Nghị định 68/2026/NĐ-CP và thay đổi thuế cho hộ kinh doanh

Nghị định 68/2026/NĐ-CP mở đầu cho một giai đoạn cải cách thuế mạnh mẽ, trực tiếp tác động đến hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam. Đặc biệt, với sự bổ sung từ Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã được nâng lên đáng kể, mang lại cơ hội giảm bớt gánh nặng tài chính và thủ tục hành chính. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết những thay đổi cốt lõi về chính sách thuế thu nhập và giá trị gia tăng áp dụng từ ngày 05/03/2026 giúp bạn chủ động trong việc kê khai và tối ưu chi phí vận hành.

Tổng quan về Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP

Sự ra đời của Nghị định 68/2026/NĐ-CP đánh dấu một bước ngoặt lớn trong nỗ lực của Chính phủ nhằm đơn giản hóa hệ thống thuế cho khu vực kinh tế tư nhân. Trong bối cảnh nền kinh tế đang phục hồi mạnh mẽ, việc nới lỏng các quy định về thuế không chỉ giúp người dân giảm áp lực chi phí mà còn tạo đà cho các mô hình kinh doanh nhỏ phát triển bền vững.

Cụ thể, các quy định này có hiệu lực thi hành chính thức từ ngày 05/03/2026. Một điểm cần lưu ý là mối quan hệ mật thiết giữa hai văn bản này: Nghị định 141/2026/NĐ-CP không bãi bỏ Nghị định 68 mà đóng vai trò sửa đổi, bổ sung các quy định về ngưỡng doanh thu và đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi. Theo Khoản 1 Điều 1 và Điều 2 của Nghị định 141, phạm vi điều chỉnh của Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã được mở rộng đáng kể, tập trung vào việc hỗ trợ cả hộ kinh doanh và các doanh nghiệp siêu nhỏ tại Việt Nam.

Ngưỡng doanh thu miễn thuế tăng lên 1 tỷ đồng mỗi năm

Thay đổi quan trọng nhất mà mọi hộ kinh doanh cần nắm rõ chính là sự điều chỉnh về ngưỡng doanh thu tính thuế. Đây được coi là “phao cứu sinh” cho các cửa hàng, hộ gia đình có quy mô nhỏ, giúp họ tránh được những thủ tục kê khai phức tạp và tiết kiệm một khoản ngân sách đáng kể khi áp dụng Nghị định 68/2026/NĐ-CP vào thực tế.

Trước đây, theo tinh thần ban đầu của Nghị định 68/2026/NĐ-CP, mức doanh thu làm căn cứ không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là từ 500 triệu đồng trở xuống. Tuy nhiên, Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã chính thức nâng ngưỡng này lên gấp đôi.

Dưới đây là bảng tổng hợp các thay đổi về ngưỡng doanh thu và nghĩa vụ thuế:

Tiêu chí so sánh	Quy định cũ (Nghị định 68)	Quy định mới (Nghị định 141)
Ngưỡng doanh thu miễn thuế	Từ 500 triệu đồng/năm trở xuống	Từ 01 tỷ đồng/năm trở xuống
Thuế giá trị gia tăng	Đối tượng không chịu thuế	Đối tượng không chịu thuế
Thuế thu nhập cá nhân	Không phải nộp thuế	Không phải nộp thuế
Nghĩa vụ báo cáo	Thông báo doanh thu thực tế	Thông báo doanh thu thực tế

Bảng so sánh trên cho thấy Chính phủ đang nỗ lực nới lỏng chính sách để nuôi dưỡng nguồn thu từ các hộ kinh doanh siêu nhỏ thông qua Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Lưu ý rằng việc xác định doanh thu được tính dựa trên tổng số tiền từ việc bán hàng, tiền gia công, tiền hoa hồng và tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong năm dương lịch. Đối với các hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng, việc khai và nộp thuế vẫn thực hiện theo phương pháp kê khai hoặc phương pháp khoán tùy theo quy mô cụ thể.

Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Không chỉ dừng lại ở hộ kinh doanh, Nghị định 141/2026/NĐ-CP còn mang đến một làn gió mới cho các doanh nghiệp siêu nhỏ khi bổ sung vào khung pháp lý của Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Đây là lần đầu tiên chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được áp dụng một cách nhất quán cho các tổ chức có quy mô doanh thu dưới 1 tỷ đồng.

Cụ thể, Điều 2 của Nghị định 141 quy định một số điểm nổi bật như sau:

• Miễn toàn bộ thuế TNDN cho các doanh nghiệp được thành lập hợp pháp tại Việt Nam có tổng doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng.
• Mục tiêu của chính sách này là xóa bỏ khoảng cách về nghĩa vụ thuế giữa mô hình hộ kinh doanh theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và mô hình công ty, từ đó khuyến khích người dân tự tin chuyển đổi lên doanh nghiệp để hoạt động chuyên nghiệp hơn.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia từ MAN – Master Accountant Network, để đảm bảo tính minh bạch khi thực thi Nghị định 68/2026/NĐ-CP, cơ quan thuế cũng đưa ra các trường hợp không áp dụng ưu đãi này:

• Các đơn vị là công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết với các doanh nghiệp lớn.
• Các doanh nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện về chế độ kế toán, hóa đơn và chứng từ theo quy định.

Việc hiểu đúng điều kiện áp dụng Nghị định 68/2026/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý về sau khi thực hiện quyết toán thuế.

Thay đổi quan trọng về hóa đơn điện tử và thông tin địa điểm kinh doanh

Công tác quản lý hóa đơn điện tử cũng có những điều chỉnh tương ứng với ngưỡng doanh thu mới theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và các văn bản bổ sung. Việc này giúp chuẩn hóa dữ liệu số và giảm sai sót trong quá trình kiểm tra, đối chiếu giữa các bên.

Ngưỡng sử dụng hóa đơn điện tử có mã

Theo Khoản 2 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế đã được thay đổi từ “từ 1 tỷ đồng” thành “trên 1 tỷ đồng”. Điều này đồng nghĩa với việc các hộ kinh doanh thực hiện theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP có doanh thu đúng 1 tỷ đồng hoặc thấp hơn sẽ có nhiều quyền tự chủ hơn trong việc lựa chọn hình thức hóa đơn phù hợp.

Đăng ký sử dụng hóa đơn tự nguyện

Mặc dù không bắt buộc, nhưng Chính phủ vẫn khuyến khích các đối tượng thuộc Nghị định 68/2026/NĐ-CP có doanh thu dưới 1 tỷ đồng đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử tự nguyện. Các lợi ích khi tham gia hệ thống hóa đơn điện tử bao gồm:

• Tăng uy tín đối với các đối tác doanh nghiệp lớn cần minh bạch hóa đầu vào.
• Làm cơ sở pháp lý vững chắc để thực hiện các giao dịch vay vốn ngân hàng.
• Lưu trữ dữ liệu an toàn, tránh thất lạc hoặc hỏng hóc so với hóa đơn giấy truyền thống.

Chuẩn hóa mã địa điểm kinh doanh

Một chi tiết kỹ thuật nhỏ nhưng rất quan trọng trong Nghị định 68/2026/NĐ-CP là yêu cầu ghi thông tin trên hóa đơn. Thay vì ghi địa chỉ chi tiết một cách thủ công như trước, người nộp thuế giờ đây bắt buộc phải ghi rõ “mã địa điểm kinh doanh” đã được cơ quan thuế cấp. Sự thay đổi này giúp hệ thống quản lý thuế tự động nhận diện và phân loại doanh thu theo từng địa bàn chính xác hơn.

Quy định chuyển tiếp và xử lý thuế nộp thừa trong năm 2026

Do Nghị định 141 có hiệu lực vào tháng 3 năm 2026, nên các vấn đề về chuyển tiếp và xử lý số thuế đã nộp trong những tháng đầu năm theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP là điều mà nhiều người quan tâm nhất. Trong quá trình tư vấn thực tế, MAN – Master Accountant Network nhận thấy đây là giai đoạn dễ phát sinh sai sót nếu kế toán không cập nhật kịp thời.

Về vấn đề xử lý thuế nộp thừa, quy định mới nêu rõ các điểm sau:

• Các cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu năm 2026 từ 1 tỷ đồng trở xuống nhưng đã lỡ kê khai và nộp thuế theo ngưỡng cũ của Nghị định 68/2026/NĐ-CP trước ngày 05/03 sẽ được xử lý tiền thuế nộp thừa.
• Số tiền này có thể được bù trừ vào nghĩa vụ thuế của kỳ tiếp theo hoặc được hoàn trả theo quy trình hiện hành của Luật Quản lý thuế.

