Cách khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 trên hồ sơ khai thuế GTGT

Khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 là nghiệp vụ quan trọng giúp doanh nghiệp điều chỉnh tăng hoặc giảm số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ của các kỳ trước khi phát hiện sai sót. Với sự ra đời của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, quy trình kê khai bổ sung đối với hóa đơn điều chỉnh, thay thế đã có những thay đổi căn bản. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách xử lý từng trường hợp cụ thể cho người bán và người mua để đảm bảo hồ sơ khai thuế đúng quy định pháp luật.

Chỉ tiêu 37 và 38 trên tờ khai thuế GTGT là gì

Trong tờ khai thuế giá trị gia tăng mẫu 01/GTGT, chỉ tiêu 37 và 38 nằm tại phần IV, đóng vai trò là cầu nối để điều chỉnh số thuế còn được khấu trừ từ quá khứ vào kỳ hiện tại. Việc hiểu rõ bản chất của hai chỉ tiêu này giúp kế toán tránh được những nhầm lẫn đáng tiếc khi thao tác trên phần mềm hỗ trợ kê khai. Thông thường, việc khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 sẽ phát sinh sau khi doanh nghiệp đã hoàn tất các bước rà soát hóa đơn đầu vào và đầu ra.

Cụ thể ý nghĩa nghiệp vụ của từng chỉ tiêu như sau:

• Chỉ tiêu 37: Dùng để điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ của các kỳ trước.
• Chỉ tiêu 38: Dành cho việc điều chỉnh tăng số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ của các kỳ trước.

Một nguyên tắc cốt lõi mà người nộp thuế cần ghi nhớ là việc điền số liệu vào hai chỉ tiêu này chỉ được thực hiện sau khi đã hoàn tất nộp tờ khai bổ sung mẫu 01/KHBS. Số liệu lấy từ tờ khai bổ sung sẽ được đưa trực tiếp vào tờ khai lần đầu của kỳ phát hiện ra sai sót, giúp doanh nghiệp không phải thực hiện điều chỉnh lại toàn bộ hệ thống tờ khai của các kỳ trung gian. Do đó, kỹ năng khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 chuẩn xác là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi kế toán thuế.

Quy định mới về khai bổ sung theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024

Căn cứ theo điểm đ khoản 1 Điều 14 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, quy trình khai bổ sung hiện nay được phân định dựa trên tác động của sai sót đối với nghĩa vụ nộp thuế. Việc nắm vững quy định mới khi khai bổ sung chỉ tiêu 37 hoặc 38 giúp doanh nghiệp xác định đúng thời điểm thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38, từ đó tối ưu hóa dòng tiền và giảm thiểu rủi ro bị phạt chậm nộp.

Cơ chế khai bổ sung mới được chia làm hai luồng chính:

• Luồng phát sinh thuế phải nộp: Nếu việc khai thuế làm tăng số thuế GTGT phải nộp hoặc làm giảm số thuế đã được hoàn, người nộp thuế thực hiện khai bổ sung vào tháng hoặc quý phát sinh sai sót. Trong trường hợp này, ngoài tiền thuế tăng thêm, doanh nghiệp còn phải tự tính và nộp tiền chậm nộp theo quy định tại Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14.
• Luồng điều chỉnh số khấu trừ: Nếu việc khai thuế làm giảm số thuế phải nộp hoặc chỉ làm thay đổi số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển sang kỳ sau, người nộp thuế thực hiện khai vào tờ khai của tháng hoặc quý phát hiện ra sai sót hiện tại. Đây chính là lúc kế toán cần áp dụng nghiệp vụ khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 để cân đối lại số thuế khấu trừ trên tờ khai chính thức.

Sự phối hợp giữa Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP đã tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho việc xử lý các hóa đơn điều chỉnh, thay thế vốn là bài toán gây nhiều tranh cãi trước đây khi thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38.

Hướng dẫn khai bổ sung chỉ tiêu 37 và 38 cho người bán

Khi phát hiện hóa đơn đã lập có sai sót và phải thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, người bán cần xác định rõ ảnh hưởng của việc điều chỉnh này đến nghĩa vụ thuế của mình trước khi tiến hành khai bổ sung chỉ tiêu 37 38.

