Thông tư số 119/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 18/8/2026, hướng dẫn chế độ kế toán đối với các khoản vay, trả nợ của Chính phủ, chính quyền địa phương; thống kê, theo dõi các khoản nợ cho vay lại và bảo lãnh Chính phủ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 và áp dụng từ năm tài chính 2027.

Phạm vi áp dụng của Thông tư 119/2026/TT-BTC

Thông tư 119/2026/TT-BTC quy định chế độ kế toán đối với các khoản vay, trả nợ của Chính phủ và chính quyền địa phương; thống kê, theo dõi các khoản nợ cho vay lại và bảo lãnh Chính phủ.

Đối tượng áp dụng được xác định tại Điều 2, gồm Cục Quản lý Nợ và Kinh tế đối ngoại thuộc Bộ Tài chính, Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước các cấp, các đơn vị có trách nhiệm nộp báo cáo cho Bộ Tài chính để tổng hợp báo cáo nợ công và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến quản lý, sử dụng nợ công.

Do đó, các doanh nghiệp và tổ chức có liên quan cần xác định mình có thuộc đối tượng áp dụng tại Điều 2 hay không trước khi thực hiện các quy định của Thông tư.

Chuẩn hóa kế toán các khoản vay nước ngoài

Thông tư 119/2026/TT-BTC quy định hệ thống tài khoản và yêu cầu hạch toán chi tiết đối với các khoản vay, trả nợ nước ngoài của Chính phủ. Việc theo dõi khoản vay được thực hiện theo các mã quản lý được quy định trong Thông tư.

Đối với các khoản vay nước ngoài, kế toán phải mở chi tiết theo:

• Mã loại hình vay.
• Mã nhà tài trợ.
• Mã đơn vị quan hệ vay nợ.
• Mã khoản vay.

Mã loại hình vay được sử dụng để theo dõi các khoản vay theo loại hình; mã nhà tài trợ dùng để theo dõi theo từng nhà tài trợ; mã khoản vay được sử dụng để quản lý từng khoản vay.

Hệ thống tài khoản liên quan đến kế toán vay, trả nợ nước ngoài bao gồm nhiều tài khoản như TK 131, TK 133, TK 134, TK 135, TK 311, TK 312, TK 363 và TK 413. Trong đó, từng tài khoản phản ánh một nhóm nghiệp vụ hoặc nghĩa vụ nợ cụ thể.

Quy định về khoản vay trung hạn và dài hạn

Một điểm cần lưu ý trong Thông tư 119/2026/TT-BTC là quy định đối với TK 363 – Vay trung hạn, dài hạn nước ngoài.

TK 363 phản ánh nghĩa vụ nợ của Chính phủ đối với các khoản vay nước ngoài có kỳ hạn lớn hơn 1 năm theo cam kết trong hiệp định vay. Các khoản vay trung hạn, dài hạn nước ngoài không được tái phân loại sang ngắn hạn khi lập báo cáo vay nợ cuối kỳ, kể cả trường hợp thời hạn thanh toán còn dưới 12 tháng.

Khoản vay trên TK 363 tiếp tục được hạch toán chi tiết theo mã loại hình vay, mã nhà tài trợ và mã khoản vay theo quy định.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số

Thông tư quy định việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác kế toán phải bảo đảm hiệu quả, an toàn, tuân thủ các khung kiến trúc số có liên quan và bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Theo đó, Cục Quản lý Nợ và Kinh tế đối ngoại thực hiện kế toán vay, trả nợ nước ngoài của Chính phủ trên hệ thống thông tin do đơn vị quản lý. Kho bạc Nhà nước thực hiện kế toán vay, trả nợ trong nước của Chính phủ và chính quyền địa phương trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kế toán nhà nước.

Chuẩn hóa đối chiếu giữa Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước

Thông tư 119/2026/TT-BTC quy định thời hạn phối hợp và đối chiếu số liệu đối với các khoản vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ cho chính quyền địa phương.

Theo quy định, Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước khu vực hoặc cấp tỉnh thực hiện đối chiếu, thống nhất số liệu theo Mẫu C01/TN. Kho bạc Nhà nước khu vực hoặc cấp tỉnh lập báo cáo tình hình vay, trả nợ của chính quyền địa phương theo Mẫu B02a/TN để Sở Tài chính tổng hợp, báo cáo Bộ Tài chính.

