Điểm mới về thuế áp dụng từ 01/07/2026 theo Công văn 3151/TCS13-NVDTPC

Thời điểm tháng 7/2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa và cải cách hệ thống quản lý thuế tại Việt Nam. Sự ra đời đồng loạt của các văn bản quy phạm pháp luật mới tạo ra khung pháp lý hoàn chỉnh hơn, hướng tới tính minh bạch và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế chủ động cập nhật, Thuế cơ sở 13 tỉnh Thanh Hoá đã phát hành Công văn 3151/TCS13-NVDTPC tổng hợp hệ thống Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành.

Bài viết dưới đây phân tích toàn diện hệ thống văn bản pháp lý quan trọng này, đồng thời làm rõ hai nội dung then chốt: cơ chế đăng ký thuế mới và danh mục các trường hợp được miễn nộp hồ sơ khai thuế.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thuế áp dụng từ ngày 01/07/2026

Giai đoạn cải cách lần này tập trung đồng bộ hóa hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2025 (đã tích hợp các nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan đến Thuế Giá trị gia tăng, Thuế Thu nhập doanh nghiệp và Thuế Tiêu thụ đặc biệt áp dụng cho năm 2026).

Các nghị định then chốt do Chính phủ ban hành

Nhằm hỗ trợ dòng tiền và ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh, ngày 27/06/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 245/2026/NĐ-CP quy định chính sách gia hạn thời hạn nộp thuế GTGT, TNDN, TNCN và tiền thuê đất cho năm 2026. Đây được xem là giải pháp thiết thực giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực tài chính ngắn hạn.

Tiếp đó, vào ngày 30/06/2026, hàng loạt Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Thuế TNCN 2025 chính thức được ban hành:

• Nghị định 252/2026/NĐ-CP thiết lập các chuẩn mực mới trong công tác quản lý và hỗ trợ người nộp thuế thực thi Luật Quản lý thuế 2025.
• Nghị định 253/2026/NĐ-CP cụ thể hóa Luật Thuế TNCN 2025, bảo đảm tính minh bạch trong việc xác định thu nhập chịu thuế và các khoản miễn giảm.
• Nghị định 254/2026/NĐ-CP chuẩn hóa toàn bộ quy định về quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử theo định hướng chuyển đổi số.
• Nghị định 255/2026/NĐ-CP hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết, tăng cường các biện pháp chống thất thu thuế và chống chuyển giá.

Hệ thống thông tư hướng dẫn chi tiết của Bộ Tài chính

Cùng với các Nghị định của Chính phủ, Bộ Tài chính đã ban hành hệ thống Thông tư hướng dẫn nghiệp vụ chuyên sâu áp dụng đồng bộ từ ngày 01/07/2026:

• Về quản lý thuế và nghĩa vụ cá nhân: Thông tư 87/2026/TT-BTC và Thông tư 89/2026/TT-BTC (ban hành ngày 30/06/2026) hướng dẫn quy trình nghiệp vụ chi tiết cho Luật Thuế TNCN và Luật Quản lý thuế. Song song đó, Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định toàn diện về trình tự, thủ tục đăng ký thuế đối với tất cả các nhóm đối tượng.
• Về giao dịch điện tử và quản lý rủi ro: Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn kỹ thuật triển khai hóa đơn, chứng từ điện tử. Đối với sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, Thông tư 93/2026/TT-BTC (01/07/2026) quy định việc in, phát hành và quản lý tem điện tử cho rượu và thuốc lá kinh doanh nội địa. Nhằm nâng cao hiệu quả thanh kiểm tra, Thông tư 94/2026/TT-BTC thiết lập bộ tiêu chí quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ trong toàn ngành.
• Về thuế quốc tế và giao dịch liên kết: Thông tư 95/2026/TT-BTC (01/07/2026) quy định chi tiết việc thực thi các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA), quy trình thỏa thuận song phương và cơ chế thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA).

Hướng dẫn chuyên môn từ cơ quan thuế

Để giúp người nộp thuế nhanh chóng nắm bắt và thực thi chính xác, Cục Thuế đã phát hành các công văn hướng dẫn chuyên đề:

• Công văn 4736/CT-CS và Công văn 4697/CT-CS tập trung giải thích các điểm mới về Hiệp định DTA, cơ chế APA và quản lý giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
• Công văn 4812/CT-QLTT cập nhật các thay đổi trong mô hình đánh giá rủi ro tuân thủ theo Thông tư 94/2026/TT-BTC.
• Công văn 4831/CT-CS và Công văn 4862/CT-CS lần lượt hướng dẫn nghiệp vụ về hóa đơn, chứng từ điện tử và chuẩn hóa quy trình đăng ký thuế mới.

Khung pháp lý mới về đăng ký thuế theo Luật Quản lý thuế 2025

Quy định tại Điều 10 Luật Quản lý thuế 2025 đã tái cấu trúc quy trình đăng ký thuế theo hướng tích hợp dữ liệu số và tối giản hóa thủ tục hành chính cho tổ chức, cá nhân.

Phạm vi và cấu trúc thủ tục đăng ký thuế

Thủ tục đăng ký thuế hiện nay được thiết kế bao quát toàn bộ vòng đời hoạt động của người nộp thuế, không chỉ dừng lại ở việc cấp mã số thuế ban đầu. Quy trình này bao gồm 5 nhóm nghiệp vụ chính: đăng ký thuế lần đầu khi bắt đầu hoạt động; cập nhật và thông báo điều chỉnh khi có thay đổi thông tin; thông báo tạm ngừng hoạt động hoặc kinh doanh có thời hạn; thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế; và làm thủ tục khôi phục mã số thuế sau khi đã khắc phục các nguyên nhân tạm ngừng hoặc đóng mã.

