Điểm mới đăng ký thuế theo Công văn số 6481/TNI-NVDTPC

Thuế tỉnh Tây Ninh đã ban hành Công văn số 6481/TNI-NVDTPC ngày 20/7/2026 nhằm phổ biến các điểm mới về đăng ký thuế quy định tại Thông tư số 90/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Văn bản này hướng dẫn chi tiết 08 nội dung cải cách cho doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh và nhà cung cấp nước ngoài. Việc nắm rõ Công văn số 6481/TNI-NVDTPC giúp người nộp thuế thực hiện đúng thủ tục, tránh gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Bối cảnh ban hành và phạm vi áp dụng

Công văn số 6481/TNI-NVDTPC ngày 20/7/2026 của Thuế tỉnh Tây Ninh căn cứ trên Công văn số 4862/CT-CS ngày 15/7/2026 của Cục Thuế về việc triển khai Thông tư số 90/2026/TT-BTC. Thông tư số 90/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026, thay thế Thông tư số 86/2024/TT-BTC ngày 23/12/2024 của Bộ Tài chính.

Phạm vi điều chỉnh của văn bản bao quát toàn bộ quy trình đăng ký thuế lần đầu, thay đổi thông tin, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, khôi phục mã số thuế và các mẫu biểu đăng ký thuế liên quan đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân và nhà cung cấp nước ngoài.

Bổ sung đối tượng đăng ký thuế và cơ chế nộp thay

Theo Công văn số 6481/TNI-NVDTPC, Điều 4 Thông tư số 90/2026/TT-BTC đã làm rõ và bổ sung nhiều nhóm đối tượng đăng ký thuế trực tiếp cũng như trách nhiệm khấu trừ, nộp thuế thay.

Công văn số 6481/TNI-NVDTPC quy định tổ chức nước ngoài có phát sinh doanh thu tại Việt Nam qua nền tảng thương mại điện tử và cá nhân không cư trú kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử không có chức năng đặt hàng, thanh toán trực tuyến thuộc đối tượng đăng ký thuế trực tiếp. Ngoài ra, văn bản bổ sung đối tượng áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu theo Nghị quyết số 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2024/NĐ-CP phải thực hiện đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế.

Trách nhiệm khấu trừ và nộp thay số thuế của người nộp thuế khác được quy định cụ thể cho bốn trường hợp:

• Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khấu trừ và nộp thay thuế cho nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài.
• Tổ chức kinh doanh tại Việt Nam áp dụng phương pháp khấu trừ thuế thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế cho nhà cung cấp nước ngoài.
• Chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số trong nước có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến khấu trừ, nộp thay thuế cho nhà cung cấp nước ngoài, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
• Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khấu trừ và nộp thay thuế cho cá nhân có hợp đồng hoặc văn bản hợp tác kinh doanh.

Bên cạnh đó, văn bản bổ sung đối tượng đăng ký thuế là văn phòng điều hành, tổ chức được người điều hành phân công hoặc ủy quyền điều hành dự án dầu khí.

Đơn giản hóa thủ tục tiếp nhận và cấp mã số thuế điện tử

Về phương thức tiếp nhận hồ sơ, Điều 6 Thông tư số 90/2026/TT-BTC bổ sung hình thức nộp hồ sơ bằng phương thức điện tử thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, Ứng dụng định danh quốc gia hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế. Hồ sơ được xác thực điện tử, bao gồm thông tin sinh trắc học theo quy định về định danh và xác thực điện tử của Chính phủ.

Hình thức trả kết quả đăng ký thuế được chuyển đổi sang bản điện tử. Cơ quan thuế cấp Giấy chứng nhận đăng ký thuế và Thông báo mã số thuế dưới dạng bản điện tử có ký số bởi người có thẩm quyền hoặc ký số của cơ quan thuế. Văn bản điện tử này có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy. Đồng thời, thủ tục cấp lại Giấy chứng nhận đăng ký thuế hoặc Thông báo mã số thuế do bị mất, rách, hỏng bản giấy đã chính thức bị xóa bỏ.

Về cấu trúc mã số thuế tại Điều 5, quy định mới cho phép giữ nguyên cấu trúc mã số thuế 10 chữ số (cấp tỉnh) và 13 chữ số (dưới cấp tỉnh) đối với hệ thống đơn vị phụ thuộc nhiều cấp có trên 1.000 đơn vị sau khi tổ chức lại. Trường hợp bên Việt Nam đã có mã số thuế nộp thay nhà thầu phát sinh thêm hợp đồng mới thì chỉ cần nộp kê khai bổ sung thông tin hợp đồng tại Bảng kê mẫu số BK04.1-ĐKT.

Quy định về thay đổi địa chỉ trụ sở và nghĩa vụ thuế

Công văn số 6481/TNI-NVDTPC nêu rõ điểm mới quan trọng tại Điều 9 và Điều 10 Thông tư số 90/2026/TT-BTC đối với thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế khi chuyển địa điểm trụ sở.

Khi người nộp thuế thay đổi địa chỉ trụ sở làm thay đổi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, cơ quan thuế không yêu cầu người nộp thuế phải hoàn thành nghĩa vụ thuế tại nơi chuyển đi trước khi thay đổi trụ sở. Địa điểm nộp hồ sơ thay đổi thông tin được thực hiện tại cơ quan thuế nơi chuyển đến.

Đối với các trường hợp rủi ro cao thuộc diện phải kiểm tra tại trụ sở trước khi chuyển địa điểm theo điểm a khoản 3 Điều 22 Luật số 108/2025/QH15, trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan thuế nơi chuyển đi sẽ ban hành Thông báo mẫu số 42/TB-ĐKT để thông báo cho người nộp thuế về việc kiểm tra và dự kiến thời gian thực hiện.

Về chấm dứt hiệu lực mã số thuế, quy định bổ sung trường hợp chấm dứt đối với chủ quản nền tảng thương mại điện tử khi không còn chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến, cũng như nhà cung cấp nước ngoài khi chấm dứt hoạt động tại Việt Nam. Trường hợp doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký có hồ sơ đề nghị chấm dứt mã số thuế, cơ quan thuế chuyển trạng thái mã số thuế trong 01 ngày làm việc mà không bắt buộc phải xác minh thực địa trước.

Cập nhật thủ tục đăng ký thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh

Thủ tục đăng ký thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh theo Điều 21 và Điều 24 Thông tư số 90/2026/TT-BTC có một số điểm điều chỉnh lớn:

• Địa điểm nộp hồ sơ: Cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê ở các địa điểm khác nhau được lựa chọn nộp hồ sơ tại một trong các Thuế cơ sở nơi có bất động sản cho thuê.
• Địa điểm kinh doanh ngoài trụ sở: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thành lập thêm địa điểm kinh doanh ngoài trụ sở chính phải thực hiện thông báo địa điểm kinh doanh với cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở chính.
• Đăng ký người phụ thuộc: Bổ sung Bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng mẫu số 07/XN-NPT-TNCN vào thành phần hồ sơ. Người nộp thuế chỉ nộp hồ sơ chứng minh cho mỗi người phụ thuộc một lần trong suốt thời gian tính giảm trừ gia cảnh. Người nộp thuế có thể tham khảo dịch vụ khai báo thuế thu nhập cá nhân để đảm bảo tối ưu khoản giảm trừ đúng luật.
• Thay đổi chủ hộ kinh doanh: Hệ thống tự động cập nhật mã số thuế theo thông tin chủ hộ mới và chuyển trạng thái mã số thuế theo chủ hộ cũ sang chấm dứt hiệu lực mà không làm chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh. Chủ hộ mới kế thừa nghĩa vụ thuế của chủ hộ cũ và được thực hiện bù trừ hoặc hoàn trả các khoản thuế nộp thừa.
• Xử lý sự cố kết nối dữ liệu: Trường hợp kết nối giữa Hệ thống thông tin quản lý thuế và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư bị gián đoạn, cá nhân nộp kèm bản sao Căn cước còn hiệu lực. Nếu quá 10 ngày làm việc sau khi kết nối lại mà thông tin không khớp đúng và không được điều chỉnh, cơ quan thuế sẽ chuyển trạng thái mã số thuế sang “Mã số thuế chờ cập nhật thông tin số định danh cá nhân”.

Hệ thống mẫu biểu và khai thác cơ sở dữ liệu

Thông tư số 90/2026/TT-BTC kế thừa các mẫu biểu từ Thông tư số 86/2024/TT-BTC, đồng thời bổ sung và điều chỉnh một số mẫu biểu quan trọng:

• Bổ sung Bảng kê chủ sở hữu pháp lý, chủ sở hữu hưởng lợi của công ty nước ngoài có chi nhánh, văn phòng đại diện tại Việt Nam (Mẫu số BK07-ĐKT).
• Bổ sung Bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng (Mẫu số 07/XN-NPT-TNCN).
• Bổ sung 02 mẫu biểu áp dụng cho nhà cung cấp nước ngoài (kế thừa từ Thông tư 80/2021/TT-BTC).
• Bãi bỏ Văn bản đề nghị cấp lại Giấy chứng nhận đăng ký thuế/Thông báo mã số thuế (Mẫu số 13-MST).
• Cập nhật Tờ khai 01-ĐKT, 02-ĐKT bổ sung chỉ tiêu 14d về số định danh cá nhân của người nước ngoài có tài khoản định danh điện tử.
• Cập nhật Tờ khai 03-ĐKT bỏ chỉ tiêu phương pháp tính thuế GTGT của hộ kinh doanh.

Đồng thời, cơ quan thuế khai thác cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã kết nối để giải quyết thủ tục và không yêu cầu người nộp thuế cung cấp lại giấy tờ đã có trong hệ thống. Trường hợp Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tự động đồng bộ khi cấp mới, thay đổi số định danh cá nhân thì cá nhân không phải thực hiện thủ tục đăng ký thuế.

Góc nhìn chuyên môn từ MAN

Dưới góc nhìn của đội ngũ chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network, đơn vị cung cấp công ty dịch vụ kế toán thuế uy tín, Công văn số 6481/TNI-NVDTPC và Thông tư số 90/2026/TT-BTC mang lại sự chủ động lớn cho doanh nghiệp khi bãi bỏ điều kiện phải hoàn thành nghĩa vụ thuế tại nơi chuyển đi trước khi thay đổi địa chỉ trụ sở. Tuy nhiên, doanh nghiệp và bộ phận kế toán cần lưu ý các vấn đề tuân thủ sau:

Thứ nhất, đối với các chi nhánh, văn phòng đại diện của công ty nước ngoài tại Việt Nam, khi thực hiện đăng ký thuế lần đầu bắt buộc phải chuẩn bị Bảng kê chủ sở hữu pháp lý, chủ sở hữu hưởng lợi (Mẫu số BK07-ĐKT). Đây là điểm quản lý chặt chẽ hơn về tính minh bạch dòng vốn mà doanh nghiệp FDI cần chuẩn bị trước.

Thứ hai, việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký thuế hoàn toàn bằng bản điện tử đòi hỏi doanh nghiệp phải lưu trữ tài liệu số an toàn và chủ động tra cứu trên Hệ thống thông tin quản lý thuế. Không còn cơ chế xin cấp lại bản giấy khi làm mất.

Thứ ba, hộ kinh doanh khi thay đổi chủ hộ cần lưu ý thỏa thuận về nghĩa vụ thuế cũ, vì chủ hộ mới sẽ kế thừa toàn bộ nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành của chủ hộ cũ trên hệ thống quản lý thuế.

Khuyến nghị hành động cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động rà soát lại thông tin đăng ký thuế, đặc biệt là chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế cá nhân theo số định danh căn cước công dân. Khi phát sinh thay đổi trụ sở hoặc cơ cấu tổ chức, người nộp thuế nên ưu tiên thực hiện qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế để tối ưu thời gian xử lý. Việc nắm vững quy trình kế toán doanh nghiệp mới thành lập sẽ giúp các đơn vị thiết lập hệ thống tuân thủ thuế chính xác ngay từ đầu.