Doanh nghiệp Việt Nam không khai thuế nhà thầu nước ngoài có thể bị xử phạt về hành vi trốn thuế, với mức phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn theo Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, chứ không chỉ bị phạt 20% như khai sai. Công văn 2865/TCT-PC ngày 11/7/2023 của Tổng cục Thuế nêu rõ trường hợp không nộp hồ sơ khai thuế nhà thầu đã xác định là trốn thuế thì không được chuyển sang hành vi khai sai. Từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế 2025 tiếp tục coi việc không nộp hồ sơ khai thuế, hoặc nộp quá 90 ngày làm thiếu số thuế phải nộp, là trốn thuế.
Không khai thuế nhà thầu bị phạt về hành vi trốn thuế hay khai sai
Câu trả lời phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có nộp hồ sơ khai thuế hay không và thời điểm khắc phục. Theo Công văn 2865/TCT-PC ngày 11/7/2023 gửi Cục Thuế tỉnh Long An, trường hợp người nộp thuế không nộp hồ sơ khai thuế nhà thầu nước ngoài đã được xác định là hành vi trốn thuế thì không thuộc trường hợp được chuyển sang hành vi khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp theo điểm c khoản 1 Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Công văn cũng nêu việc nộp hồ sơ khai thuế nhà thầu lần đầu không được coi là khai bổ sung, và đề nghị cơ quan thuế rà soát tình tiết tăng nặng khi người nộp thuế vi phạm qua nhiều kỳ. Người nộp thuế có thể bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Ranh giới giữa khai sai và trốn thuế khi không khai thuế nhà thầu
Cùng là thiếu thuế nhà thầu, mức xử lý có thể chênh lệch rất lớn tùy tình huống. Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, theo nội dung trích tại Hệ thống pháp luật, quy định mức phạt 20% số thuế khai thiếu cho các trường hợp khai sai. Các tình huống thường gặp được so sánh trong bảng sau.
| Tình huống | Hành vi | Mức xử lý chính |
| Đã khai thuế nhà thầu nhưng sai căn cứ tính thuế, nghiệp vụ đã ghi sổ kế toán, có hóa đơn, chứng từ hợp pháp | Khai sai (điểm a khoản 1 Điều 16) | Phạt 20% số thuế khai thiếu, nộp tiền chậm nộp |
| Khai sai nhưng tự khai bổ sung, nộp đủ thuế trước khi cơ quan thuế kết thúc thanh tra, kiểm tra tại trụ sở | Khai sai (điểm b khoản 1 Điều 16) | Phạt 20% số thuế khai thiếu |
| Nộp hồ sơ quá 90 ngày, có số thuế phải nộp, đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc lập biên bản | Vi phạm thủ tục (Điều 13) | Phạt 15–25 triệu đồng với tổ chức, không vượt số thuế phát sinh |
| Không nộp hồ sơ khai thuế, hoặc nộp quá 90 ngày làm thiếu số thuế phải nộp | Trốn thuế (Điều 17) | Phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn, nộp đủ số thuế trốn |
| Trốn thuế lần đầu, đã khai bổ sung, nộp đủ thuế trước khi có quyết định xử phạt và cơ quan thuế đã lập biên bản ghi nhận khai sai | Chuyển sang khai sai (điểm c khoản 1 Điều 16) | Phạt 20%; Công văn 2865/TCT-PC không áp dụng cho trường hợp không nộp hồ sơ thuế nhà thầu |
Như vậy, cơ hội rõ nhất để tránh bị xử lý trốn thuế là tự phát hiện, khai và nộp đủ thuế cùng tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra hoặc lập biên bản. Khi đó hành vi chỉ bị xử phạt về thủ tục chậm nộp hồ sơ.
Hành vi trốn thuế theo Luật Quản lý thuế 2025
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Theo tổng hợp của Tạp chí Luật sư Việt Nam, khoản 4 Điều 45 của luật liệt kê 10 hành vi trốn thuế, trong đó hành vi đầu tiên là không nộp hồ sơ đăng ký thuế, hồ sơ khai thuế, hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày làm thiếu số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn.
Luật cũng xác định các trường hợp chỉ bị xử phạt về thủ tục thuế, gồm không nộp hồ sơ hoặc nộp quá 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, và trường hợp có phát sinh thuế nhưng đã nộp đủ thuế, tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc lập biên bản vi phạm. Với nghĩa vụ thuế phát sinh trước ngày 01/7/2026, việc xử lý vẫn theo Luật Quản lý thuế 2019.
Ngoài thuế nhà thầu, danh sách này còn bao gồm các hành vi như không lập hóa đơn, sử dụng hóa đơn không hợp pháp hay kinh doanh trong thời gian tạm ngừng. MAN đã tổng hợp chi tiết tại bài 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 01/7/2026.
Mức phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế nhà thầu năm 2026
Hồ sơ khai thuế nhà thầu nộp trễ hạn bị xử phạt theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Mức phạt áp dụng cho tổ chức được Thư viện Pháp luật tổng hợp trong bảng sau; cá nhân vi phạm bị phạt bằng một nửa.
| Thời gian chậm nộp | Mức phạt (tổ chức) |
| Từ 1 đến 5 ngày, có tình tiết giảm nhẹ | Cảnh cáo |
| Từ 1 đến 30 ngày (trừ trường hợp trên) | 2–5 triệu đồng |
| Từ 31 đến 60 ngày | 5–8 triệu đồng |
| Từ 61 đến 90 ngày; quá 90 ngày hoặc không nộp nhưng không phát sinh số thuế phải nộp | 8–15 triệu đồng |
| Quá 90 ngày, có số thuế phải nộp, đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc lập biên bản | 15–25 triệu đồng, không vượt số thuế phát sinh nhưng không thấp hơn mức trung bình của khung 8–15 triệu |
Theo Thời báo Tài chính Việt Nam, Nghị định 310/2025/NĐ-CP bổ sung nguyên tắc nhiều hồ sơ khai thuế của cùng loại thuế nộp chậm trong cùng ngày chỉ bị xử phạt một lần theo khung cao nhất; riêng hồ sơ có hành vi trốn thuế được xử lý riêng. Bảng tổng hợp đầy đủ có tại bài tổng hợp mức phạt về thuế và hóa đơn.
Thời hạn và cách khai thuế nhà thầu từ 01/7/2026
Từ ngày 01/7/2026, thủ tục khai, nộp thuế nhà thầu được quy định tại Điều 30 Thông tư 89/2026/TT-BTC, thay cho Thông tư 103/2014/TT-BTC đã bị bãi bỏ. Theo phân tích của MAN tại bài so sánh Thông tư 89 với Thông tư 103, trường hợp nhà thầu nộp thuế theo phương pháp trực tiếp thì bên Việt Nam khấu trừ, khai và nộp thay theo từng lần thanh toán; nếu thanh toán nhiều lần trong tháng thì có thể đăng ký khai theo tháng.
Về thời hạn, theo tổng hợp của VOV về Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hồ sơ khai theo từng lần phát sinh nộp chậm nhất ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh nghĩa vụ thuế, còn hồ sơ khai theo tháng nộp chậm nhất ngày thứ 20 của tháng tiếp theo. Chính sách tính thuế GTGT và TNDN của nhà thầu áp dụng theo Thông tư 69/2025/TT-BTC và Thông tư 20/2026/TT-BTC, được trình bày tại bài quy định thuế nhà thầu hiện nay.
Văn bản xử phạt thuế cần cập nhật năm 2026
Nghị định 125/2020/NĐ-CP vẫn là văn bản gốc về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn, nhưng đã được sửa đổi nhiều lần. Doanh nghiệp xử lý vi phạm thuế nhà thầu nên đối chiếu các văn bản sau.
- Nghị định 310/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 16/01/2026, sửa đổi Nghị định 125/2020, trong đó có quy định mới về chậm nộp hồ sơ và nguyên tắc xử phạt một lần.
- Nghị định 291/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 21/7/2026, bổ sung Điều 19a về xử phạt hành vi không cung cấp, chậm cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin thuế, mức phạt 10–100 triệu đồng. Xem điểm mới Nghị định 291/2026.
- Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, hiệu lực từ 01/7/2026, thay Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 đối với nghĩa vụ phát sinh từ ngày này.
