Trọn bộ văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu mới nhất năm 2026

Hệ thống văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu vừa có thêm Nghị định 349/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 09/9/2026. Văn bản này sửa đổi Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu và Nghị định 32/2019/NĐ-CP về đặt hàng dịch vụ công, có hiệu lực ngay từ ngày ký. Điểm mới tập trung vào thu thập báo giá, hạn mức chỉ định thầu, thời hạn giải quyết kiến nghị và quản lý nhà thầu phụ, tác động trực tiếp đến chủ đầu tư, nhà thầu và bộ phận kế toán mua sắm.

Nghị định 349/2026/NĐ-CP là văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu mới nhất

Nghị định 349/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 09/9/2026 theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Văn bản sửa đổi, bổ sung Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 (đã được sửa đổi bởi Nghị định 165/2026/NĐ-CP và Nghị định 170/2026/NĐ-CP cùng ngày 15/5/2026) và Nghị định 32/2019/NĐ-CP về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công. Nội dung Nghị định cũng đã được giới thiệu trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.

Căn cứ pháp lý của Nghị định là Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi các Luật số 57/2024/QH15, 90/2025/QH15, 116/2025/QH15, 133/2025/QH15 và 142/2025/QH15. Đồng thời, Nghị định 349/2026/NĐ-CP bãi bỏ khoản 2 Điều 3 Nghị định 111/2025/NĐ-CP về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.

Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 349/2026/NĐ-CP

Các thay đổi trải rộng từ khâu lập giá gói thầu đến xử lý tình huống và thực hiện hợp đồng. Bảng sau tóm tắt các nội dung có tác động rõ nhất đến doanh nghiệp:

Ngoài ra, Nghị định 349/2026/NĐ-CP bổ sung một số trường hợp lựa chọn nhà thầu đặc biệt như dịch vụ bưu chính tống đạt giấy tờ theo tương trợ tư pháp, cung cấp hàng hóa, dịch vụ theo cơ chế Phiếu hỗ trợ (Voucher), khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Chủ đầu tư cũng phải cập nhật tiến độ thực tế thực hiện hợp đồng và thông tin thay đổi về nhà thầu phụ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Quy định chuyển tiếp cần nắm

Gói thầu đã phát hành hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu hoặc đã gửi dự thảo hợp đồng chỉ định thầu rút gọn trước ngày 09/9/2026 tiếp tục thực hiện theo quy định cũ, đồng thời được áp dụng quy định mới về xử lý tình huống tại Điều 16 Nghị định 349/2026/NĐ-CP. Gói thầu đã có kế hoạch lựa chọn nhà thầu nhưng chưa phát hành hồ sơ, nếu có nội dung không phù hợp với quy định mới, được điều chỉnh kế hoạch để thực hiện theo Nghị định này.

Với đặt hàng sản phẩm, dịch vụ công, trường hợp đã có quyết định đặt hàng hoặc ký hợp đồng trước ngày hiệu lực thì tiếp tục theo Nghị định 32/2019/NĐ-CP cho đến khi thanh toán, quyết toán xong. Dự toán năm 2026 đã giao nhưng chưa có quyết định đặt hàng thì cơ quan đặt hàng được lựa chọn áp dụng quy định cũ hoặc quy định mới.

Trọn bộ văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu năm 2026

Tính đến ngày 24/9/2026, nhóm Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu đang được tổng hợp gồm 5 văn bản, bao phủ cả lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư:

Nhóm Thông tư và Quyết định hướng dẫn gồm 12 văn bản, chủ yếu do Bộ Tài chính và Bộ Y tế ban hành:

Theo Thông tư 69/2024/TT-BTC, danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia gồm xe ô tô phục vụ công tác chung loại 4 đến 5 chỗ, 7 đến 9 chỗ, 12 đến 16 chỗ và xe bán tải. Theo Thông tư 01/2026/TT-BYT, danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia với thiết bị y tế gồm 4 loại thủy tinh thể nhân tạo và 2 loại stent động mạch vành phủ thuốc.

