Nghị định 320/2025/NĐ-CP: Ưu đãi thuế doanh nghiệp mới

Nghị định 320/2025/NĐ-CP vừa ban hành cuối năm 2025 đã quy định rõ các chính sách hỗ trợ thuế cho hộ kinh doanh khi chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Việc hiểu đúng các điều khoản tại văn bản này giúp các chủ cơ sở kinh doanh tận dụng tối đa quyền lợi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn đầu vận hành. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích các điều kiện và lộ trình miễn thuế theo quy định của Nghị định 320/2025/NĐ-CP để giúp doanh nghiệp thực hiện đúng thủ tục pháp lý năm 2026.

Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh có được miễn thuế không?

Căn cứ theo quy định mới nhất, Chính phủ tiếp tục duy trì và cụ thể hóa các chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy lộ trình chính quy hóa các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ. Việc chuyển đổi từ hộ lên doanh nghiệp không chỉ giúp đơn vị có tư cách pháp nhân đầy đủ mà còn mở ra cơ hội tiết kiệm chi phí thuế đáng kể thông qua các gói miễn giảm được quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Phân tích quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định trực tiếp tại Điều 18 rằng các doanh nghiệp nhỏ và vừa được thành lập trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) có thời hạn. Đây là một phần trong chiến lược hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo năm 2026, giúp các đơn vị giảm bớt gánh nặng tài chính trong những năm đầu thành lập vốn đầy khó khăn.

Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp có thời hạn

Cụ thể, chính sách này cho phép doanh nghiệp tạm thời không phải nộp thuế TNDN đối với phần thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh sau chuyển đổi. Mục tiêu cốt lõi của Nghị định 320/2025/NĐ-CP là giúp doanh nghiệp có thêm nguồn vốn tự có để tái đầu tư vào hạ tầng, công nghệ và mở rộng quy mô thị trường.

Vai trò của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 đóng vai trò là văn bản gốc, tạo khung pháp lý bền vững để Nghị định 320/2025/NĐ-CP triển khai các biện pháp thi hành chi tiết. Sự đồng bộ giữa Luật và Nghị định đảm bảo rằng các quyền lợi về miễn giảm thuế của doanh nghiệp được bảo vệ ở cấp độ pháp lý cao nhất trong suốt chu kỳ kinh doanh năm 2026.

Điều kiện hưởng ưu đãi thuế theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Không phải mọi doanh nghiệp chuyển đổi đều mặc nhiên được hưởng ưu đãi. Để đảm bảo tính công bằng và đúng đối tượng, Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt mà doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ trước khi thực hiện kê khai.

Điều kiện về thời gian hoạt động của hộ kinh doanh trước khi chuyển đổi

Theo điểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh phải đảm bảo các tiêu chí về thời gian hoạt động thực tế bao gồm các nội dung chính sau:

• Có thời gian sản xuất, kinh doanh liên tục ít nhất là 01 năm tính đến ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
• Phải có dữ liệu thuế hoặc xác nhận hoạt động từ cơ quan thuế địa phương trong suốt thời gian này để đối chiếu với hồ sơ theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
• Không trong tình trạng nợ đọng thuế quá hạn hoặc đang bị xử lý vi phạm hành chính về thuế tại thời điểm thực hiện thủ tục chuyển đổi.

Yêu cầu về giấy chứng nhận và hồ sơ pháp lý theo quy định mới

Doanh nghiệp phải có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp lần đầu sau khi chuyển đổi từ hộ kinh doanh. Các giấy tờ chứng minh việc chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh cũ cũng cần được hoàn thiện và lưu trữ đầy đủ trong hồ sơ quyết toán theo tinh thần của Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Tiêu chuẩn về chế độ kế toán và hóa đơn chứng từ

Một điều kiện tiên quyết để được xét duyệt ưu đãi theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP là doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán. Điều này bao gồm việc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền hoặc hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, đảm bảo tính minh bạch trong việc xác định doanh thu. Tại MAN – Master Accountant Network, chúng tôi thường xuyên hỗ trợ các đơn vị rà soát hệ thống chứng từ này để đảm bảo tính an toàn pháp lý.

Ngành nghề kinh doanh và tính chất dự án đầu tư

Các ưu đãi thường tập trung vào các lĩnh vực khuyến khích đầu tư. Doanh nghiệp cần đối chiếu mã ngành nghề đăng ký với danh mục lĩnh vực ưu đãi được ban hành kèm theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP để xác định chính xác mức độ được miễn giảm.

Thời hạn miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho đơn vị chuyển đổi

Thời gian hưởng ưu đãi là yếu tố quan trọng nhất trong việc lập kế hoạch tài chính. Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã phân định rõ ràng các mốc thời gian dựa trên kết quả kinh doanh thực tế của đơn vị.

Dưới đây là bảng tổng hợp lộ trình miễn giảm thuế dành cho doanh nghiệp chuyển đổi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định hiện hành:

Bảng lộ trình ưu đãi thuế TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Giai đoạn áp dụng	Mức độ ưu đãi	Ghi chú theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP
02 năm đầu có thu nhập chịu thuế	Miễn 100% thuế TNDN	Tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế
Các năm tiếp theo (tùy lĩnh vực)	Giảm 50% số thuế phải nộp	Theo quy định tại Điều 19 cho một số địa bàn hoặc lĩnh vực
Trường hợp không có thu nhập chịu thuế	Kéo dài thời gian chờ	Tối đa 03 năm kể từ năm đầu tiên có doanh thu phát sinh

Lưu ý sau bảng: Việc xác định chính xác thời điểm bắt đầu có “thu nhập chịu thuế” rất quan trọng, vì nếu xác định sai, doanh nghiệp có thể bị truy thu và phạt chậm nộp dù đang trong diện hưởng ưu đãi của Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Hướng dẫn xác định năm bắt đầu tính miễn thuế theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Năm bắt đầu tính miễn thuế là năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế từ dự án đầu tư hoặc hoạt động kinh doanh chuyển đổi. Trường hợp doanh nghiệp có doanh thu nhưng chưa có thu nhập chịu thuế thì thời gian miễn thuế sẽ bắt đầu từ năm thứ tư kể từ năm đầu tiên có doanh thu theo hướng dẫn tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Chính sách giảm thuế cho các trường hợp đặc thù theo Điều 19

Đối với các doanh nghiệp hoạt động tại các địa bàn có điều kiện kinh tế đặc thù, sau thời gian miễn thuế có thể tiếp tục được giảm 50% số thuế phải nộp. Đây là điểm mới cần lưu ý trong Nghị định 320/2025/NĐ-CP nhằm hỗ trợ sâu rộng hơn cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ.

Các trường hợp không được áp dụng ưu đãi thuế doanh nghiệp

Dù Nghị định 320/2025/NĐ-CP có tính chất khuyến khích rộng rãi, pháp luật vẫn loại trừ một số đối tượng nhằm đảm bảo định hướng phát triển bền vững và quản lý chặt chẽ các ngành nghề đặc thù.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các trường hợp sau đây sẽ không thuộc diện hưởng lợi từ Nghị định 320/2025/NĐ-CP:

• Dự án đầu tư khai thác khoáng sản và sản xuất hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ các trường hợp ngoại lệ quy định rõ trong Nghị định 320/2025/NĐ-CP).
• Doanh nghiệp được thành lập từ việc chia, tách hoặc sáp nhập các pháp nhân đang tồn tại trước đó không phải từ hộ kinh doanh thuần túy.
• Các đơn vị không thực hiện đúng chế độ hóa đơn chứng từ, dẫn đến việc không thể xác định thu nhập chịu thuế theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Thủ tục tự xác định và kê khai ưu đãi thuế năm 2026

Trong năm 2026, quy trình hưởng ưu đãi thuế được thực hiện theo cơ chế tự tính và tự chịu trách nhiệm. Để hỗ trợ quý doanh nghiệp, các chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network khuyến nghị các bước thực hiện sau để đảm bảo tuân thủ Nghị định 320/2025/NĐ-CP:

• Bước 1: Rà soát điều kiện hoạt động của hộ kinh doanh cũ đảm bảo trên 01 năm liên tục.
• Bước 2: Tự đối chiếu ngành nghề kinh doanh với danh mục không được ưu đãi tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
• Bước 3: Tính toán thu nhập chịu thuế và xác định số thuế được miễn giảm trong kỳ tính thuế năm 2026.
• Bước 4: Hoàn thiện phụ lục ưu đãi thuế kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN mẫu số 03/TNDN.

Cách thức thể hiện trong hồ sơ quyết toán thuế TNDN

Trên tờ khai quyết toán, doanh nghiệp cần trình bày rõ ràng các khoản doanh thu và chi phí tách biệt cho phần hoạt động được ưu đãi. Việc áp dụng đúng mẫu biểu theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP sẽ giúp quá trình hậu kiểm của cơ quan thuế diễn ra thuận lợi hơn.

Hồ sơ lưu trữ tại doanh nghiệp phục vụ công tác thanh tra

Bên cạnh việc kê khai, doanh nghiệp cần lưu trữ bộ hồ sơ gốc bao gồm giấy tờ của hộ kinh doanh cũ và các chứng từ kế toán mới. Việc duy trì hồ sơ khoa học là cách tốt nhất để bảo vệ số thuế đã được miễn giảm theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP khi có đợt thanh kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp về ưu đãi thuế tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Dưới đây là một số thắc mắc phổ biến liên quan đến việc áp dụng chính sách ưu đãi trong năm 2026:

Hộ kinh doanh mới hoạt động 6 tháng chuyển lên doanh nghiệp có được miễn thuế không?

Theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, điều kiện tiên quyết là phải hoạt động liên tục ít nhất 01 năm, do đó trường hợp 6 tháng sẽ không đủ điều kiện hưởng ưu đãi.

Doanh nghiệp chuyển đổi năm 2025 có được hưởng chính sách của Nghị định 320 khi bước sang năm 2026 không?

Các đơn vị đã chuyển đổi vẫn được tiếp tục hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại theo quy định của Nghị định 320/2025/NĐ-CP nếu đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chuyển tiếp.

Nếu doanh nghiệp không tự xác định ưu đãi thì cơ quan thuế có tự động miễn không?

Không. Doanh nghiệp phải chủ động kê khai và thể hiện trên hồ sơ quyết toán để được hưởng quyền lợi từ Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Kết luận về việc áp dụng Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Nghị định 320/2025/NĐ-CP là một đòn bẩy tài chính quan trọng, tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh tự tin tiến lên mô hình doanh nghiệp chính quy trong năm 2026. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các ưu đãi này thành lợi ích tài chính thực tế, doanh nghiệp cần đảm bảo sự chuẩn xác trong công tác kế toán và hồ sơ pháp lý ngay từ giai đoạn chuyển đổi. Việc nắm vững Nghị định 320/2025/NĐ-CP không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn là chiến lược tối ưu lợi nhuận bền vững cho mọi đơn vị kinh doanh.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.