Các doanh nghiệp bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính

Các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính cần nắm rõ quy định tại Luật Kiểm toán độc lập để tránh các rủi ro về pháp lý và xử phạt hành chính. Việc thực hiện kiểm toán không chỉ là nghĩa vụ mà còn là giải pháp để minh bạch hóa số liệu, củng cố niềm tin với các bên liên quan và tối ưu hóa hệ thống quản trị tài chính doanh nghiệp. Để được hỗ trợ chuyên sâu về hồ sơ, quý doanh nghiệp có thể tham khảo thêm về dịch vụ kiểm toán trọn gói hiện nay.

Quy định pháp luật về đối tượng bắt buộc kiểm toán 2026

Theo Luật Kiểm toán độc lập và Nghị định 17/2012/NĐ-CP, báo cáo tài chính hàng năm của các đơn vị có lợi ích công chúng và một số loại hình doanh nghiệp đặc thù phải được kiểm toán bởi tổ chức kiểm toán độc lập. Bước sang năm 2026, các cơ quan chức năng càng siết chặt việc giám sát tuân thủ, yêu cầu các đơn vị sau đây phải thực hiện kiểm toán định kỳ:

• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): Đây là nhóm đối tượng hàng đầu luôn nằm trong danh sách các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính, bất kể quy mô vốn hay loại hình kinh doanh.
• Tổ chức tín dụng và các tổ chức tài chính: Bao gồm ngân hàng thương mại, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính và các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
• Doanh nghiệp bảo hiểm và tái bảo hiểm: Các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ và doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.
• Công ty đại chúng và tổ chức phát hành chứng khoán: Các đơn vị niêm yết trên sàn chứng khoán hoặc các tổ chức đang thực hiện lộ trình huy động vốn từ công chúng.

Nhóm doanh nghiệp nhà nước và dự án có vốn ngân sách

Ngoài khối doanh nghiệp tư nhân và nước ngoài, quy định về các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính còn mở rộng sang các đơn vị có sự tham gia vốn của Nhà nước và các dự án trọng điểm:

• Doanh nghiệp nhà nước: Bao gồm các tập đoàn, tổng công ty nhà nước hoạt động trong mọi lĩnh vực kinh tế, trừ những đơn vị thuộc bí mật quốc gia.
• Doanh nghiệp có vốn nhà nước nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết: Theo quy định mới nhất, các công ty liên kết có vốn góp của nhà nước trên mức này phải thực hiện kiểm toán để bảo toàn vốn.
• Dự án quan trọng quốc gia và dự án nhóm A: Các đơn vị thực hiện dự án sử dụng vốn nhà nước, dự án BT hoặc BOT phải thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư trước khi bàn giao.
• Đơn vị sự nghiệp công lập có thu: Các đơn vị tự chủ tài chính hoàn toàn hoặc một phần cũng thuộc nhóm đối tượng cần minh bạch số liệu qua kiểm toán độc lập.

Tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định kiểm toán

Việc nằm trong nhóm các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính đòi hỏi ban lãnh đạo phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống kế toán. Tuy nhiên, thay vì xem đây là một gánh nặng chi phí, doanh nghiệp nên nhìn nhận những giá trị mà kiểm toán mang lại:

• Đảm bảo tính trung thực và khách quan: Kiểm toán viên độc lập sẽ đưa ra ý kiến nhận xét giúp báo cáo tài chính trở nên tin cậy hơn đối với cơ quan thuế và ngân hàng.
• Phát hiện sớm các sai sót hệ thống: Quy trình kiểm toán giúp nhận diện những lỗ hổng trong kiểm soát nội bộ, ngăn ngừa thất thoát tài sản.
• Đáp ứng hồ sơ đấu thầu và kêu gọi đầu tư: Hầu hết các dự án lớn hoặc các quỹ đầu tư đều yêu cầu số liệu tài chính phải được kiểm toán bởi đơn vị uy tín.

Mức xử phạt khi không thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính

Nếu thuộc danh sách các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định, doanh nghiệp sẽ đối mặt với các mức phạt hành chính theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng: Đối với hành vi không lập báo cáo tài chính hoặc không nộp báo cáo tài chính đã được kiểm toán cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền đúng thời hạn.
• Ảnh hưởng đến điểm tín nhiệm: Việc chậm trễ hoặc thiếu báo cáo kiểm toán sẽ làm giảm uy tín của doanh nghiệp trên thị trường, gây khó khăn khi làm việc với các đối tác chiến lược.

Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Thuế, số lượng doanh nghiệp bị xử phạt do lỗi chậm nộp báo cáo kiểm toán trong năm 2025 đã tăng 15% so với năm trước (Nguồn: Báo cáo tổng hợp quản lý thuế doanh nghiệp 2025).

Thời hạn nộp báo cáo tài chính đã được kiểm toán

Các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính cần lưu ý các mốc thời gian quan trọng để tránh bị phạt muộn:

• Doanh nghiệp nhà nước: Thời hạn nộp báo cáo tài chính năm là 30 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính; đối với tổng công ty là 90 ngày.
• Doanh nghiệp FDI và các loại hình khác: Thời hạn nộp báo cáo tài chính năm chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính (thường là ngày 31/03 hàng năm).

Cách lựa chọn đơn vị kiểm toán uy tín cho doanh nghiệp

Để đảm bảo chất lượng kiểm toán và tối ưu hóa quy trình làm việc, các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính nên cân nhắc các tiêu chí:

• Danh sách đủ điều kiện hành nghề: Chỉ lựa chọn các công ty kiểm toán nằm trong danh sách được Bộ Tài chính phê duyệt hàng năm.
• Đội ngũ kiểm toán viên chuyên nghiệp: Kiểm toán viên trực tiếp thực hiện phải có chứng chỉ CPA và am hiểu sâu về ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp.
• Dịch vụ hỗ trợ giải trình: Ưu tiên các đơn vị cam kết hỗ trợ doanh nghiệp giải trình số liệu trước cơ quan thuế hoặc các bên liên quan sau khi phát hành báo cáo.

Những câu hỏi thường gặp về đối tượng bắt buộc kiểm toán

Hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính

Việc xác định mình có thuộc nhóm các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hay không đôi khi gây nhầm lẫn do các thay đổi về vốn hoặc mô hình hoạt động. Chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp để rà soát rủi ro và cung cấp giải pháp kiểm toán tối ưu nhất.

Để đảm bảo tính tuân thủ và nâng cao giá trị tài chính doanh nghiệp, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp để được tư vấn lộ trình kiểm toán chi tiết cho năm 2026.

Liên Hệ Nhận Tư Vấn

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.