Bổ sung sản phẩm dịch vụ không chịu thuế GTGT theo Nghị định 144/2026/NĐ-CP

Bổ sung sản phẩm dịch vụ không chịu thuế GTGT là một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị định 144/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 05/5/2026 nhằm sửa đổi quy định về thuế GTGT tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Trọng tâm của văn bản pháp lý này là mở rộng danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế, đặc biệt là trong lĩnh vực bảo hiểm và xuất khẩu tài nguyên khoáng sản. Những thay đổi này nhằm cụ thể hóa các chính sách ưu đãi của Nhà nước, giảm bớt chi phí cho người dùng cuối và tạo hành lang pháp lý minh bạch cho doanh nghiệp áp dụng từ ngày 20/6/2026.

Các nhóm đối tượng chính được quy định trong đợt bổ sung danh mục không chịu thuế GTGT bao gồm:

• Các loại hình bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người và bảo hiểm nông nghiệp (vật nuôi, cây trồng).
• Dịch vụ bảo hiểm ngư dân, tàu thuyền và thiết bị đánh bắt thủy sản trực tiếp.
• Tài nguyên khoáng sản xuất khẩu chưa qua chế biến hoặc giữ nguyên tính chất lý hóa theo phụ lục mới.

Tổng quan về đối tượng không chịu thuế GTGT tại Nghị định 144

Việc ban hành Nghị định 144/2026/NĐ-CP là bước đi cần thiết để đồng bộ hóa các quy định dưới luật với Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15. Chính sách mới tập trung vào việc cập nhật danh mục không chịu thuế GTGT nhằm hỗ trợ các ngành kinh tế trọng điểm. Các nội dung chính được sửa đổi theo Khoản 1 Điều 1 Nghị định 144 bao gồm:

• Căn cứ pháp lý: Sửa đổi Điều 3 và các Phụ lục kèm theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP để tạo sự thống nhất trong hệ thống văn bản pháp luật về thuế.
• Mục tiêu chính sách: Bổ sung sản phẩm dịch vụ không chịu thuế GTGT đối với các ngành đặc thù nhằm hỗ trợ an sinh xã hội, ưu tiên nông nghiệp và điều tiết hoạt động xuất khẩu khoáng sản thô.
• Hiệu lực thi hành: Các quy định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 20/6/2026.

Những dịch vụ bảo hiểm không chịu thuế GTGT từ năm 2026

Điểm đáng chú ý tại Nghị định 144 là việc cụ thể hóa các dịch vụ bảo hiểm thuộc diện không chịu thuế. Việc đưa các dịch vụ bảo hiểm vào diện không chịu thuế GTGT có thể giúp giảm chi phí dịch vụ cho người tham gia, đồng thời thúc đẩy an sinh xã hội thông qua các gói bảo hiểm nông nghiệp.

Danh mục các loại hình bảo hiểm mới được cập nhật

Cụ thể, theo Điểm b Khoản 1 Điều 1 Nghị định 144/2026/NĐ-CP, các dịch vụ không chịu thuế từ năm 2026 bao gồm:

• Bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm người: Giúp giảm gánh nặng chi phí chăm sóc y tế và bảo vệ con người.
• Bảo hiểm vật nuôi và bảo hiểm cây trồng: Chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hộ nông dân trước các rủi ro dịch bệnh, thiên tai.
• Bảo hiểm tàu, thuyền và các thiết bị phục vụ trực tiếp đánh bắt thủy sản; bảo hiểm ngư dân.

Các dịch vụ phụ trợ và tài chính liên quan

Bên cạnh các gói bảo hiểm trực tiếp, chính sách mới cũng làm rõ các dịch vụ phái sinh thuộc nhóm không chịu VAT để đảm bảo tính đồng nhất trong kê khai:

• Dịch vụ tái bảo hiểm và nhượng tái bảo hiểm giữa các đơn vị kinh doanh bảo hiểm.
• Các dịch vụ phụ trợ bảo hiểm bao gồm tư vấn, đánh giá rủi ro, giám định tổn thất theo pháp luật chuyên ngành.

Danh mục tài nguyên khoáng sản xuất khẩu không chịu thuế GTGT

Nghị định 144/2026/NĐ-CP đã thay thế hoàn toàn Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng.

Phân loại tài nguyên xuất khẩu theo mã hs mới

Hàng hóa thuộc nhóm không chịu thuế chủ yếu là các loại tài nguyên khai thác chưa qua chế biến sâu, được định danh cụ thể theo mã HS 2026 và chuẩn XML trên hóa đơn điện tử:

• Nhóm quặng thô: Các loại quặng sắt, urani, thori, titan… chưa qua bất kỳ công đoạn biến đổi tính chất lý hóa nào.
• Nhóm tài nguyên khoáng sản: Bao gồm các loại đá, cát, đất thô được khai thác và xuất khẩu trực tiếp.

Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với khoáng sản

Doanh nghiệp cần lưu ý nguyên tắc: Khi hàng hóa xuất khẩu thuộc danh mục không chịu thuế GTGT, toàn bộ số thuế đầu vào phát sinh trong quá trình thu mua, khai thác sẽ không được khấu trừ hay hoàn thuế. Điều này đòi hỏi các đơn vị xuất khẩu phải rà soát lại cơ cấu giá vốn để tránh sụt giảm lợi nhuận.

Không chịu thuế GTGT khác gì thuế suất 0%

Trong nghiệp vụ kế toán, việc nhầm lẫn giữa “không chịu thuế” và “thuế suất 0%” rất phổ biến vì cả hai đều dẫn đến số thuế đầu ra bằng không. Tuy nhiên, quyền lợi về hoàn thuế đầu vào lại có sự khác biệt rõ rệt.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kê khai

Để thực hiện đúng chính sách bổ sung sản phẩm dịch vụ không chịu thuế GTGT, doanh nghiệp cần chú trọng vào khâu tra cứu dữ liệu và nghiệp vụ phân bổ thuế đầu vào.

Tra cứu mã hs và đối chiếu phụ lục

Quy trình xác định hàng hóa thuộc diện không chịu thuế cần căn cứ vào:

• Danh mục mã HS 2026: Đối chiếu chính xác mã số hàng hóa tại Phụ lục I và II của Nghị định 144.
• Hồ sơ kỹ thuật: Chứng minh trạng thái của khoáng sản để áp dụng đúng quy định.

Nghiệp vụ phát hành hóa đơn và phân bổ đầu vào

Theo thực tế hình ảnh hóa đơn điện tử chuẩn XML hiện nay, kế toán cần lưu ý:

• Chỉ tiêu thuế suất: Phải thể hiện ký hiệu KCT (Không chịu thuế). Tuyệt đối không để trống hoặc ghi số “0”.
• Chỉ tiêu tiền thuế: Hệ thống sẽ tự động hiển thị gạch chéo hoặc để trống, nhưng tổng tiền thanh toán phải bằng đúng tiền hàng.

Đối với các đơn vị kinh doanh hỗn hợp, chỉ phần thuế GTGT đầu vào dùng riêng cho hoạt động chịu thuế mới được khấu trừ toàn bộ. Thuế đầu vào dùng chung phải phân bổ theo tỷ lệ (%) doanh thu. Khi phát sinh vướng mắc về cách thức kê khai ký hiệu KCT, doanh nghiệp có thể tham khảo ý kiến từ các chuyên gia thuế tại MAN – Master Accountant Network để chuẩn hóa quy trình quản trị.

Doanh nghiệp bị ảnh hưởng như thế nào từ nghị định 144

Sự thay đổi tại Nghị định 144/2026/NĐ-CP tạo ra những chuyển dịch đáng kể trong bài toán tài chính của doanh nghiệp.

• Lợi thế từ dịch vụ bảo hiểm: Việc đưa bảo hiểm sức khỏe vào diện không chịu thuế giúp giá phí trở nên hấp dẫn hơn.
• Thách thức đối với hàng khoáng sản: Doanh nghiệp xuất khẩu cần tính toán lại dòng tiền do không còn được hoàn thuế GTGT đầu vào.
• Yêu cầu cập nhật hệ thống: Cần điều chỉnh danh mục hàng hóa trên phần mềm hóa đơn điện tử trước ngày 20/6/2026.

FAQ Nghị định 144/2026/NĐ-CP về danh mục không chịu thuế

Kết luận

Việc thực hiện các nội dung bổ sung sản phẩm dịch vụ không chịu thuế GTGT tại Nghị định 144/2026/NĐ-CP thể hiện sự thay đổi quan trọng trong tư duy quản trị thuế. Doanh nghiệp nên rà soát lại danh mục hàng hóa và phương pháp kê khai trước thời điểm nghị định có hiệu lực để đảm bảo quyền lợi. Sự hỗ trợ từ các đơn vị chuyên nghiệp tại dịch vụ kế toán MAN – Master Accountant Network sẽ giúp doanh nghiệp giải quyết các vướng mắc về nghiệp vụ và tối ưu hóa quy trình tuân thủ hiệu quả.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.