- Thông tư 89/2026/TT-BTC, hiệu lực từ 01/7/2026, quy định thủ tục khai, nộp thuế nhà thầu và bãi bỏ Thông tư 103/2014/TT-BTC.
Bộ luật Hình sự quy định trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế khi số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc thấp hơn nhưng đã bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế mà còn vi phạm.
Góc nhìn của MAN về rủi ro không khai thuế nhà thầu
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp không cố ý trốn thuế nhà thầu mà bỏ sót do không nhận diện được giao dịch chịu thuế. Theo Crowe Việt Nam và kinh nghiệm rà soát của đội ngũ chuyên môn MAN – Master Accountant Network, các giao dịch dễ bị bỏ sót gồm những nhóm sau.
- Dịch vụ bảo hành, lắp đặt, chạy thử đi kèm máy móc, thiết bị nhập khẩu.
- Lãi vay trả cho tổ chức nước ngoài, kể cả khoản vay từ công ty mẹ.
- Chi phí ăn ở, đi lại của chuyên gia nước ngoài do nhà thầu cử sang nhưng bên Việt Nam chi trả.
- Giao dịch áp dụng Hiệp định thuế nhưng không có đủ hồ sơ chứng minh.
- Tách hợp đồng mua máy móc và dịch vụ, bù trừ công nợ hoặc chưa thanh toán để không tính thuế.
Doanh nghiệp nên rà soát toàn bộ hợp đồng với đối tác nước ngoài theo năm, xác định nghĩa vụ thuế nhà thầu từng hợp đồng, và nếu phát hiện bỏ sót thì khai, nộp đủ thuế cùng tiền chậm nộp trước khi có quyết định kiểm tra. Đây là cách duy nhất để hành vi được xử lý như vi phạm thủ tục thay vì trốn thuế.
Doanh nghiệp nên chủ động rà soát nghĩa vụ thuế nhà thầu
Rủi ro lớn nhất khi không khai thuế nhà thầu không nằm ở mức phạt chậm nộp mà ở khả năng bị xác định là trốn thuế, với mức phạt gấp nhiều lần số thuế. Doanh nghiệp nên rà soát các hợp đồng với đối tác nước ngoài, cập nhật thủ tục theo Thông tư 89/2026/TT-BTC và khắc phục sớm các kỳ bỏ sót trước khi cơ quan thuế kiểm tra. Với các hợp đồng phức tạp hoặc nhiều kỳ chưa khai, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ quyết toán thuế của MAN để được rà soát cụ thể.
Chứng chỉ hành nghề: Kiểm toán viên CPA Việt Nam
Kinh nghiệm: Hơn 30 năm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính
Câu hỏi thường gặp
Không khai thuế nhà thầu bị phạt bao nhiêu?
Nếu bị xác định là trốn thuế, doanh nghiệp bị phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn theo Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP và phải nộp đủ số thuế trốn. Nếu tự khai, nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, mức phạt là 15–25 triệu đồng với tổ chức.
Nộp tờ khai thuế nhà thầu quá 90 ngày có bị coi là trốn thuế?
Có, nếu việc nộp quá 90 ngày làm thiếu số thuế phải nộp và doanh nghiệp chưa nộp đủ thuế trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc lập biên bản, theo Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Không nộp tờ khai thuế nhà thầu có được chuyển sang phạt khai sai?
Không. Theo Công văn 2865/TCT-PC, trường hợp không nộp hồ sơ khai thuế nhà thầu đã được xác định là trốn thuế thì không được chuyển sang hành vi khai sai theo điểm c khoản 1 Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Hạn khai thuế nhà thầu theo từng lần phát sinh là khi nào?
Từ ngày 01/7/2026, hồ sơ khai theo từng lần phát sinh nộp chậm nhất ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh nghĩa vụ thuế; nếu đăng ký khai theo tháng thì hạn là ngày 20 của tháng tiếp theo.
Nội dung liên quan
Tin tức Báo cáo Thuế
Tin tức Báo cáo Thuế
Tin tức Kế toán - Thuế
Tin tức Kế toán - Thuế
Tin tức Giấy phép lao động
Tin tức Kế toán - Thuế