Cơ chế tiếp nhận và xử lý hồ sơ đăng ký thuế

Luật phân định rõ hai phương thức tiếp nhận hồ sơ tùy thuộc vào nhóm đối tượng người nộp thuế:

• Cơ chế một cửa liên thông: Áp dụng bắt buộc đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, đơn vị phụ thuộc, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Các chủ thể này thực hiện đăng ký thuế đồng thời cùng lúc với thủ tục đăng ký thành lập hoặc đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh, giảm thiểu tối đa đầu mối tiếp xúc.
• Cơ chế đăng ký trực tiếp: Áp dụng đối với tất cả các nhóm đối tượng người nộp thuế còn lại không thuộc diện điều chỉnh của cơ chế một cửa liên thông, thông qua việc nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.

Các trường hợp được miễn nộp hồ sơ khai thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP

Nhằm giảm bớt gánh nặng thủ tục không cần thiết, Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP đã hệ thống hóa các trường hợp người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế, nhóm theo các lĩnh vực nghiệp vụ cụ thể:

Nhóm hoạt động không chịu thuế và doanh nghiệp chế xuất

Người nộp thuế chỉ phát sinh hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế sẽ được miễn nộp hồ sơ khai thuế (riêng hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu thuộc diện không chịu thuế GTGT/TNCN sẽ thực hiện theo quy định riêng tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP). Tương tự, các doanh nghiệp chế xuất chỉ hoạt động thuần túy trong lĩnh vực chế xuất cũng không phải nộp hồ sơ khai thuế GTGT.

Nhóm nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân

Tổ chức, cá nhân chi trả hoặc cá nhân nhận các khoản thu nhập được miễn thuế theo Điều 4 và Điều 5 Luật Thuế TNCN 2025 không phải nộp hồ sơ khai thuế (ngoại trừ các trường hợp chuyển nhượng, quà tặng, thừa kế bất động sản giữa người thân hay thu nhập của chuyên gia khởi nghiệp sáng tạo).

Bên cạnh đó, tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập khai thuế TNCN theo tháng/quý nếu trong kỳ không phát sinh số thuế khấu trừ của người lao động thì không phải nộp tờ khai định kỳ. Tuy nhiên, đơn vị vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế của tháng/quý cuối cùng trong năm hoặc khi phát sinh chia tách, sáp nhập, giải thể nếu thuộc diện phải quyết toán. Trường hợp tổ chức hoàn toàn không phát sinh chi trả tiền lương, tiền công trong năm thì không phải nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN đối với phần thu nhập này.

Nhóm tạm ngừng kinh doanh và chấm dứt mã số thuế

Người nộp thuế đã thực hiện đầy đủ thủ tục tạm ngừng hoạt động, kinh doanh hợp pháp theo quy định sẽ không phải nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian tạm ngừng. Tương tự, người nộp thuế đã nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế cũng được miễn nộp tờ khai, trừ hồ sơ quyết toán thuế tính đến thời điểm đóng mã và các nghĩa vụ thuế phát sinh sau đó.

Nhóm thuế nhà thầu, hoàn thuế đặc thù và tích hợp dữ liệu tự động

• Thuế nhà thầu: Bên Việt Nam khấu trừ nộp thay thuế GTGT và TNDN cho nhà thầu nước ngoài theo tháng không phải nộp tờ khai nếu trong tháng không phát sinh số thuế khấu trừ.
• Hoàn thuế GTGT đặc thù: Chủ chương trình/dự án ODA không hoàn lại, tổ chức sử dụng tiền viện trợ nhân đạo để mua hàng hóa tại Việt Nam, cùng các cơ quan ngoại giao và cá nhân hưởng ưu đãi miễn trừ ngoại giao được miễn nộp hồ sơ khai thuế GTGT.
• Tích hợp dữ liệu số: Trường hợp nghĩa vụ tài chính do cơ quan thuế tự tính toán và thông báo dựa trên dữ liệu chia sẻ tự động từ Cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc hệ thống quản lý thuế tập trung, người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế (trừ khi có đơn đề nghị miễn, giảm riêng).
• Các trường hợp khác: Bên chi trả thu nhập từ trái phiếu quốc tế của Chính phủ hoặc khoản cho vay Nhà nước, tổ chức thu phí/lệ phí không thuộc diện phải khai, và các đối tượng miễn thuế tài nguyên tự động cũng không thuộc diện phải nộp hồ sơ khai thuế.

Lời kết

Hệ thống quy định mới áp dụng từ ngày 01/07/2026 thể hiện tư duy quản lý thuế hiện đại, vừa thắt chặt quản lý rủi ro vừa tạo điều kiện tối đa cho sự phát triển của doanh nghiệp. Nắm vững khung pháp lý này giúp các tổ chức, cá nhân chủ động tối ưu quy trình tuân thủ, giảm thiểu chi phí hành chính và vận hành an toàn trong môi trường kinh doanh mới.

Thông tin liên hệ

• Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên

Chuyên gia phụ trách nội dung

Nội dung được biên soạn, rà soát và kiểm duyệt chuyên môn bởi Ông Lê Hoàng Tuyên – Nhà sáng lập (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, thuế và tư vấn tài chính doanh nghiệp.

MAN – Master Accountant Network cam kết cung cấp thông tin chính xác, khách quan và được cập nhật theo quy định pháp luật hiện hành. Mọi nội dung chuyên môn đều được xây dựng trên cơ sở kinh nghiệm thực tiễn, tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp và hướng đến việc mang lại giá trị tham khảo đáng tin cậy cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân.