thuế (Nguồn: Điều 3, Thông tư 152/2025/TT-BTC).
Tính tùy biến: Hộ kinh doanh có thể bổ sung hoặc sửa đổi biểu mẫu sổ kế toán cho phù hợp với đặc thù nhu cầu quản lý, miễn là đảm bảo các thông tin định danh như tên sổ, ngày lập, chữ ký của người đại diện.
Đối chiếu dữ liệu: Trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử và được cơ quan thuế hỗ trợ xác định số thuế phải nộp, sổ kế toán sẽ là căn cứ pháp lý để hộ kinh doanh theo dõi và đối chiếu với thông báo của cơ quan thuế.

Phân loại hệ thống sổ sách theo nghĩa vụ thuế

Thông tư 152/2025/TT-BTC thiết lập các mẫu sổ kế toán khác nhau dựa trên phương pháp nộp thuế của từng nhóm đối tượng (Nguồn: Chương II):

Đối tượng nộp thuế	Loại sổ kế toán bắt buộc	Mã hiệu mẫu sổ
Không chịu thuế GTGT và TNCN	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ	S1a-HKD
Nộp thuế GTGT & TNCN theo tỷ lệ %	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ	S2a-HKD
Nộp thuế trên thu nhập tính thuế	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ	S2b-HKD
	Sổ chi tiết doanh thu, chi phí	S2c-HKD
	Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, hàng hóa	S2d-HKD
	Sổ chi tiết tiền	S2e-HKD
Chịu các loại thuế khác (Xuất nhập khẩu, TN,…)	Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác	S3a-HKD

Lưu ý đặc biệt về chứng từ: Nhóm nộp thuế trên thu nhập tính thuế được phép sử dụng “Bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ” khi mua hàng của người bán không có hóa đơn để làm căn cứ xác định chi phí hợp lý.

Phương pháp tính đơn giá xuất kho hàng hóa

Tại Mẫu số S2d-HKD, Thông tư hướng dẫn cụ thể cách xác định đơn giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ. Việc áp dụng thống nhất công thức này giúp hộ kinh doanh minh bạch hóa giá trị hàng tồn kho và chi phí giá vốn.

Công thức tính: Đơn giá xuất kho = (Giá trị tồn đầu kỳ + Giá trị nhập trong kỳ) / (Số lượng tồn đầu kỳ + Số lượng nhập trong kỳ)

Hiệu lực thi hành và thay thế quy định cũ

Thông tư 152/2025/TT-BTC chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Kể từ ngày này, Thông tư số 88/2021/TT-BTC ngày 11/10/2021 sẽ hoàn toàn hết hiệu lực thi hành.

Các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần lưu ý cập nhật hệ thống sổ sách theo biểu mẫu mới từ đầu năm 2026. Ủy ban nhân dân và cơ quan Thuế các tỉnh, thành phố có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết triển khai để đảm bảo người dân thực hiện đúng quy định, tránh các sai sót về pháp lý trong quá trình quyết toán thuế.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.