Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp không còn áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 để thay thế Thông tư 200 cùng các Thông tư 75/2015, 53/2016 và 195/2012. Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn có thể áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc lựa chọn Thông tư 99.
Thông báo cập nhật. Thông tư 200/2014/TT-BTC đã được thay thế bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Nội dung về Thông tư 200 trong bài dùng để tra cứu số liệu các năm tài chính trước. Quy định hiện hành được MAN phân tích tại bài Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp.
Thông tư 200 còn hiệu lực không?
Thông tư 200 không còn là chế độ kế toán áp dụng cho các năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/01/2026. Theo tổng hợp của MISA, Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này và thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 75/2015/TT-BTC, Thông tư 53/2016/TT-BTC và Thông tư 195/2012/TT-BTC. Riêng một số quy định của TT 200 về kế toán khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước được giữ lại đến khi có văn bản thay thế [cần kiểm chứng danh sách điều khoản].
Phiên bản trước của bài viết gọi TT 200 là chế độ kế toán hiện hành và bắt buộc. Nhận định này không còn đúng từ năm tài chính 2026, và đã được điều chỉnh để thống nhất với các bài phân tích Thông tư 99 trên MAN.
Khi nào doanh nghiệp vẫn cần tra cứu văn bản cũ
Dù đã được thay thế, TT 200 vẫn là căn cứ để đối chiếu số liệu của các kỳ trước. Kế toán vẫn cần đến văn bản này trong một số tình huống sau:
- Lập, kiểm toán hoặc giải trình báo cáo tài chính năm 2025 và các năm trước.
- Năm tài chính không trùng năm dương lịch nhưng bắt đầu trước ngày 01/01/2026, ví dụ năm tài chính từ 01/4/2025 đến 31/3/2026.
- Thanh tra, kiểm tra thuế hoặc quyết toán các kỳ đã lập sổ theo TT 200.
- Chuyển số dư đầu kỳ sang hệ thống tài khoản mới và trình bày số liệu so sánh trên báo cáo tài chính năm đầu áp dụng Thông tư 99.
Nội dung chính của TT 200/2014/TT-BTC
TT 200 được Bộ Tài chính ban hành ngày 22/12/2014, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2015, hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. Văn bản quy định bốn nhóm nội dung chính gồm nguyên tắc ghi sổ kế toán, hệ thống tài khoản kế toán, chứng từ và sổ kế toán, cùng hệ thống báo cáo tài chính gồm Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Bản thuyết minh báo cáo tài chính.
Hệ thống tài khoản theo TT 200 được chia thành các loại từ tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu đến doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Một số quy định chi tiết như Điều 68 về tài khoản 412 chênh lệch đánh giá lại tài sản, áp dụng khi có quyết định của cơ quan nhà nước hoặc khi cổ phần hóa, vẫn là căn cứ đối chiếu cho các giao dịch phát sinh trước năm 2026.
Thông tư 99/2025 thay đổi gì so với Thông tư 200
Thông tư 99/2025/TT-BTC giữ cấu trúc chế độ kế toán doanh nghiệp nhưng điều chỉnh nhiều quy định chi tiết. Một số thay đổi đã được xác nhận qua các nguồn tổng hợp được trình bày trong bảng sau; phân tích đầy đủ có tại bài so sánh đối chiếu Thông tư 99/2025 và TT 200/2014.
| Nội dung | Thông tư 200/2014 | Thông tư 99/2025 |
| Hiệu lực | Năm tài chính từ 01/01/2015 | Năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2026 |
| Tài khoản mới | Không có TK 1383 | Bổ sung TK 1383 “Thuế TTĐB hàng nhập khẩu” |
| Tài khoản cấp 2 | TK 211, 213, 511, 521 có tài khoản cấp 2 | Bỏ tài khoản cấp 2 của TK 211, 213, 511, 521; thuyết minh vẫn cần chi tiết tương ứng |
| Tỷ giá giao dịch | Theo quy định của Thông tư 200 | Cho phép dùng tỷ giá xấp xỉ, gồm tỷ giá bình quân mua bán chuyển khoản của ngân hàng thường xuyên giao dịch |
| Doanh nghiệp nhiều chi nhánh | Lập báo cáo tài chính tổng hợp | Lập một bộ báo cáo tài chính cho toàn doanh nghiệp, loại trừ doanh thu, chi phí, công nợ nội bộ |
| Trích trước sửa chữa lớn | Được trích trước | Dừng trích trước nếu chưa sửa chữa đến ngày hiệu lực; số đã trích bù trừ với chi phí thực tế |
Các điểm trên ảnh hưởng trực tiếp đến cấu hình phần mềm, danh mục tài khoản và mẫu thuyết minh. Doanh nghiệp nên rà thêm các tài khoản có thay đổi đáng chú ý như tài khoản 215 và 332 theo Thông tư 99 hay tài khoản 341 theo Thông tư 99.
