Nghị định số 228/2025/NĐ-CP (được ban hành ngày 18 tháng 08 năm 2025) là văn bản pháp lý quan trọng nhất hiện nay quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán độc lập. Với hiệu lực thi hành kể từ ngày 18 tháng 08 năm 2025, nghị định này thiết lập một khung hình phạt nghiêm khắc nhằm chấn chỉnh các hoạt động kiểm toán, đảm bảo tính minh bạch và trung thực cho báo cáo tài chính của các doanh nghiệp.
Dịch vụ kiểm toán độc lập là gì?
Dịch vụ kiểm toán độc lập là hoạt động kiểm tra và đưa ra ý kiến độc lập của kiểm toán viên hành nghề, doanh nghiệp kiểm toán về tính trung thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu của báo cáo tài chính. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, dịch vụ này không chỉ giúp các nhà đầu tư, cổ đông và các bên liên quan có cái nhìn chính xác về tình hình tài chính của đơn vị mà còn là điều kiện bắt buộc đối với các đơn vị có lợi ích công chúng (như công ty niêm yết, ngân hàng), doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và các tổ chức niêm yết. Hoạt động kiểm toán độc lập phải tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực kiểm toán và đạo đức nghề nghiệp để bảo vệ lợi ích chung của nền kinh tế.
Xem thêm bài viết: Dịch Vụ Kiểm Toán Độc Lập Trọn Gói Uy Tín Và Bảng Giá Cập Nhật 2026
Quy định chung về mức phạt và đối tượng áp dụng
Theo Điều 6 của Nghị định 228/2025/NĐ-CP, mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân là 1.000.000.000 đồng và đối với tổ chức là 2.000.000.000 đồng. Đây là những con số kỷ lục trong lịch sử quản lý ngành kiểm toán, cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc loại bỏ các hành vi trục lợi và gian lận.
Đối tượng áp dụng bao gồm kiểm toán viên hành nghề, các doanh nghiệp kiểm toán trong nước và chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam. Ngoài ra, các đơn vị được kiểm toán (khách hàng sử dụng dịch vụ) có hành vi sai phạm cũng thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định này.
Bảng tổng hợp hành vi vi phạm và mức phạt tiền chi tiết
Dưới đây là bảng thống kê các hành vi vi phạm phổ biến được quy định từ Điều 7 đến Điều 38 của Nghị định 228/2025/NĐ-CP, giúp các doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và đối chiếu.
| Hành vi vi phạm | Mức phạt tối thiểu (VNĐ) | Mức phạt tối đa (VNĐ) | Điều khoản |
|---|---|---|---|
| Xác nhận sai thực tế tài liệu hồ sơ dự thi kiểm toán viên | 20.000.000 | 40.000.000 | (Điều 7.1) |
| Tẩy xóa hoặc sửa chữa Chứng chỉ kiểm toán viên | 10.000.000 | 20.000.000 | (Điều 9.1) |
| Doanh nghiệp thực hiện thuê hoặc mượn Chứng chỉ | 30.000.000 | 40.000.000 | (Điều 9.2) |
| Giả mạo tài liệu đăng ký hành nghề (vi phạm lần 3 trở đi) | 400.000.000 | 500.000.000 | (Điều 10.5) |
| Cung cấp dịch vụ khi chưa có Giấy chứng nhận đủ điều kiện | 150.000.000 | 200.000.000 | (Điều 14.2) |
| Giả mạo Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh (lần 3) | 800.000.000 | 1.000.000.000 | (Điều 13.5) |
| Giao kết hợp đồng kiểm toán không đầy đủ nội dung | 5.000.000 | 10.000.000 | (Điều 19.1) |
| Không xây dựng hệ thống bảo mật kiểm soát nội bộ | 40.000.000 | 60.000.000 | (Điều 20.1) |
| Bố trí người không phải kiểm toán viên hành nghề ký báo cáo | 60.000.000 | 80.000.000 | (Điều 21.7) |
| Không thực hiện lập hồ sơ kiểm toán theo quy định | 150.000.000 | 200.000.000 | (Điều 23.1) |
| Thông đồng làm sai lệch hồ sơ tại đơn vị thường | 800.000.000 | 1.000.000.000 | (Điều 22.5) |
| Không gửi báo cáo định kỳ cho Bộ Tài chính đúng hạn | 10.000.000 | 20.000.000 | (Điều 35.2) |
| Chất lượng dịch vụ không đạt yêu cầu sau hai lần kiểm tra | 80.000.000 | 100.000.000 | (Điều 38.6) |
Hành vi bị xử phạt nặng nhất trong lĩnh vực kiểm toán
Mức phạt cao nhất lên tới 2.000.000.000 đồng đối với tổ chức được áp dụng cho các hành vi có tính chất nguy hiểm cao cho xã hội. Cụ thể tại Khoản 6 Điều 22, hành vi thông đồng, móc nối với đơn vị được kiểm toán để làm sai lệch tài liệu kế toán, hồ sơ kiểm toán và báo cáo sai kết quả kiểm toán tại các đơn vị có lợi ích công chúng sẽ bị xử lý ở khung cao nhất.