Các mốc thời gian quan trọng theo văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu

Một số quy định có hiệu lực theo lộ trình, trong đó có mốc liên quan trực tiếp đến chứng chỉ nghiệp vụ của người làm đấu thầu. Các mốc cần theo dõi:

Theo Thông tư 105/2025/TT-BTC, chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu là chứng chỉ điện tử, có hiệu lực 05 năm với trường hợp cấp sau khi đạt kỳ thi hoặc cấp khi chứng chỉ hết hiệu lực, và được quản lý trên hệ thống chungchidauthau.mof.gov.vn. Chi phí thi tối đa 800.000 đồng/thí sinh/kỳ thi, chi phí cấp chứng chỉ trong các trường hợp khác là 100.000 đồng/lần, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Hành vi gian lận và lưu trữ hồ sơ theo Luật Đấu thầu

Khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 nghiêm cấm hai nhóm hành vi gian lận. Thứ nhất là làm giả hoặc làm sai lệch thông tin, hồ sơ, tài liệu trong đấu thầu. Thứ hai là cố ý cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực, không khách quan trong hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ đăng ký thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất nhằm làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Về lưu trữ, Điều 9 Luật Đấu thầu 2023 (được sửa đổi năm 2025) quy định toàn bộ hồ sơ liên quan đến quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư được lưu trữ tối thiểu 05 năm kể từ ngày quyết toán hợp đồng hoặc ngày chấm dứt hợp đồng dự án đầu tư kinh doanh. Trường hợp hủy thầu, hồ sơ được lưu 05 năm kể từ ngày ban hành quyết định hủy thầu. Hồ sơ quyết toán, hồ sơ hoàn công và tài liệu liên quan đến nhà thầu trúng thầu lưu trữ theo pháp luật về lưu trữ, đây cũng là bộ tài liệu nền khi thẩm tra quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành.

Hồ sơ đề xuất tài chính của nhà thầu không vượt qua bước đánh giá kỹ thuật được trả lại nguyên trạng. Với gói thầu tư vấn, thời hạn trả lại là 10 ngày kể từ ngày ký hợp đồng với nhà thầu được chọn. Với gói phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp theo phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, việc trả lại thực hiện khi hoàn trả, giải tỏa bảo đảm dự thầu hoặc khi đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu.

Góc nhìn chuyên môn từ MAN

Đội ngũ chuyên môn của MAN – Master Accountant Network nhận thấy Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực ngay từ ngày ký, không có thời gian đệm. Doanh nghiệp và đơn vị mua sắm nên rà soát ngay các gói thầu đang chuẩn bị để xác định gói nào thuộc diện chuyển tiếp và gói nào phải áp dụng quy định mới. Các việc nên ưu tiên:

• Rà soát chứng chỉ đấu thầu của nhân sự. Người đang dùng chứng chỉ khóa học, chứng chỉ đào tạo cấp trước 01/01/2024 cần lên kế hoạch dự thi trước 31/12/2026. Với chứng chỉ nghiệp vụ còn thời hạn, việc đăng ký cấp chứng chỉ khi hết hiệu lực phải thực hiện trên Hệ thống tối thiểu 15 ngày trước ngày hết hiệu lực.
• Chuẩn hóa chứng từ với khoản mua sắm nhỏ. Mua sắm không quá 100 triệu đồng được đơn giản hóa thủ tục nhưng vẫn bắt buộc hóa đơn, chứng từ đầy đủ. Bộ phận kế toán cần lưu đủ căn cứ chứng minh tính tiết kiệm, hiệu quả của quyết định mua sắm trong hồ sơ kế toán.
• Kiểm soát báo giá gửi chủ đầu tư. Doanh nghiệp cung cấp báo giá chịu trách nhiệm về thông tin giá và phải bảo đảm không vi phạm pháp luật về cạnh tranh, bán phá giá hoặc nâng khống giá, vì vậy nên đưa khâu lập và phê duyệt báo giá vào hệ thống kiểm soát nội bộ. Chủ đầu tư đã tuân thủ đủ quy trình thu thập báo giá không phải chịu trách nhiệm thay cho đơn vị cung cấp.
• Quản lý thời hạn kiến nghị. Nhà thầu muốn kiến nghị hồ sơ mời thầu phải gửi đơn tối thiểu 03 ngày làm việc trước thời điểm đóng thầu, và kiến nghị kết quả trong 10 ngày kể từ ngày kết quả được đăng tải.
• Theo dõi tỷ lệ nhà thầu phụ. Hợp đồng cần thống nhất rõ tỷ lệ tối đa sử dụng nhà thầu phụ, phần giao nhà thầu phụ đặc biệt và các khoản mua vật tư, thuê thiết bị để tránh bị xem là vượt tỷ lệ. Do chủ đầu tư không đánh giá năng lực nhà thầu phụ (trừ nhà thầu phụ đặc biệt), nhà thầu chính tự chịu trách nhiệm lựa chọn nhà thầu phụ đủ năng lực, kinh nghiệm, nên cần có quy trình đánh giá năng lực nhà thầu phụ trước khi ký hợp đồng.

