Từ năm 2026, doanh nghiệp còn được nộp báo cáo tài chính tạm không?

Thông tư 99/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025 là văn bản pháp lý mang tính bước ngoặt, đặt ra dấu hỏi lớn về thói quen nộp báo cáo tài chính tạm của nhiều đơn vị. Bước sang năm 2026, cơ quan quản lý yêu cầu tính tuyệt đối về số liệu ngay từ thời điểm phát hành. Nếu như trước năm 2025, doanh nghiệp còn có cơ hội sửa sai sau khi nộp bản tạm, thì với Thông tư 99, nguyên tắc làm đúng ngay từ đầu đã trở thành yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính minh bạch và tránh các chế tài xử phạt nghiêm khắc theo Luật Kế toán sửa đổi 2024.

Tải File Tóm Tắt Bài Viết

Sự cần thiết của việc ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC

Sự ra đời của Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ đơn thuần là việc thay thế các văn bản cũ mà là kết quả của quá trình hoàn thiện thể chế tài chính. Có ba nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi này:

• Sự thay đổi của các văn bản luật liên quan như Luật Chứng khoán và Luật Quản lý thuế năm 2024 đòi hỏi một chế độ kế toán tương thích để đồng bộ hóa dữ liệu.
• Đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện và áp dụng chứng từ điện tử trong kế toán hiện đại, giúp giảm thiểu sai sót do thao tác thủ công.
• Chuẩn hóa theo xu hướng kế toán quốc tế nhưng vẫn giữ tính đặc thù của thị trường Việt Nam nhằm thu hút đầu tư nước ngoài.

Xem thêm bài viết: Danh mục 71 Tài khoản Kế toán theo Thông tư 99/2025 – Các TK mới và TK bị loại bỏ

Đối tượng áp dụng và hiệu lực thi hành

Thông tư này quy định rõ ràng về phạm vi ảnh hưởng để các đơn vị có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt nhân sự và hệ thống phần mềm. Các mốc thời gian và đối tượng cụ thể bao gồm:

• Nhóm các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế hoạt động theo pháp luật Việt Nam, bao gồm cả các tổng công ty và tập đoàn kinh tế.
• Thời điểm áp dụng chính thức các quy định mới bắt đầu từ niên độ kế toán ngày 01/01/2026.
• Các quy định về chuyển tiếp đối với số dư tài khoản và niên độ kế toán hiện hành nhằm đảm bảo tính liên tục của dữ liệu tài chính.

Sự thay đổi về tính pháp lý Chấm dứt kỷ nguyên báo cáo tài chính tạm

Sự thay đổi về quy định nộp báo cáo tài chính là một trong những điểm nóng nhất mà bộ phận nghiệp vụ cần chú ý. Để tránh việc nhầm lẫn giữa thói quen cũ và quy định mới, bảng so sánh dưới đây sẽ tóm lược các khác biệt trọng yếu về mặt pháp lý:

Sau khi theo dõi bảng tóm tắt trên, có thể thấy việc chuẩn bị dữ liệu sạch ngay từ đầu là điều kiện tiên quyết. Một trong những thay đổi quyết liệt nhất mà các chủ doanh nghiệp và kế toán trưởng cần đặc biệt lưu tâm chính là tính cam kết của dữ liệu khi nộp cho cơ quan quản lý. Điều này đòi hỏi sự thay đổi tư duy làm việc ngay từ khâu nhập liệu đầu tiên.

Giai đoạn từ 2025 trở về trước

Trong các năm tài chính trước đây, quy định về nộp báo cáo có phần linh hoạt hơn. Doanh nghiệp trong một số trường hợp nhất định có thể nộp báo cáo tài chính tạm để kịp thời hạn quyết toán thuế, sau đó tiến hành điều chỉnh và nộp lại bản chính thức. Thói quen này đôi khi dẫn đến sự chủ quan trong việc kiểm soát số dư và đối soát chứng từ định kỳ, tạo ra kẽ hở cho các sai lệch về dòng tiền và tài sản.

Giai đoạn từ 2026 theo quy định Thông tư 99/2025/TT-BTC

Kể từ năm 2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC siết chặt tính chính xác của dữ liệu ngay từ thời điểm phát hành báo cáo. Doanh nghiệp không được phép nộp báo cáo tài chính tạm. Mọi số liệu khi đã gửi đi phải là số liệu cuối cùng, đã qua kiểm soát nội bộ và đối chiếu thực tế. Việc thực hiện đúng ngay từ đầu là yêu cầu bắt buộc để tránh các chế tài xử phạt nặng nề về vi phạm chuẩn mực kế toán và chậm trễ trong việc minh bạch hóa thông tin.

Những thay đổi trọng tâm trong hệ thống tài khoản kế toán

Hệ thống tài khoản là linh hồn của chế độ kế toán doanh nghiệp. Tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, Bộ Tài chính đã thực hiện các điều chỉnh quan trọng để phản ánh đúng bản chất của các giao dịch kinh tế mới phát sinh trong nền kinh tế số.

Hệ thống tài khoản mới được cấu trúc lại theo hướng linh hoạt hơn. Cụ thể, danh mục các tài khoản kế toán được bổ sung mới để phản ánh chính xác các nghiệp vụ kinh tế như tài sản ảo, giao dịch điện tử và các loại hình phái sinh tài chính. Đồng thời, thông tư cũng hướng dẫn chi tiết việc sửa đổi cách hạch toán ở một số tài khoản tài sản và nguồn vốn vốn đã lỗi thời. Việc xử lý các tài khoản không còn phù hợp với thực tiễn quản lý sẽ giúp bảng cân đối kế toán trở nên sạch và minh bạch hơn.

Xem thêm bài viết: Điểm mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC về việc chế độ kế toán doanh nghiệp

Cải cách về chứng từ và sổ kế toán trong kỷ nguyên số

Điểm nhấn quan trọng nhất của thông tư này chính là sự thừa nhận rộng rãi và pháp lý hóa các nghiệp vụ kế toán trên môi trường điện tử. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí in ấn và lưu trữ khổng lồ.

Pháp lý hóa chứng từ điện tử và chữ ký số

Quy định mới về tính pháp lý của chứng từ kế toán điện tử và chữ ký số đã được làm rõ, loại bỏ các rào cản về việc phải lưu trữ bản giấy song song. Doanh nghiệp cần lưu ý các yêu cầu về việc lưu trữ và bảo mật dữ liệu kế toán trên môi trường mạng để tránh rủi ro mất mát dữ liệu hoặc xâm nhập trái phép.

Tinh giản mẫu biểu sổ kế toán

Mẫu sổ kế toán được tinh giản tối đa để giảm bớt gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp. Thay vì các mẫu sổ cứng nhắc, doanh nghiệp có quyền tự thiết kế hệ thống sổ kế toán trên phần mềm miễn là đảm bảo đầy đủ các chỉ tiêu cốt lõi theo quy định.

Điểm mới trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính

Việc trình bày báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC yêu cầu sự chi tiết và minh bạch cao hơn, đặc biệt là các thông tin bổ sung nhằm bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

Thay đổi trong cấu trúc bản thuyết minh báo cáo tài chính

Theo hướng dẫn tại mục 4.9 của thông tư, cấu trúc bản thuyết minh báo cáo tài chính có sự điều chỉnh đáng kể. Doanh nghiệp phải cung cấp các thông tin quan trọng khác dưới dạng mô tả bằng lời hoặc số liệu chi tiết để người đọc hiểu rõ bản chất các khoản mục.

Thông tin bổ sung cho báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Yêu cầu về tính trung thực, hợp lý và các thông tin bổ sung cho báo cáo lưu chuyển tiền tệ được đặt lên hàng đầu. Doanh nghiệp phải cung cấp chi tiết liên quan đến việc mua bán hoặc thanh lý các khoản đầu tư công ty con hoặc đơn vị kinh doanh khác. Đơn vị tính giá trị trình bày trong phần này phải thống nhất với đơn vị tính của báo cáo lưu chuyển tiền tệ chính. Số liệu ghi vào cột Năm trước phải được lấy chính xác từ bản thuyết minh báo cáo tài chính năm trước đó; trong khi số liệu cột Năm nay được tổng hợp từ sổ kế toán chi tiết và các bảng tổng hợp có liên quan.

Hệ thống mẫu biểu báo cáo tài chính cập nhật

Để hỗ trợ kế toán viên thực hiện đúng quy định, Thông tư 99/2025/TT-BTC đã ban hành hệ thống mẫu biểu mới với các chỉ tiêu được chuẩn hóa cao độ. Dưới đây là bảng tổng hợp các thành phần chính trong bộ báo cáo tài chính theo quy định mới:

Sau khi áp dụng hệ thống bảng biểu này, doanh nghiệp cần lưu ý việc so sánh số liệu giữa các kỳ kế toán. Mọi sự thay đổi về đơn vị tính hoặc cách phân loại chỉ tiêu phải được giải thích rõ ràng trong thuyết minh để người sử dụng báo cáo có cái nhìn xuyên suốt.

Hướng dẫn chuyển đổi dữ liệu kế toán sang quy định mới

Việc chuyển đổi từ chế độ kế toán cũ sang Thông tư 99/2025/TT-BTC cần được thực hiện một cách khoa học để tránh sai sót đầu kỳ. Các bước triển khai cụ thể bao gồm:

• Quy trình kiểm kê và phân loại lại tài sản khi áp dụng thông tư nhằm xác định đúng mã tài khoản mới.
• Cách thức điều chỉnh số dư đầu kỳ trên sổ kế toán tổng hợp và chi tiết dựa trên bảng đối chiếu tài khoản cũ và mới.
• Lưu ý đặc biệt về việc quyết toán thuế và đối chiếu công nợ trong giai đoạn giao thoa pháp lý để tránh bị xử phạt hành chính.

Lưu ý cho kế toán viên và chủ doanh nghiệp

Để thích nghi nhanh chóng với những thay đổi này, lãnh đạo doanh nghiệp cần có chiến lược đào tạo và nâng cấp hệ thống kịp thời. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho kỳ quyết toán năm 2026 ngay từ thời điểm này là cần thiết để đảm bảo tính pháp lý của doanh nghiệp.

• Việc đào tạo và cập nhật kiến thức cho đội ngũ nhân sự kế toán tại đơn vị là ưu tiên hàng đầu trong quý 4 năm 2025.
• Rà soát lại hệ thống phần mềm kế toán để tương thích với các mẫu biểu và quy trình hạch toán mới theo Thông tư 99.
• Trách nhiệm pháp lý của người đại diện theo pháp luật đối với các thay đổi trong chế độ kế toán là rất lớn, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ quá trình chuyển đổi số liệu.

Kết luận

Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ là một văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thông thường mà là thông điệp về sự kỷ luật và minh bạch trong kế toán doanh nghiệp kỷ nguyên số. Việc loại bỏ dần thói quen sử dụng số liệu tạm tính đòi hỏi các đơn vị phải có sự chuẩn bị chu đáo về cả con người lẫn công nghệ. Chủ động nắm bắt các điểm mới và hoàn thiện hệ thống báo cáo ngay hôm nay chính là cách tốt nhất để doanh nghiệp tự bảo vệ mình trước những rủi ro pháp lý và tạo đà phát triển bền vững cho năm tài chính 2026.

Nguồn trích dẫn: Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025; Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán ngày 29/11/2024.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.