Cách nộp thuyết minh BCTC trên Dịch vụ công mới nhất 2026

Cách nộp thuyết minh BCTC là thủ tục bắt buộc kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp mà kế toán cần hoàn thành đúng hạn trong năm 2026. Việc nắm vững quy trình thực hiện trên hệ thống Dịch vụ công không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu thời gian mà còn đảm bảo tính minh bạch về các thay đổi trong chính sách kế toán, đặc biệt là các quy định mới về đơn vị tiền tệ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Tổng quan về nộp thuyết minh báo cáo tài chính năm 2026

Bản thuyết minh báo cáo tài chính đóng vai trò then chốt trong việc giải trình các con số khô khan trên báo cáo định kỳ. Để đảm bảo các thông tin này được trình bày chuẩn xác và trung thực nhất, nhiều doanh nghiệp hiện nay đã ưu tiên lựa chọn các đơn vị chuyên nghiệp để thực hiện rà soát số liệu thông qua dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính uy tín trước khi chính thức gửi hồ sơ cho cơ quan quản lý.

• Tính chất pháp lý: Đây là một bộ phận không thể tách rời của báo cáo tài chính, dùng để phân tích chi tiết các số liệu đã trình bày trong Báo cáo tình hình tài chính và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
• Vai trò đối với cơ quan thuế: Giúp cơ quan quản lý hiểu rõ phương pháp kế toán, các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm và các cam kết tài chính của đơn vị trong bộ hồ sơ quyết toán.
• Đối tượng và thời hạn: Tất cả doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện nộp hồ sơ trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính (thông thường là ngày 31/03 hàng năm).
• Mối liên hệ hệ thống: Là phụ lục bổ trợ cho tờ khai 03/TNDN. Khi bạn thực hiện cách nộp thuyết minh BCTC thành công, hệ thống sẽ ghi nhận bộ hồ sơ quyết toán là đầy đủ hợp lệ để tiến hành đối soát dữ liệu.

Cách nộp thuyết minh BCTC trên Dịch vụ công chi tiết

Để thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến, kế toán cần chuẩn bị sẵn chữ ký số (Token) còn hạn và các tệp dữ liệu đã được kết xuất sẵn sàng. Dưới đây là quy trình chi tiết giúp bạn thực hiện cách nộp thuyết minh BCTC một cách nhanh chóng.

Đăng nhập hệ thống Dịch vụ công của Tổng cục Thuế

Đầu tiên, người nộp thuế cần truy cập cổng thông tin tại địa chỉ dichvucong.gdt.gov.vn. Đây là hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của ngành Thuế áp dụng phổ biến trong năm 2026.

Hướng dẫn sử dụng tài khoản doanh nghiệp và chữ ký số để truy cập hệ thống bao gồm việc đăng nhập bằng mã số thuế và mật khẩu đã được cấp. Sau khi vào giao diện chính, bạn hãy kiểm tra xem thiết bị chữ ký số (USB Token) đã được cắm vào máy tính và phần mềm chữ ký số đã sẵn sàng hoạt động.

Lập và nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp

Tại menu chức năng, bạn tìm đến phần nộp tờ khai thuế. Chọn mẫu tờ khai 03/TNDN ban hành kèm theo Thông tư 80/2021/TT-BTC để bắt đầu kê khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 cho kỳ nộp năm 2026.

Quy trình nhập liệu trực tuyến hoặc tải tệp dữ liệu XML từ phần mềm kế toán như sau:

• Nếu chọn kê khai trực tuyến: Người nộp thuế nhập trực tiếp các chỉ tiêu vào biểu mẫu hiển thị trên trình duyệt.
• Nếu nộp tệp XML: Bạn chọn tệp hồ sơ đã được kết xuất từ phần mềm kế toán hoặc HTKK và tải lên hệ thống.

Sau khi dữ liệu tải lên, bạn nhấn nút Ký hồ sơ, nhập mã PIN Token để xác nhận. Đây là bước đệm quan trọng trước khi thực hiện cách nộp thuyết minh BCTC ở phần đính kèm.

Đính kèm bản thuyết minh báo cáo tài chính và hoàn tất

Sau khi ký nộp thành công tờ khai 03/TNDN, hệ thống sẽ hiển thị màn hình cho phép người nộp thuế tải lên các tài liệu bổ trợ.