Một hiểu nhầm thường gặp là cho rằng mọi gói thầu trong hạn mức 01 tỷ, 03 tỷ hoặc 05 tỷ đồng đều được chỉ định thầu tự do. Theo khoản 2 Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP), việc chỉ định thầu rút gọn vẫn phải đáp ứng đủ điều kiện tại khoản 2 Điều 79, trừ gói thầu thuộc dự án đầu tư công đặc biệt quy định tại điểm c khoản 2 Điều 78. Một lưu ý khác là các văn bản ban hành trước năm 2025, như Quyết định 1667/QĐ-BYT, dẫn chiếu điều khoản của Nghị định 24/2024/NĐ-CP, nên khi áp dụng cần đối chiếu với nội dung tương ứng trong hệ thống văn bản hiện hành. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm bài so sánh Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Nghị định 24/2024/NĐ-CP để thuận tiện đối chiếu.

Với dự án sử dụng vốn nhà nước, bộ hồ sơ lựa chọn nhà thầu được lưu trữ đầy đủ cũng là tài liệu cần kiểm tra khi thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán dự án hoàn thành, vì kiểm toán viên xem xét cả trình tự, thủ tục đấu thầu của dự án. Với công trình xây dựng, nội dung này thường được rà soát trong kiểm toán tuân thủ hoạt động đầu tư xây dựng.

Kết luận

Các sửa đổi trong năm 2026 cho thấy hệ thống văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu đang điều chỉnh theo hướng đơn giản hóa thủ tục với gói thầu nhỏ, bổ sung các trường hợp chỉ định thầu có điều kiện và tăng công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Doanh nghiệp tham gia đấu thầu và đơn vị có hoạt động mua sắm nên cập nhật quy trình nội bộ theo Nghị định 349/2026/NĐ-CP, rà soát chứng chỉ nhân sự trước mốc 31/12/2026 và đối chiếu văn bản gốc khi áp dụng cho từng gói thầu cụ thể. Trường hợp cần trao đổi thêm về hồ sơ, chứng từ liên quan đến mua sắm và đấu thầu, doanh nghiệp có thể liên hệ MAN.

Câu hỏi thường gặp về văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu

Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành là 09/9/2026.

Chứng chỉ đào tạo đấu thầu cũ còn được dùng đến khi nào?

Theo Thông tư 105/2025/TT-BTC, chứng chỉ tham gia khóa học, chứng chỉ đào tạo về đấu thầu cấp theo Luật Đấu thầu 2005 và 2013 trước ngày 01/01/2024 có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2026. Từ 01/01/2027, cá nhân phải dự thi để được cấp chứng chỉ.

Hạn mức chỉ định thầu mới theo Nghị định 349/2026/NĐ-CP là bao nhiêu?

Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án không quá 01 tỷ đồng; gói tư vấn thuộc dự án không quá 03 tỷ đồng; gói phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án không quá 05 tỷ đồng.

Hồ sơ lựa chọn nhà thầu phải lưu trữ bao lâu?

Theo Điều 9 Luật Đấu thầu 2023, toàn bộ hồ sơ lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư được lưu trữ tối thiểu 05 năm kể từ ngày quyết toán hợp đồng hoặc ngày chấm dứt hợp đồng dự án đầu tư kinh doanh, trừ một số loại hồ sơ có quy định riêng.