Đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm

Nghĩa vụ kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm không chỉ là yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt mà còn là thước đo tính minh bạch của mỗi doanh nghiệp. Tại thời điểm năm 2026, các quy định từ Luật Kiểm toán độc lập và Nghị định 90/2025/NĐ-CP đã chính thức đi vào đời sống, làm rõ danh sách các đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm dựa trên tiêu chí lao động, doanh thu và tài sản. Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp đơn vị chủ động trong công tác quản trị và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Căn cứ pháp lý mới nhất về kiểm toán báo cáo tài chính

Hệ thống pháp luật về kiểm toán tại Việt Nam đã có những bước chuyển mình quan trọng để thích ứng với xu hướng minh bạch hóa toàn cầu. Để xác định chính xác đơn vị mình có thuộc diện đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm hay không, các chủ doanh nghiệp và kế toán cần căn cứ vào các văn bản pháp quy sau:

Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12: Văn bản nền tảng quy định về các hoạt động kiểm toán độc lập tại Việt Nam từ năm 2012.
Luật số 56/2024/QH15: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập, bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025.
Nghị định 90/2025/NĐ-CP: Văn bản mới nhất có hiệu lực từ ngày 14/04/2025, quy định chi tiết về các đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm và tiêu chí định lượng để xác định quy mô doanh nghiệp lớn.

Danh sách các đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm

Theo quy định tại Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập và các văn bản hướng dẫn bổ sung cập nhật mới nhất, có 4 nhóm đối tượng chính luôn nằm trong diện bắt buộc thực hiện kiểm toán bao gồm:

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)

Đây là nhóm đối tượng phổ biến nhất trong danh sách đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Pháp luật yêu cầu mọi tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, không phân biệt quy mô vốn điều lệ, số lượng nhân sự hay lĩnh vực hoạt động, đều phải thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính năm. Việc này nhằm đảm bảo dòng vốn đầu tư xuyên quốc gia được kiểm soát chặt chẽ, đúng mục đích và minh bạch trước cơ quan thuế.

Tổ chức tín dụng và tài chính

Do tính chất đặc thù và tầm ảnh hưởng lớn đến an ninh tiền tệ quốc gia, các đơn vị sau đây luôn là đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm:

Các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
Các tổ chức tài chính phi ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, các đơn vị tái bảo hiểm và doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.

Đơn vị niêm yết và kinh doanh chứng khoán

Để bảo vệ quyền lợi tối đa cho các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, các đơn vị sau đây bắt buộc phải công bố báo cáo kiểm toán trong hồ sơ hàng năm:

Công ty đại chúng (bao gồm cả các đơn vị đã niêm yết hoặc chưa niêm yết trên sàn chứng khoán).
Các tổ chức thực hiện phát hành chứng khoán ra công chúng.
Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán.

Doanh nghiệp nhà nước

Nhóm này bao gồm các doanh nghiệp mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc nắm giữ cổ phần chi phối. Tuy nhiên, các đơn vị cần lưu ý rằng Luật 69/2014/QH13 đã hết hiệu lực từ ngày 01/08/2025, do đó các quy định về đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm cho nhóm này sẽ được thực hiện theo các văn bản luật mới thay thế có hiệu lực tại thời điểm hiện tại.

Danh sách các đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm năm 2026

Chi tiết quy định doanh nghiệp quy mô lớn theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP

Một trong những thay đổi trọng tâm được áp dụng xuyên suốt từ năm 2025 là việc xác định các doanh nghiệp tư nhân trong nước có quy mô lớn thuộc đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Quy định này giúp nâng cao độ tin cậy của số liệu kế toán đối với các đơn vị có tầm ảnh hưởng đáng kể đến nền kinh tế.

Dưới đây là bảng tổng hợp các chỉ số cụ thể để doanh nghiệp tự rà soát xem mình có thuộc diện phải kiểm toán hay không:

Bảng tiêu chí xác định doanh nghiệp quy mô lớn bắt buộc kiểm toán
Tiêu chí định lượng	Ngưỡng quy định bắt buộc	Phương pháp xác định số liệu
Số lượng lao động	Từ 200 người trở lên	Tính bình quân số người tham gia BHXH thực tế trong năm
Tổng doanh thu năm	Từ 300 tỷ đồng trở lên	Căn cứ trên tổng doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ
Tổng giá trị tài sản	Trên 100 tỷ đồng	Căn cứ trên số dư cuối kỳ tại Bảng cân đối kế toán ngày 31/12

Sau khi đối chiếu bảng trên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng: Chỉ cần thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí là đơn vị đã chính thức trở thành đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Đối với các đơn vị này, việc lựa chọn dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính uy tín là vô cùng cần thiết để đảm bảo hồ sơ năng lực luôn chuẩn xác. Ngược lại, nếu chỉ đạt 1 tiêu chí hoặc không đạt tiêu chí nào, doanh nghiệp vẫn thuộc nhóm chưa bắt buộc kiểm toán theo diện quy mô.