Chế độ kế toán áp dụng theo loại doanh nghiệp từ năm 2026
Một hiểu nhầm khá phổ biến là Thông tư 99 thay thế toàn bộ các chế độ kế toán doanh nghiệp. Trên thực tế, mỗi nhóm doanh nghiệp có văn bản áp dụng riêng, được tóm tắt trong bảng sau.
| Nhóm doanh nghiệp | Chế độ kế toán | Ghi chú |
| Doanh nghiệp không thuộc nhóm nhỏ và vừa | Thông tư 99/2025/TT-BTC | Thay Thông tư 200/2014 từ năm tài chính 2026 |
| Doanh nghiệp nhỏ và vừa | Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc Thông tư 99/2025/TT-BTC | Điều 31 Thông tư 99 cho phép lựa chọn; áp dụng nhất quán tối thiểu một kỳ kế toán năm |
| Doanh nghiệp siêu nhỏ | Thông tư 58/2026/TT-BTC | Ban hành 25/05/2026, hiệu lực 01/07/2026, thay Thông tư 132/2018/TT-BTC |
| Lĩnh vực đặc thù (ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán…) | Chế độ kế toán riêng | Theo hướng dẫn chuyên ngành |
Theo Thư viện Pháp luật, doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi giữa Thông tư 133 và Thông tư 99 phải trình bày lại số liệu so sánh và giải trình lý do, ảnh hưởng trong thuyết minh báo cáo tài chính. Bức tranh chung về hệ thống văn bản kế toán năm 2026 được MAN tổng hợp tại bài Luật Kế toán mới nhất 2026.
Góc nhìn chuyên môn của MAN
Qua làm việc với doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi, đội ngũ MAN – Master Accountant Network nhận thấy rủi ro lớn nhất không nằm ở việc hiểu văn bản mới, mà ở khâu chuyển số liệu từ hệ thống cũ. Doanh nghiệp đang dùng TT 200 nên hoàn tất một số việc sau:
- Xác định đúng năm áp dụng. Năm tài chính bắt đầu trước 01/01/2026 vẫn lập theo TT 200; năm bắt đầu từ ngày này trở đi chuyển sang Thông tư 99.
- Chuyển đổi số dư đầu kỳ. Lập bảng ánh xạ tài khoản cũ sang tài khoản mới, đặc biệt các tài khoản bị bỏ cấp 2 và các số dư có quy định chuyển tiếp riêng tại Điều 30 Thông tư 99.
- Cập nhật chính sách kế toán và phần mềm. Sửa quy chế tài chính, danh mục tài khoản, mẫu chứng từ, sổ và thuyết minh cho thống nhất với chế độ mới.
- Chọn chế độ với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đánh giá nhu cầu báo cáo, kiểm toán và nhà đầu tư trước khi chọn giữa Thông tư 133 và Thông tư 99, vì việc thay đổi sau đó kéo theo trình bày lại số liệu so sánh.
Doanh nghiệp chưa có bộ phận kế toán đủ nguồn lực cho giai đoạn chuyển đổi có thể tham khảo dịch vụ kế toán hoặc dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính của MAN để rà soát số dư đầu kỳ năm 2026.
Kết luận
Thông tư 200 đã hoàn thành vai trò chế độ kế toán doanh nghiệp trong hơn mười năm và được thay bằng Thông tư 99/2025/TT-BTC từ năm tài chính 2026. Doanh nghiệp nên dùng TT 200 để đối chiếu số liệu các kỳ trước, đồng thời hoàn tất chuyển đổi số dư, chính sách kế toán và phần mềm theo quy định mới. MAN sẽ tiếp tục cập nhật các hướng dẫn chi tiết của Thông tư 99 khi Bộ Tài chính có văn bản mới.
Chứng chỉ hành nghề: Kiểm toán viên CPA Việt Nam
Kinh nghiệm: Hơn 30 năm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính
Câu hỏi thường gặp
Năm 2026 còn áp dụng Thông tư 200 không?
Không áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Doanh nghiệp chuyển sang Thông tư 99/2025/TT-BTC, trừ doanh nghiệp nhỏ và vừa chọn Thông tư 133/2016/TT-BTC và doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC.
Báo cáo tài chính năm 2025 lập theo thông tư nào?
Báo cáo tài chính năm 2025 của doanh nghiệp đang áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp vẫn lập theo TT 200/2014/TT-BTC, vì Thông tư 99 chỉ áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/01/2026.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa có bắt buộc chuyển sang Thông tư 99 không?
Không bắt buộc. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp tục áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc lựa chọn Thông tư 99/2025/TT-BTC theo Điều 31 Thông tư 99, và phải áp dụng nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm.
Nội dung liên quan
Tin tức Báo cáo Thuế
Tin tức Báo cáo Thuế Kế toán - Thuế
Tin tức Kế toán - Thuế
Tin tức Báo cáo Thuế
Tin tức Báo cáo Thuế
Tin tức Báo cáo Thuế