Hướng dẫn thao tác tại mục đính kèm tài liệu sau khi ký tờ khai chính như sau: Bạn tìm dòng Thuyết minh báo cáo tài chính và nhấn vào biểu tượng Chọn tệp.

Định dạng tệp tin cho cách nộp thuyết minh BCTC được hệ thống chấp nhận thường là:

• Tệp định dạng PDF: Khuyên dùng để tránh lỗi hiển thị và đảm bảo tính bảo mật của nội dung.
• Tệp định dạng Excel: Thường dùng khi doanh nghiệp muốn gửi bảng biểu chi tiết để cơ quan thuế dễ dàng tra cứu.

Quy trình ký số cho phụ lục đính kèm là bước cuối cùng. Bạn phải thực hiện ký số thêm một lần nữa cho riêng tệp thuyết minh này. Nếu thiếu bước ký số phụ lục, cách nộp thuyết minh BCTC của bạn sẽ bị coi là chưa hoàn tất.

Cách nộp thuyết minh BCTC qua HTKK và trang Thuế điện tử

Bên cạnh cổng Dịch vụ công, nhiều kế toán vẫn ưu tiên thực hiện cách nộp thuyết minh BCTC thông qua phần mềm hỗ trợ kê khai (HTKK) kết hợp với trang thuedientu.gdt.gov.vn.

Cách kết xuất dữ liệu từ phần mềm HTKK phiên bản mới nhất năm 2026 yêu cầu bạn chọn đúng năm tài chính và mẫu báo cáo theo thông tư áp dụng (Thông tư 200 hoặc Thông tư 133). Sau khi hoàn thiện, hãy chọn Kết xuất XML để có tệp tin chuẩn nộp lên hệ thống.

Quy trình gửi phụ lục tại trang thuedientu.gdt.gov.vn cho doanh nghiệp chưa chuyển đổi Dịch vụ công như sau:

• Đăng nhập vào hệ thống eTax bằng tài khoản quản lý (MST-QL).
• Vào mục Khai thuế, sau đó chọn Tra cứu tờ khai và tìm tờ khai quyết toán thuế TNDN đã nộp.
• Tại cột Gửi phụ lục, bạn thực hiện chọn tệp thuyết minh từ máy tính và ký điện tử để gửi.

Cách nộp thuyết minh BCTC khi có sự thay đổi đơn vị tiền tệ

Trong năm 2026, các doanh nghiệp có sự thay đổi về đồng tiền sử dụng trong kế toán cần đặc biệt lưu ý cách trình bày nội dung trên thuyết minh để đúng với quy định mới.

Lý do thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán

Việc thay đổi này phải dựa trên các căn cứ thực tế của hoạt động kinh doanh và quản lý.

Điều kiện doanh nghiệp được phép thay đổi đơn vị tiền tệ bao gồm các yếu tố về đồng tiền chức năng không còn phù hợp (Nguồn: Khoản 1 Điều 5 Thông tư 99/2025/TT-BTC). Việc thay đổi này chỉ được thực hiện vào thời điểm bắt đầu niên độ kế toán mới.

Yêu cầu trình bày trên bản thuyết minh báo cáo tài chính

Doanh nghiệp phải nêu rõ lý do thay đổi và các tác động định lượng đến báo cáo tài chính. Dưới đây là bảng hướng dẫn tỷ giá khi thực hiện cách nộp thuyết minh BCTC trong trường hợp này:

Bảng quy định tỷ giá chuyển đổi khi thay đổi đơn vị tiền tệ năm 2026

Khoản mục cần chuyển đổi	Tỷ giá áp dụng	Căn cứ pháp lý
Số dư các khoản mục trên sổ kế toán	Tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình	Khoản 2 Điều 5 Thông tư 99/2025
Thông tin so sánh (Kỳ trước)	Tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình kỳ trước	Khoản 2 Điều 5 Thông tư 99/2025
Chênh lệch tỷ giá hối đoái	Ghi nhận vào Vốn chủ sở hữu	Điều 6 Thông tư 99/2025

Lưu ý: Tỷ giá trung bình được xác định là trung bình cộng giữa tỷ giá mua và bán chuyển khoản của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp giao dịch thường xuyên nhất. Sau khi lập bảng, kế toán cần giải trình chi tiết phương pháp áp dụng trong bản thuyết minh đính kèm.