Các đối tượng đặc thù bắt buộc kiểm toán theo quy định khác

Ngoài các nhóm phổ thông, một số loại hình doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhạy cảm hoặc có cấu trúc sở hữu đặc biệt cũng được pháp luật gọi tên trong danh sách đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm:

Doanh nghiệp kinh doanh xổ số: Nghĩa vụ này được quy định rõ tại Điều 28 Nghị định 30/2007/NĐ-CP.
Doanh nghiệp xếp hạng tín nhiệm: Bắt buộc phải thực hiện kiểm toán theo Điều 41 Nghị định 88/2014/NĐ-CP.
Doanh nghiệp có vốn góp của tổ chức niêm yết: Cụ thể là các đơn vị mà tổ chức niêm yết hoặc tổ chức phát hành chứng khoán đang nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại ngày kết thúc năm tài chính.
Các dự án đầu tư công: Bao gồm dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A sử dụng vốn ngân sách nhà nước hoặc vốn ODA theo các quy định riêng của Chính phủ.

Những lưu ý về tính liên tục và tự nguyện trong kiểm toán

Việc xác định đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm cần được thực hiện định kỳ vì quy mô doanh nghiệp có thể thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên, pháp luật cũng có cơ chế linh hoạt để hỗ trợ doanh nghiệp:

Cơ chế dừng kiểm toán: Đối với các doanh nghiệp quy mô lớn, nếu có 2 năm liên tiếp không còn thỏa mãn các tiêu chí (về lao động, doanh thu hoặc tài sản) thì sẽ chính thức không còn là đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm cho đến khi quy mô đạt ngưỡng quy định trở lại (theo khoản 8 Điều 15 Nghị định 90/2025/NĐ-CP).
Kiểm toán tự nguyện: Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc thực hiện kiểm toán dù không bắt buộc nhưng vẫn được các chuyên gia tư vấn khuyến khích. Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín tài chính, dễ dàng huy động vốn từ ngân hàng hoặc các nhà đầu tư chiến lược.

Chế tài xử phạt khi vi phạm quy định về kiểm toán

Nếu đơn vị thuộc đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với các rủi ro sau:

Xử phạt vi phạm hành chính: Mức phạt tiền đối với hành vi không lập báo cáo tài chính có kiểm toán thường rất nặng, có thể lên tới mức tối đa theo quy định xử phạt trong lĩnh vực kế toán hiện hành.
Hạn chế năng lực cạnh tranh: Doanh nghiệp có thể bị tước quyền tham gia đấu thầu các dự án có vốn ngân sách hoặc bị công khai thông tin vi phạm trên hệ thống của cơ quan quản lý.
Rào cản tín dụng: Các tổ chức tín dụng thường yêu cầu báo cáo tài chính có kiểm toán như một điều kiện tiên quyết để xét duyệt hạn mức vay vốn hoặc duy trì lãi suất ưu đãi.

Giải đáp thắc mắc về kiểm toán báo cáo tài chính

Để giúp doanh nghiệp thực hiện đúng quy định, dưới đây là giải đáp cho một số tình huống thực tế thường gặp khi xác định đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm:

Cách tính lao động bình quân?

Số liệu này dựa trên danh sách tham gia bảo hiểm xã hội hàng tháng chia đều cho 12 tháng. Do đó, doanh nghiệp cần lưu trữ hồ sơ bảo hiểm kỹ lưỡng để đối chiếu khi cần.

Doanh nghiệp đang thua lỗ?

Dù doanh nghiệp đang kinh doanh không có lãi, nhưng nếu thuộc các nhóm đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm (ví dụ như FDI hoặc đủ quy mô lớn), đơn vị vẫn phải thực hiện kiểm toán theo luật định.

Thời hạn nộp báo cáo kiểm toán?

Thông thường chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Riêng các công ty niêm yết có thể có thời hạn ngắn hơn tùy theo quy định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Quy trình thực hiện cho đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm

Kết luận và liên hệ dịch vụ kiểm toán uy tín

Xác định chính xác đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm là bước khởi đầu quan trọng để doanh nghiệp đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và nâng cao năng lực quản trị tài chính. Trong bối cảnh các quy định mới từ Nghị định 90/2025/NĐ-CP đã bắt đầu áp dụng rộng rãi cho các kỳ báo cáo tại thời điểm năm 2026, doanh nghiệp cần sự hỗ trợ từ các chuyên gia kiểm toán độc lập để tối ưu hóa quy trình kế toán và giảm thiểu rủi ro sai sót.

Nếu bạn vẫn còn băn khoăn về việc doanh nghiệp mình có thuộc đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm hay cần tìm kiếm một đơn vị chuyên nghiệp, hãy tham khảo ngay dịch vụ kiểm toán của chúng tôi để được tư vấn giải pháp tối ưu nhất. Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc minh bạch hóa con số tài chính.

Để nhận được sự hỗ trợ trực tiếp và báo giá chi tiết, quý doanh nghiệp vui lòng truy cập trang liên hệ để gửi yêu cầu hoặc gọi điện qua hotline tư vấn 24/7.

Liên Hệ Nhận Tư Vấn

Thông tin liên hệ Man – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Nội dung được kiểm duyệt bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên & CEO Man, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính..