Công văn 5526/TNI-NVDTPC cảnh báo lập hai hệ thống sổ kế toán

Ngày 11/6/2026, Thuế tỉnh Tây Ninh ban hành Công văn số 5526/TNI-NVDTPC về việc tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế.

Thông qua văn bản này, cơ quan thuế đã cảnh báo người nộp thuế về các hành vi có nguy cơ dẫn đến gian lận thuế, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp chủ động rà soát hệ thống kế toán, hóa đơn và dữ liệu thanh toán nhằm hạn chế các rủi ro pháp lý phát sinh.

Lập hai hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu bị coi là hành vi trốn thuế

Theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025, hành vi không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp được xác định là hành vi trốn thuế.

Bên cạnh đó, Luật Kế toán số 88/2015/QH13 quy định mỗi đơn vị kế toán chỉ được sử dụng một hệ thống sổ kế toán cho một kỳ kế toán năm. Pháp luật cũng nghiêm cấm việc lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc công bố báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán.

Do đó, việc lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu, làm giảm số thuế phải nộp có thể bị coi là hành vi trốn thuế theo quy định hiện hành.

Không phải trường hợp sử dụng nhiều hệ thống quản lý đều bị coi là vi phạm

Theo hướng dẫn của Thuế tỉnh Tây Ninh, doanh nghiệp sử dụng đồng thời hệ thống kế toán tài chính với các báo cáo quản trị, báo cáo nội bộ, báo cáo phục vụ công ty mẹ hoặc các hệ thống ERP, POS, BI không bị coi là hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, các dữ liệu này phải bảo đảm khả năng đối chiếu, giải trình và không được sử dụng để che giấu doanh thu, chi phí, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp vẫn có thể triển khai nhiều phần mềm hoặc hệ thống quản trị khác nhau phục vụ hoạt động kinh doanh, miễn là các dữ liệu được ghi nhận thống nhất và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Những dấu hiệu có thể bị cơ quan thuế đánh giá là rủi ro

Công văn 5526/TNI-NVDTPC cũng lưu ý một số dấu hiệu mà doanh nghiệp cần chủ động rà soát để hạn chế rủi ro về thuế, bao gồm:

• Sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền.
• Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế.
• Doanh thu phát sinh không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
• Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế.
• Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng.
• Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí và các hành vi bị nghiêm cấm khác.

Đây đều là những dấu hiệu có thể khiến doanh nghiệp bị đánh giá có rủi ro cao và trở thành đối tượng kiểm tra, thanh tra thuế.

Doanh nghiệp vi phạm có thể phải đối mặt với những hậu quả nào?

Theo cảnh báo của Thuế tỉnh Tây Ninh, trường hợp người nộp thuế lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế hoặc thực hiện các hành vi gian lận về kế toán, hóa đơn, chứng từ thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể phải đối mặt với các hệ quả pháp lý sau:

• Bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và kế toán.
• Bị truy thu số thuế còn thiếu và tiền chậm nộp.
• Bị áp dụng các biện pháp thanh tra, kiểm tra theo quy định.
• Bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng.

Việc xử lý sẽ căn cứ vào mức độ vi phạm thực tế và các quy định của pháp luật có liên quan.

Tuân thủ đúng quy định về kế toán và thuế mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp

Theo cơ quan thuế, việc ghi chép sổ sách kế toán đầy đủ, trung thực và thống nhất, đồng thời kê khai thuế đúng quy định sẽ giúp doanh nghiệp:

• Giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí xử lý vi phạm.
• Nâng cao tính minh bạch và uy tín tài chính.
• Tăng khả năng tiếp cận vốn và hợp tác với các đối tác lớn.
• Tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững trong dài hạn.

Thuế tỉnh Tây Ninh khuyến nghị doanh nghiệp chủ động rà soát hệ thống kế toán

Để phòng ngừa các rủi ro về thuế và kế toán, Thuế tỉnh Tây Ninh khuyến nghị người nộp thuế chủ động thực hiện một số giải pháp như:

• Rà soát, chuẩn hóa hệ thống kế toán và ghi nhận đầy đủ các nghiệp vụ phát sinh.
• Sử dụng phần mềm kế toán đúng mục đích, không tạo lập hoặc duy trì các hệ thống dữ liệu không thống nhất nhằm che giấu nghĩa vụ thuế.
• Bảo đảm khả năng đối chiếu, giải trình giữa số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán.
• Lưu trữ hồ sơ, chứng từ đầy đủ theo quy định.
• Hạn chế sử dụng tiền mặt trong các giao dịch mua bán.
• Chủ động tự rà soát, điều chỉnh sai sót trước khi cơ quan thuế tiến hành kiểm tra.
• Xây dựng văn hóa tuân thủ trong doanh nghiệp.

Đại lý thuế, đơn vị kế toán và kiểm toán không được tiếp tay cho hành vi trốn thuế

Công văn 5526/TNI-NVDTPC cũng yêu cầu các đại lý thuế, tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán và kiểm toán phải tuân thủ nguyên tắc độc lập, khách quan và trung thực trong quá trình hành nghề.

Các đơn vị này không được tư vấn, hỗ trợ hoặc tiếp tay cho người nộp thuế lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế. Đồng thời, cần chủ động cảnh báo sớm các rủi ro vi phạm và hướng dẫn doanh nghiệp ghi nhận đầy đủ nghiệp vụ kinh tế, bảo đảm sự đồng bộ giữa dữ liệu kế toán, hóa đơn và dòng tiền.

Thông qua Công văn 5526/TNI-NVDTPC, Thuế tỉnh Tây Ninh tiếp tục tăng cường cảnh báo đối với các hành vi gian lận về kế toán, hóa đơn và thuế. Doanh nghiệp cần bảo đảm tính thống nhất giữa sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán, đồng thời chủ động rà soát, khắc phục sai sót trước khi cơ quan thuế tiến hành kiểm tra nhằm hạn chế các rủi ro pháp lý và hướng tới hoạt động sản xuất kinh doanh minh bạch, bền vững.

Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network 
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia  Lê Hoàng Tuyên 

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Tài chính doanh nghiệp.

MAN – Master Accountant Network cam kết cung cấp thông tin chuyên môn minh bạch, cập nhật theo quy định pháp luật hiện hành và tuân thủ các chuẩn mực nghề nghiệp trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán – thuế.