Cách nộp thuyết minh BCTC đối với báo cáo chuyển đổi sang đồng Việt Nam

Đối với các đơn vị FDI sử dụng ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán, cách nộp thuyết minh BCTC yêu cầu phải có thêm phần thuyết minh về việc chuyển đổi báo cáo tài chính sang đồng Việt Nam (VND).

Nguyên tắc kế toán khi lựa chọn đơn vị tiền tệ không phải đồng Việt Nam bắt buộc doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt phương pháp chuyển đổi tỷ giá để đảm bảo số liệu đồng nhất.

Cách ghi nhận chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh từ việc chuyển đổi này sẽ được trình bày trực tiếp tại chỉ tiêu Chênh lệch tỷ giá hối đoái thuộc phần vốn chủ sở hữu (Nguồn: Điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC). Doanh nghiệp phải trình bày rõ trên thuyết minh những ảnh hưởng phát sinh đối với tình hình tài chính do việc chuyển đổi này gây ra.

Những sai sót cần tránh trong cách nộp thuyết minh BCTC

Để đảm bảo hồ sơ được chấp nhận ngay từ lần đầu, kế toán cần kiểm tra kỹ các lỗi phổ biến sau:

• Tệp đính kèm không đúng định dạng: Hệ thống có thể từ chối các file nén (.zip, .rar) hoặc file ảnh nếu quy định yêu cầu file văn bản.
• Quên ký số phụ lục: Đây là lỗi thường gặp nhất khiến cách nộp thuyết minh BCTC bị lỗi dù tờ khai chính đã nộp thành công.
• Số liệu không nhất quán: Tổng tài sản hoặc lợi nhuận trên thuyết minh không khớp với các con số trên bảng cân đối kế toán và tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Chậm nộp phụ lục: Việc nộp tờ khai chính đúng hạn nhưng nộp thuyết minh muộn vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định về thủ tục thuế (Nghị định 125/2020/NĐ-CP).

Giải đáp thắc mắc về cách nộp thuyết minh BCTC năm 2026

Dưới đây là tổng hợp một số câu hỏi liên quan đến cách nộp thuyết minh BCTC mà chúng tôi thường nhận được từ các bạn kế toán.

Nên thực hiện cách nộp thuyết minh BCTC bằng file Excel hay PDF?

Lời khuyên từ các chuyên gia là nên sử dụng file PDF để cố định định dạng và chữ ký số. Nếu cơ quan thuế quản lý trực tiếp yêu cầu file Excel để kiểm tra công thức, bạn có thể đính kèm thêm hoặc gửi theo yêu cầu riêng.

Cách nộp thuyết minh BCTC cho doanh nghiệp mới thành lập như thế nào?

Doanh nghiệp mới thành lập dù chưa có doanh thu vẫn phải nộp đầy đủ bộ báo cáo tài chính bao gồm cả thuyết minh. Cách nộp thuyết minh BCTC vẫn thực hiện tương tự như các doanh nghiệp đang hoạt động trên cổng Dịch vụ công.

Làm thế nào để biết cách nộp thuyết minh BCTC của mình đã thành công?

Bạn hãy kiểm tra thông báo từ hệ thống Thuế điện tử gửi về email đăng ký. Nếu thông báo ghi Hồ sơ đã được chấp nhận và có tệp đính kèm hiển thị trong phần tra cứu thì bạn đã hoàn tất thủ tục.

Kết luận về cách nộp thuyết minh BCTC năm 2026

Việc thực hiện cách nộp thuyết minh BCTC đúng quy trình không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn là cơ hội để kế toán rà soát lại toàn bộ hệ thống sổ sách của đơn vị. Đặc biệt trong bối cảnh năm 2026 với những cập nhật từ Thông tư 99/2025/TT-BTC, sự cẩn trọng trong việc trình bày các thay đổi đơn vị tiền tệ và tỷ giá chuyển đổi sẽ giúp báo cáo của doanh nghiệp trở nên chuyên nghiệp và minh bạch hơn trước cơ quan quản lý.

Thông tin liên hệ Man – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn

Nội dung được kiểm duyệt bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên & CEO Man, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.