Sửa đổi quy định về Quỹ Tích lũy trả nợ

Thông tư 119/2026/TT-BTC đồng thời sửa đổi một số mẫu biểu và phương pháp lập báo cáo tài chính tại Thông tư số 109/2018/TT-BTC ngày 15/11/2018 về chế độ kế toán áp dụng cho Quỹ Tích lũy trả nợ.

Theo Điều 25, các nội dung được sửa đổi tại Mẫu B03-Q gồm:

• Bãi bỏ công thức tính “10 = 2 + 4 – 6” thuộc cột 10 Mẫu B03-Q.
• Bãi bỏ nội dung “Cột 10 = Cột 2 + Cột 4 – Cột 6” trong phần giải thích nội dung và phương pháp lập báo cáo.
• Số liệu tại cột 10 được xác định trên cơ sở số dư nợ cuối kỳ bằng nguyên tệ tại cột 9, sau đó quy đổi theo tỷ giá quy định tại văn bản pháp luật về quản lý nợ công.

Hệ thống sổ và báo cáo kế toán

Thông tư 119/2026/TT-BTC ban hành kèm theo các phụ lục quy định về hệ thống tài khoản, sổ kế toán, mẫu biểu và phương pháp lập báo cáo.

Đối với kế toán vay, trả nợ nước ngoài, hệ thống sổ kế toán gồm:

• Sổ cái tài khoản, Mẫu S01/NN.
• Sổ chi tiết các tài khoản, Mẫu S02/NN.

Đối với báo cáo tình hình vay, trả nợ nước ngoài của Chính phủ, hệ thống biểu mẫu gồm B01/NN, B02/NN, B03/NN và B04/NN.

Đối với chính quyền địa phương, Mẫu C01/TN được sử dụng để đối chiếu số liệu và Mẫu B02a/TN để báo cáo tình hình vay, trả nợ của chính quyền địa phương.

Thời điểm áp dụng và Thông tư 99/2021/TT-BTC hết hiệu lực

Thông tư 119/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2027 và áp dụng từ năm tài chính 2027.

Thông tư số 99/2021/TT-BTC ngày 15/11/2021 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán đối với các khoản vay, trả nợ của Chính phủ, chính quyền địa phương; thống kê, theo dõi các khoản nợ cho vay lại và bảo lãnh Chính phủ hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư 119/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành.

Thông tư 119/2026/TT-BTC đồng thời sửa đổi một số mẫu biểu và phương pháp lập báo cáo tài chính tại Thông tư số 109/2018/TT-BTC liên quan đến Quỹ Tích lũy trả nợ.

Lưu ý chuyên môn từ MAN

Đối với các cơ quan, đơn vị và tổ chức thuộc phạm vi điều chỉnh, việc chuẩn bị cho năm tài chính 2027 nên tập trung vào hệ thống tài khoản, dữ liệu khoản vay, mã hóa khoản vay và các mẫu biểu báo cáo.

MAN – Master Accountant Network khuyến nghị các đơn vị liên quan rà soát trước những nội dung sau:

• Xác định phạm vi áp dụng và trách nhiệm kế toán, báo cáo của đơn vị.
• Rà soát hệ thống tài khoản liên quan đến vay, trả nợ nước ngoài.
• Kiểm tra dữ liệu mã loại hình vay, mã nhà tài trợ, mã đơn vị quan hệ vay nợ và mã khoản vay.
• Rà soát cách phân loại các khoản vay trung hạn, dài hạn theo quy định mới.
• Cập nhật các mẫu sổ kế toán và báo cáo được ban hành kèm theo Thông tư.
• Kiểm tra quy trình đối chiếu, đặc biệt đối với mốc trước ngày 20 hằng tháng và thời hạn 05 ngày làm việc.
• Chuẩn bị hệ thống dữ liệu và quy trình phối hợp để áp dụng từ năm tài chính 2027.

Việc rà soát trước thời điểm áp dụng giúp các đơn vị thuộc phạm vi điều chỉnh chủ động cập nhật hệ thống và quy trình kế toán theo các quy định mới.

Kết luận

Thông tư 119/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán đối với các khoản vay, trả nợ của Chính phủ, chính quyền địa phương; thống kê, theo dõi các khoản nợ cho vay lại và bảo lãnh Chính phủ. Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 và áp dụng từ năm tài chính 2027.

Các đơn vị thuộc phạm vi áp dụng cần chủ động rà soát hệ thống tài khoản, dữ liệu khoản vay, mẫu biểu và quy trình đối chiếu để chuẩn bị thực hiện theo Thông tư 119/2026/TT-BTC từ năm tài chính 2027.