Bên cạnh phạt tiền, các cá nhân và tổ chức vi phạm còn có thể chịu các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán hoặc đình chỉ hành nghề kiểm toán viên có thời hạn (từ 06 tháng đến 24 tháng tùy mức độ).
Thẩm quyền xử phạt theo quy định pháp luật mới
Nghị định 228/2025/NĐ-CP phân định rõ thẩm quyền cho từng cơ quan chức năng để đảm bảo tính nghiêm minh và không bỏ lọt sai phạm.
Cục trưởng Cục Quản lý giám sát kế toán và kiểm toán (thuộc Bộ Tài chính) có thẩm quyền phạt tiền đến mức tối đa quy định trong lĩnh vực kiểm toán, đồng thời có quyền tịch thu tang vật và tước quyền hành nghề theo quy định tại Điều 40.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền xử lý các vi phạm hành chính xảy ra trên địa bàn quản lý với mức phạt tương đương thẩm quyền của Cục trưởng theo quy định tại Điều 41.
Lực lượng Công an nhân dân (bao gồm các Cục nghiệp vụ và Giám đốc Công an cấp tỉnh) có vai trò quan trọng trong việc điều tra và xử phạt các hành vi gian lận có dấu hiệu tội phạm kinh tế hoặc tham nhũng trong hoạt động kiểm toán theo quy định tại Điều 42.
Những điểm cần lưu ý để đảm bảo tuân thủ quy định
Để tránh các khoản phạt nặng nề và bảo vệ uy tín nghề nghiệp, các đơn vị kiểm toán và đơn vị được kiểm toán cần tập trung vào các yêu cầu bắt buộc.
Thứ nhất là việc duy trì chất lượng dịch vụ. Theo Điều 38.6, nếu kết quả kiểm tra chất lượng không đạt yêu cầu hai lần liên tiếp (kể từ ngày nghị định có hiệu lực), doanh nghiệp sẽ bị phạt tối đa 100.000.000 đồng. Điều này đòi hỏi các công ty phải đầu tư mạnh mẽ vào quy trình kiểm soát nội bộ.
Thứ hai là tính trung thực trong hồ sơ năng lực. Mọi hành vi xác nhận sai sự thật trong hồ sơ đăng ký hành nghề hoặc hồ sơ dự thi chứng chỉ đều bị giám sát chặt chẽ và xử phạt từ 20.000.000 đến 40.000.000 đồng (Điều 7.1).
Cuối cùng là nghĩa vụ báo cáo. Việc thực hiện đầy đủ và đúng hạn các báo cáo định kỳ (báo cáo năm, báo cáo tình hình duy trì điều kiện kinh doanh) cho Bộ Tài chính không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là cách để doanh nghiệp khẳng định sự minh bạch trong hoạt động kinh doanh theo Điều 35.2, Nghị định 228/2025/NĐ-CP.
Kết luận
Nghị định 228/2025/NĐ CP đã thiết lập khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán độc lập với mức chế tài cao và phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến kiểm toán viên hành nghề, doanh nghiệp kiểm toán và cả đơn vị được kiểm toán. Việc nâng mức phạt lên đến hàng tỷ đồng cho thấy định hướng siết chặt kỷ cương, nâng chuẩn minh bạch và chất lượng dịch vụ kiểm toán trong giai đoạn mới.
Trước bối cảnh đó, các doanh nghiệp và cá nhân liên quan cần chủ động rà soát điều kiện hành nghề, quy trình kiểm soát chất lượng, hồ sơ pháp lý và nghĩa vụ báo cáo định kỳ. Tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp tránh rủi ro xử phạt mà còn góp phần bảo vệ uy tín nghề nghiệp và độ tin cậy của báo cáo tài chính trên thị trường. Việc cập nhật và áp dụng đúng Nghị định 228/2025/NĐ CP nên được xem là yêu cầu bắt buộc trong quản trị tuân thủ của mỗi đơn vị kiểm toán hiện nay.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Các dịch vụ khác
- Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
- Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
- Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư
- Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nội dung liên quan
Tin tức Báo cáo Thuế Kế toán - Thuế Kiểm toán
Tin tức Báo cáo Thuế
Tin tức
Tin tức Báo cáo Thuế
Tin tức
Tin tức Báo cáo Thuế