Đối với các trường hợp chấm dứt hoạt động kinh doanh giữa năm, hộ kinh doanh cần lưu ý thông báo doanh thu thực tế lũy kế từ đầu năm đến thời điểm chấm dứt cùng hồ sơ chấm dứt hoạt động theo đúng tinh thần của Nghị định 68/2026/NĐ-CP (Cụ thể tại Điều 6).

Tác động của chính sách thuế mới đến cộng đồng kinh doanh

Việc ban hành đồng bộ các quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP mang lại nhiều tác động tích cực cho nền kinh tế Việt Nam. Những điều chỉnh này không chỉ là sự thay đổi về con số mà còn thể hiện sự đồng hành của Nhà nước đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ.

Một số tác động lớn có thể kể đến như:

• Giảm áp lực chi phí: Một lượng lớn hộ kinh doanh sẽ không còn phải trích ra từ 1.5% đến 10% doanh thu để nộp các loại thuế GTGT và TNCN.
• Cải thiện môi trường đầu tư: Chính sách miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp siêu nhỏ giúp thu hút vốn đầu tư vào các ngành nghề sản xuất tại địa phương.
• Thúc đẩy số hóa kinh tế: Yêu cầu về mã địa điểm kinh doanh và hóa đơn điện tử trong Nghị định 68/2026/NĐ-CP tạo tiền đề cho một nền kinh tế minh bạch.

Giải đáp thắc mắc thường gặp về Nghị định 68 và Nghị định 141

Để giúp các bạn thực hiện đúng quy định theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, dưới đây là giải đáp cho 5 thắc mắc trọng tâm nhất:

Hộ kinh doanh có doanh thu đúng 1 tỷ đồng có phải nộp thuế không?

Theo quy định mới nhất sửa đổi cho Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN. Bạn chỉ cần thực hiện thông báo doanh thu thực tế cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Doanh nghiệp siêu nhỏ có được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp không?

Có. Nghị định 141 bổ sung quy định miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống. Tuy nhiên, ưu đãi này không áp dụng cho công ty con hoặc các đơn vị có quan hệ liên kết để đảm bảo tính công bằng của Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

Thủ tục xử lý tiền thuế nộp thừa trước ngày 05/03/2026 như thế nào?

Nếu đã nộp thuế theo ngưỡng cũ quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP nhưng doanh thu cả năm dưới 1 tỷ đồng, bạn sẽ được xử lý bù trừ vào kỳ thuế tiếp theo hoặc hoàn trả tiền thuế nộp thừa theo quy trình tại Luật Quản lý thuế hiện hành.

Ngưỡng bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã là bao nhiêu?

Từ ngày 05/03/2026, chỉ những hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng mới bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử có mã. Các trường hợp doanh thu thấp hơn quy định trong Nghị định 68/2026/NĐ-CP vẫn có thể đăng ký sử dụng tự nguyện.

Thông tin địa điểm kinh doanh ghi trên hóa đơn có thay đổi gì không?

Người nộp thuế bắt buộc phải ghi rõ mã địa điểm kinh doanh thay vì ghi địa chỉ chi tiết như trước đây. Điều này áp dụng cho từng địa điểm kinh doanh cụ thể để phục vụ công tác số hóa dữ liệu quản lý đồng bộ với Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

Kết luận

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP và các sửa đổi từ Nghị định 141 là chìa khóa để hộ kinh doanh tối ưu hóa lợi ích tài chính. Với ngưỡng miễn thuế mới lên đến 1 tỷ đồng, đây là thời điểm vàng để các cá nhân kinh doanh củng cố nguồn lực, đầu tư vào chất lượng sản phẩm và dịch vụ thay vì lo lắng về các thủ tục thuế phức tạp.

Lời khuyên cho bạn là hãy chủ động liên hệ với các đơn vị tư vấn uy tín như MAN – Master Accountant Network hoặc chi cục thuế địa phương để cập nhật các hướng dẫn mới nhất về Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý và tuân thủ đúng lộ trình sẽ giúp hoạt động kinh doanh của bạn luôn ổn định, phát triển bền vững và tránh được những rủi ro không đáng có trong tương lai.