Xác định thuế suất giá trị gia tăng (GTGT) khi người mua trả lại hàng hóa là vấn đề gây nhiều lúng túng cho doanh nghiệp, đặc biệt khi chính sách giảm thuế có sự thay đổi giữa thời điểm mua và thời điểm trả. Theo cập nhật mới nhất từ Nghị định 70/2025/NĐ-CP và hướng dẫn từ cơ quan thuế, nguyên tắc áp dụng thuế suất đối với hóa đơn hoàn trả đã được làm rõ nhằm đảm bảo tính thống nhất trong hạch toán.

Quy định mới về lập hóa đơn khi hoàn trả hàng hóa

Căn cứ theo Điểm a Khoản 3 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP (văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành), quy định về việc lập hóa đơn đã được bổ sung cụ thể cho trường hợp hoàn trả hàng hóa.

Theo đó, khi người mua trả lại hàng hóa một phần hoặc toàn bộ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua. Quy định này áp dụng cho tất cả các hình thức xuất hàng hóa như cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa. Hóa đơn phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định tại Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP và phải tuân thủ định dạng chuẩn dữ liệu của cơ quan thuế đối với hóa đơn điện tử.

Nguyên tắc áp dụng thuế suất GTGT trên hóa đơn trả hàng

Dựa trên tinh thần của Nghị định 70/2025/NĐ-CP và các hướng dẫn giải đáp từ Tạp chí Tài chính doanh nghiệp (Mã nguồn: LVN.6370), nguyên tắc cốt lõi được xác định là thuế suất GTGT của hàng hóa hoàn trả phải tương ứng với thuế suất của hàng hóa đó ghi trên hóa đơn GTGT khi mua hàng ban đầu.

Bảng so sánh áp dụng thuế suất GTGT cho hàng hoàn trả:

Nội dung Thời điểm bán hàng (Hóa đơn gốc) Thời điểm trả hàng (Hóa đơn hoàn trả) Nguyên tắc áp dụng
Thuế suất áp dụng 10% (Hoặc 8% theo chính sách giảm thuế) Thuế suất hiện hành đã thay đổi (Ví dụ: từ 8% lên 10% hoặc ngược lại) Ghi theo thuế suất trên hóa đơn gốc
Mục đích Xác lập nghĩa vụ thuế ban đầu Điều chỉnh giảm doanh thu và thuế đầu ra Đảm bảo khớp số liệu đầu ra – đầu vào

Ví dụ cụ thể:

  • Tháng 5/2025: Công ty bán hàng hóa với thuế suất GTGT 10%.
  • Tháng 12/2025 hoặc đầu năm 2026: Người mua trả lại hàng. Dù tại thời điểm này chính sách thuế có thay đổi (giả định áp dụng Nghị quyết 204/2025/QH15 về giảm thuế hoặc đã hết hạn giảm thuế), bên bán vẫn phải lập hóa đơn hoàn trả với thuế suất 10% như thời điểm xuất bán ban đầu.

Đạo lý của việc áp dụng thuế suất theo hóa đơn gốc

Mặc dù trong một số văn bản chính sách không nêu chi tiết từng trường hợp cụ thể, nhưng đạo lý của việc áp dụng thuế suất đã ghi trên hóa đơn bán hàng là nhằm bảo đảm sự cân bằng về nghĩa vụ thuế giữa các bên và với ngân sách nhà nước.

Việc ghi đúng mức thuế suất ban đầu giúp:

  • Không tạo ra chênh lệch số thuế GTGT phát sinh giữa đầu ra của bên bán và đầu vào của bên mua.
  • Đảm bảo tính minh bạch trong việc điều chỉnh doanh thu và số thuế phải nộp.
  • Tránh các sai lệch trong báo cáo tài chính và quyết toán thuế khi đối chiếu giữa các kỳ kế toán khác nhau.

Lưu ý cho doanh nghiệp khi xử lý trả hàng năm 2026

Để tránh các rủi ro pháp lý và sai sót trong quá trình kê khai, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:

  • Kiểm tra kỹ hóa đơn gốc: Trước khi lập hóa đơn hoàn trả hoặc điều chỉnh, kế toán cần đối chiếu chính xác ký hiệu, số hóa đơn và thuế suất đã áp dụng tại thời điểm bán.
  • Hình thức lập hóa đơn: Tùy vào thỏa thuận và thực tế giao dịch, doanh nghiệp thực hiện lập hóa đơn mới cho hàng trả lại hoặc lập hóa đơn điều chỉnh giảm theo đúng định dạng chuẩn của cơ quan thuế quy định tại Điều 12 Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
  • Hồ sơ đi kèm: Ngoài hóa đơn, doanh nghiệp nên lưu trữ đầy đủ biên bản trả hàng, văn bản thỏa thuận giữa hai bên để chứng minh lý do hoàn trả, phục vụ công tác thanh kiểm tra thuế sau này.
  • Việc nắm vững quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xử lý các tình huống phát sinh liên quan đến hóa đơn chứng từ, đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật thuế hiện hành.

Liên Hệ Nhận Tư Vấn

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

  • Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
  • Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
  • Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.

Nguồn trích dẫn:

  • Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
  • Nghị quyết số 204/2025/QH15 của Quốc hội.
  • Tạp chí Tài chính doanh nghiệp (Giải đáp mã số LVN.6370).
  • Bài viết LuatVietnam

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chúng tôi sử dụng cookie và các công nghệ tracking khác như Google Analytics... để cải thiện trải nghiệm duyệt web của bạn.