Nghị định số 90/2025/NĐ-CP: Doanh nghiệp có chi nhánh có bắt buộc kiểm toán BCTC?

Việc xác định quy mô doanh nghiệp để thực hiện kiểm toán bắt buộc là vấn đề được nhiều đơn vị quan tâm khi có sự mở rộng về cấu trúc tổ chức như thêm chi nhánh. Theo Nghị định số 90/2025/NĐ-CP ngày 14/4/2025, các doanh nghiệp có quy mô lớn thỏa mãn các tiêu chí nhất định phải thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) cho năm tài chính 2025.

Quy định về kiểm toán bắt buộc đối với doanh nghiệp quy mô lớn

Nghị định số 90/2025/NĐ-CP quy định rõ các doanh nghiệp khác có quy mô lớn phải thực hiện kiểm toán bắt buộc đối với báo cáo tài chính năm nếu thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí chính. Các tiêu chí này được tổng hợp cụ thể dựa trên tinh thần của Nghị định số 90/2025/NĐ-CP trong bảng dưới đây:

Tiêu chí xác định quy mô	Ngưỡng quy định tối thiểu	Ghi chú áp dụng
Tổng tài sản	Từ 100 tỷ đồng trở lên	Tính theo quy định tại Nghị định số 90/2025/NĐ-CP
Tổng doanh thu	Từ 200 tỷ đồng trở lên	Tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trong năm
Số lượng lao động	Từ 200 người trở lên	Số lượng bình quân năm có tham gia BHXH

Các chỉ số trên được xem xét dựa trên số liệu của năm trước liền kề để xác định nghĩa vụ kiểm toán cho năm tài chính hiện tại theo Nghị định số 90/2025/NĐ-CP. Việc tuân thủ giúp đảm bảo tính minh bạch đối với các đơn vị có tầm ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế.

Cách xác định tiêu chí khi doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán độc lập

Một câu hỏi phổ biến là đối với công ty có chi nhánh hạch toán độc lập, nhưng không thuộc trường hợp phải lập báo cáo tài chính hợp nhất, thì các tiêu chí nêu tại Nghị định số 90/2025/NĐ-CP sẽ dựa trên số liệu riêng lẻ hay số liệu tổng hợp.

Theo quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều 29 Luật Kế toán: “Đơn vị kế toán cấp trên phải lập báo cáo tài chính tổng hợp hoặc báo cáo tài chính hợp nhất dựa trên báo cáo tài chính của các đơn vị kế toán trong cùng đơn vị kế toán cấp trên”.

Như vậy, về mặt pháp lý kế toán, nếu một đơn vị là đơn vị kế toán cấp trên (có các đơn vị trực thuộc như chi nhánh), đơn vị đó có trách nhiệm tổng hợp thông tin tài chính của toàn bộ hệ thống để đối soát với ngưỡng quy mô lớn của Nghị định số 90/2025/NĐ-CP. Việc chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc chỉ là hình thức tổ chức kế toán nội bộ, không làm thay đổi bản chất đơn vị kế toán tổng thể là một pháp nhân duy nhất.

Căn cứ số liệu để xác định nghĩa vụ kiểm toán

Dựa trên hướng dẫn của các cơ quan chức năng và quy định pháp luật hiện hành, việc xem xét các tiêu chí quy mô lớn theo Nghị định số 90/2025/NĐ-CP được thực hiện dựa trên nguyên tắc tổng hợp:

Đơn vị dựa vào các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính tổng hợp hoặc số liệu tổng hợp của năm trước liền kề (cụ thể là năm 2024) để đối chiếu với các ngưỡng quy định tại Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.
Các số liệu về tổng tài sản, doanh thu và lao động phải bao gồm cả số liệu của công ty mẹ và tất cả các chi nhánh nhằm đảm bảo tính chính xác theo yêu cầu của Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.
Không phân biệt hình thức hạch toán của chi nhánh là độc lập hay phụ thuộc khi xét nghĩa vụ kiểm toán của pháp nhân theo quy định mới tại Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.

Điều này có nghĩa là, dù các chi nhánh tự kê khai và nộp thuế riêng, nhưng khi xét về quy mô để thực hiện kiểm toán bắt buộc, doanh nghiệp phải nhìn nhận trên phương diện tổng thể toàn bộ pháp nhân để áp dụng đúng Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.

Xem thêm bài viết: Dịch vụ kiểm toán BCTC tại MAN

Lưu ý cho doanh nghiệp khi áp dụng Nghị định 90/2025/NĐ-CP

Để tránh các rủi ro pháp lý và xử phạt hành chính do không thực hiện kiểm toán đúng quy định, doanh nghiệp cần lưu ý các vấn đề sau:

Rà soát lại số liệu tổng hợp của năm 2024 bao gồm cả chi nhánh để xác định mình có thuộc đối tượng quy mô lớn của Nghị định số 90/2025/NĐ-CP hay không trước khi kết thúc kỳ kế toán 2025.
Lựa chọn đơn vị kiểm toán độc lập đủ điều kiện hành nghề theo quy định của Bộ Tài chính để ký hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính năm nhằm đáp ứng Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.
Thực hiện công khai báo cáo tài chính đã được kiểm toán đúng thời hạn quy định để tránh bị xử phạt theo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập liên quan đến việc thực thi Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.
Lưu trữ báo cáo tài chính tổng hợp và các báo cáo tự lập của chi nhánh để làm cơ sở đối chiếu khi có thanh kiểm tra về việc chấp hành Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.

Việc tuân thủ quy định kiểm toán không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp doanh nghiệp chuẩn hóa hệ thống quản trị tài chính, tạo niềm tin với các đối tác, ngân hàng và nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường năm 2026 đòi hỏi sự minh bạch cao theo tinh thần Nghị định số 90/2025/NĐ-CP.

Nguồn trích dẫn: Nghị định số 90/2025/NĐ-CP ngày 14/4/2025; Luật Kế toán số 88/2015/QH13.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.