Trường hợp điều chỉnh làm tăng thuế GTGT đầu ra

Khi người bán lập hóa đơn điều chỉnh làm tăng số thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ đã bán, nghiệp vụ này thường dẫn đến việc phát sinh thêm số thuế phải nộp tại kỳ gốc. Người bán cần thực hiện các bước sau:

• Lập tờ khai bổ sung cho kỳ phát sinh hóa đơn bị sai sót.
• Nộp số thuế chênh lệch tăng thêm cùng với tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước.
• Không thực hiện nghiệp vụ khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 ở kỳ hiện tại trong trường hợp này vì số liệu nghĩa vụ thuế đã được chốt và xử lý xong tại kỳ gốc.

Trường hợp điều chỉnh làm giảm số thuế được khấu trừ

Trong tình huống việc khai bổ sung làm giảm số thuế còn được khấu trừ của kỳ gốc nhưng chưa làm phát sinh số thuế phải nộp, người bán xử lý như sau:

• Khai bổ sung giảm số thuế được khấu trừ tại kỳ gốc trên mẫu 01/KHBS.
• Lấy giá trị chênh lệch giảm tại kỳ gốc để thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 bằng cách điền vào chỉ tiêu 37 trên tờ khai 01/GTGT của kỳ hiện tại. Hành động này giúp đồng bộ số dư thuế được khấu trừ trên tờ khai với số liệu thực tế sau khi điều chỉnh hóa đơn.

Hướng dẫn khai bổ sung chỉ tiêu 37 và 38 cho người mua

Đối với bên mua, việc thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 thường liên quan đến việc nhận được hóa đơn điều chỉnh tăng giảm thuế đầu vào hoặc phát hiện các hóa đơn bị bỏ sót từ những kỳ trước.

Khai bổ sung tăng thuế GTGT được khấu trừ từ hóa đơn điều chỉnh

Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, khi nhận được hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế làm tăng số thuế GTGT đầu vào, người mua có quyền hưởng quyền lợi khấu trừ bổ sung.

• Bước 1: Khai bổ sung tăng thuế đầu vào được khấu trừ vào kỳ gốc là kỳ phát sinh hóa đơn bị điều chỉnh ban đầu.
• Bước 2: Thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 bằng cách phản ánh số liệu chênh lệch tăng này vào chỉ tiêu 38 của tờ khai thuế GTGT kỳ hiện tại. Việc này đảm bảo quyền lợi về thuế của doanh nghiệp được thực hiện đúng thời điểm phát hiện và xử lý sai sót.

Xử lý hóa đơn đầu vào bị bỏ sót

Một điểm mới đáng chú ý là đối với các hóa đơn đầu vào đã lập đúng quy định, không có sai sót và không phải là hóa đơn điều chỉnh nhưng do sơ suất mà doanh nghiệp chưa kê khai. Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, người mua chỉ cần thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 vào chỉ tiêu 38 của kỳ hiện tại do việc này làm tăng số thuế được khấu trừ. Cách làm này đơn giản hóa thủ tục, giúp doanh nghiệp nhanh chóng cập nhật quyền lợi khấu trừ của mình mà không cần quá nhiều bước khai bổ sung phức tạp.

Nguyên tắc kê khai chỉ tiêu 37 và 38 để tránh rủi ro pháp lý

Việc thực hiện sai nguyên tắc khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 có thể dẫn đến việc sai lệch số dư thuế chuyển kỳ sau, gây khó khăn cho công tác quyết toán và thanh tra thuế. Dưới đây là các lưu ý quan trọng để đảm bảo tính tuân thủ được tổng hợp từ kinh nghiệm hỗ trợ khách hàng của MAN – Master Accountant Network.

Người nộp thuế nên lưu ý các nguyên tắc khi khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 sau:

• Tuyệt đối không điều chỉnh lại tờ khai của các kỳ trung gian nằm giữa kỳ gốc và kỳ hiện tại để tránh sai lệch lũy kế.
• Mọi số liệu khi khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 phải dựa trên kết quả chênh lệch cuối cùng của tờ khai bổ sung mẫu 01/KHBS.
• Đối với trường hợp doanh nghiệp thực hiện sáp nhập, chia tách hoặc nhận bàn giao số thuế được khấu trừ từ đơn vị khác, số thuế này phải được kê khai một cách minh bạch vào chỉ tiêu 38 thông qua nghiệp vụ khai bổ sung chỉ tiêu 37 38.
• Luôn lưu giữ hồ sơ giải trình kèm theo tờ khai bổ sung để chứng minh tính hợp pháp của việc khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý thuế.

Cách lấy số liệu từ tờ khai 01/KHBS nhập vào chỉ tiêu 37 38

Để thực hiện chính xác, kế toán cần hiểu rõ mối liên hệ giữa mẫu 01/KHBS và tờ khai chính thức 01/GTGT khi thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38. Theo hướng dẫn tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP, số liệu để điền vào kỳ hiện tại được xác định dựa trên chênh lệch tại chỉ tiêu II trên tờ khai bổ sung.

Dưới đây là bảng hướng dẫn quy đổi số liệu khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 giúp kế toán dễ dàng thực hiện:

Lưu ý sau bảng: Sau khi hoàn thành khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 theo bảng trên, người nộp thuế cần kiểm tra lại chỉ tiêu 43 để đảm bảo số dư thuế được khấu trừ chuyển sang kỳ sau khớp đúng với thực tế nghiệp vụ đã xử lý.

Tra cứu mã chương nộp thuế giá trị gia tăng

Bên cạnh việc khai bổ sung chỉ tiêu 37 38, việc nộp tiền thuế cũng cần sự chính xác tuyệt đối. Theo Thông tư 130/2025/TT-BTC, việc phân loại mã chương giúp ngân sách nhà nước quản lý nguồn thu đúng cấp quản lý. Đội ngũ chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network luôn khuyến cáo khách hàng tra cứu kỹ mã chương trước khi lập lệnh nộp tiền sau khi khai bổ sung chỉ tiêu 37 38.

Mã chương được mã số hóa theo 3 ký tự và xác định dựa trên cấp quản lý thuế trực tiếp:

• Mã số từ 001 đến 399: Áp dụng cho các cơ quan, đơn vị thuộc cấp Trung ương quản lý.
• Mã số từ 400 đến 599: Áp dụng cho các đơn vị thuộc cấp Tỉnh quản lý.
• Mã số từ 800 đến 989: Áp dụng cho các đơn vị thuộc cấp Xã quản lý.

Ví dụ cụ thể cho các loại hình doanh nghiệp phổ biến nộp thuế tại cấp xã:

• Mã chương 854: Dùng để nộp thuế cho các đơn vị kinh tế hỗn hợp ngoài quốc doanh.
• Mã chương 855: Dùng cho các doanh nghiệp tư nhân thực hiện nghĩa vụ thuế.

Giải đáp thắc mắc về khai bổ sung chỉ tiêu 37 38

Trong quá trình thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38, không ít kế toán gặp phải những tình huống lúng túng khi xử lý các chỉ tiêu điều chỉnh này trên phần mềm hỗ trợ kê khai.

Dưới đây là lời giải cho những thắc mắc thường gặp nhất khi khai bổ sung chỉ tiêu 37 38:

• Có được điền trực tiếp vào chỉ tiêu 37 38 trên tờ khai bổ sung không: Câu trả lời chắc chắn là không. Bạn phải hoàn thành tờ khai bổ sung trước để xác định số chênh lệch, sau đó mới thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 bằng cách điền vào chỉ tiêu tương ứng trên tờ khai lần đầu của tháng hoặc quý bạn đang kê khai.
• Quên kê khai chỉ tiêu 37 38 vào kỳ hiện tại thì phải làm sao: Nếu bạn đã nộp tờ khai bổ sung kỳ trước nhưng khi lập tờ khai kỳ hiện tại lại quên không thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38, giải pháp là phải khai bổ sung cho chính kỳ hiện tại đó. Bạn tuyệt đối không được tự ý cộng dồn vào kỳ sau vì sẽ làm sai lệch bản chất thời điểm điều chỉnh.
• Cách hạch toán điều chỉnh sau khi khai bổ sung: Kế toán cần thực hiện bút toán điều chỉnh tăng hoặc giảm tài khoản 133 tương ứng với số tiền đã thực hiện khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 để đảm bảo sổ sách kế toán khớp với báo cáo thuế.

Kết luận

Việc khai bổ sung chỉ tiêu 37 38 không chỉ đơn thuần là thao tác nhập số liệu mà còn đòi hỏi sự thấu hiểu sâu sắc về các văn bản pháp luật mới như Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Bằng cách tuân thủ đúng quy trình từ kỳ gốc đến kỳ hiện tại khi khai bổ sung chỉ tiêu 37 38, doanh nghiệp sẽ đảm bảo được tính minh bạch trong báo cáo tài chính và tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có. Để nhận được những tư vấn chuyên sâu và giải pháp quản lý thuế tối ưu về việc khai bổ sung chỉ tiêu 37 38, quý doanh nghiệp có thể liên hệ với MAN – Master Accountant Network để được đồng hành trong mọi nghiệp vụ kế toán thuế phức tạp.

Thông tin liên hệ Man – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn

Nội dung được kiểm duyệt bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên & CEO Man, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.