Tổng hợp những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 01/2026

Bước sang năm 2026, hàng loạt văn bản luật và nghị định quan trọng sẽ chính thức đi vào cuộc sống, tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và quản lý đất đai. Dưới đây là tổng hợp chi tiết những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 01/2026 mà bạn không nên bỏ lỡ.

Tải file tóm tắt bài viết tại đây

Điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân

Một trong những thông tin được quan tâm nhất là việc thay đổi mức giảm trừ gia cảnh theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15. Chính sách này giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người làm công ăn lương trong bối cảnh chi phí sinh hoạt biến động.

Cụ thể, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm). Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng được điều chỉnh tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng. Quy định này bắt đầu áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm 2026.

Tăng lương tối thiểu vùng cho người lao động

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng và giờ đối với người lao động làm việc theo hợp đồng sẽ tăng đáng kể từ ngày 01/01/2026. Việc phân chia theo vùng được quy định như sau:

Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng (25.500 đồng/giờ).
Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng (22.700 đồng/giờ).
Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng (19.900 đồng/giờ).
Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng (17.800 đồng/giờ).

Sự điều chỉnh này nhằm đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động và phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội hiện nay.

Áp dụng bảng giá đất mới theo Luật Đất đai 2024

Từ ngày 01/01/2026, các địa phương sẽ chính thức áp dụng bảng giá đất lần đầu được xây dựng theo quy định của Luật Đất đai 2024. Điểm mới quan trọng là bảng giá đất sẽ được cập nhật hằng năm thay vì định kỳ 5 năm như trước đây. Điều này đảm bảo giá đất sát với thực tế thị trường, giúp minh bạch hóa các giao dịch và bồi thường.

Ngoài ra, Nghị quyết 254/2025/QH15 cũng mang đến nhiều cải cách quan trọng:

Mở rộng các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phục vụ dự án tại khu thương mại tự do hoặc trung tâm tài chính quốc tế.
Cho phép thu hồi đất trước khi hoàn tất bồi thường và tái định cư trong một số điều kiện cụ thể.
Việc đăng ký thế chấp chỉ cần cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai mà không cần ghi trực tiếp trên Giấy chứng nhận.
Tách thửa, hợp thửa không bắt buộc phải cùng mục đích sử dụng đất.

Thay đổi phương pháp nộp thuế đối với hộ kinh doanh

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, kể từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn được áp dụng phương pháp thuế khoán. Thay vào đó, toàn bộ phải chuyển sang nộp thuế theo phương pháp kê khai.

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc các hộ kinh doanh phải hoàn thiện hệ thống sổ sách, hóa đơn và chứng từ cho cả đầu vào lẫn đầu ra. Tuy nhiên, mức doanh thu không phải nộp thuế cũng được nâng từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm, đồng thời mức này sẽ được trừ trước khi tính thuế trên doanh thu.

Áp dụng danh mục chứng từ kế toán mới cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định về chế độ kế toán doanh nghiệp có hiệu lực từ đầu năm 2026. Đáng chú ý, thông tư này ban hành kèm theo danh mục 33 biểu mẫu chứng từ kế toán mới nhằm thống nhất trong việc ghi chép và quản lý tài chính.

Các biểu mẫu quan trọng bao gồm: Bảng thanh toán tiền lương, Bảng thanh toán tiền thưởng, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho, Biên bản giao nhận tài sản cố định… Doanh nghiệp được phép thiết kế thêm hoặc sửa đổi các biểu mẫu này để phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh nhưng phải đảm bảo các nội dung quản lý cơ bản theo quy định.

Miễn lệ phí môn bài và hỗ trợ thuế cho doanh nghiệp

Cũng trong lộ trình thúc đẩy kinh tế tư nhân, Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định miễn lệ phí môn bài cho cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh từ đầu năm 2026. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong vòng 03 năm kể từ ngày cấp phép lần đầu. Đây là những nỗ lực đáng kể của Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế này.

Chính sách tiền lương mới cho nhà giáo

Luật Nhà giáo 2025 chính thức khẳng định ưu tiên xếp lương nhà giáo cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Nhà giáo công tác tại các cơ sở giáo dục công lập, đặc biệt là cấp mầm non hoặc tại các vùng biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn sẽ nhận được các khoản phụ cấp ưu đãi cao hơn hẳn so với điều kiện làm việc bình thường.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong tuyển dụng và lao động

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực từ 01/01/2026 đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe cho doanh nghiệp. Theo Điều 25 của Luật này, đơn vị tuyển dụng phải xóa hoặc hủy bỏ thông tin cá nhân của người dự tuyển nếu không trúng tuyển, trừ khi có thỏa thuận khác. Tương tự, khi chấm dứt hợp đồng lao động, dữ liệu của người lao động cũng phải được xử lý bảo mật và xóa bỏ theo quy định.

Siết chặt xử phạt hành chính về thuế và hóa đơn

Nghị định 310/2025/NĐ-CP quy định mức phạt rất nặng cho các hành vi sai phạm về hóa đơn. Hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm với quy mô từ 100 số hóa đơn trở lên có thể bị phạt từ 50 – 70 triệu đồng. Đối với số lượng từ 50 đến dưới 100 số, mức phạt dao động từ 30 – 50 triệu đồng. Trường hợp nhẹ nhất có thể bị xử phạt cảnh cáo.

Tiếp tục giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu

Để hỗ trợ kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế, Nghị quyết 109/2025/UBTVQH15 quy định tiếp tục giảm 50% mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu và mỡ nhờn trong suốt năm 2026. Cụ thể:

Xăng (trừ etanol): 2.000 đồng/lít.
Dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn: 1.000 đồng/lít.
Dầu hỏa: 600 đồng/lít.

Mức thuế này sẽ duy trì đến hết ngày 31/12/2026 trước khi có các điều chỉnh mới dựa trên thực tế.

Kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp

Chính phủ ban hành Nghị định 292/2025/NĐ-CP cho phép kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030. Chính sách này áp dụng rộng rãi cho đất trồng cây hàng năm, đất làm muối, đất của hộ nghèo và các thành viên hợp tác xã trực tiếp sản xuất nông nghiệp, nhằm tạo điều kiện cho nông dân yên tâm sản xuất.

Kết luận

Tháng 01/2026 đánh dấu bước ngoặt lớn với nhiều quy định pháp lý mang tính đột phá, từ cải cách tiền lương, điều chỉnh thuế đến việc quản lý dữ liệu cá nhân và đất đai. Việc chủ động cập nhật và nắm bắt kịp thời các chính sách này không chỉ giúp cá nhân, doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn là cơ hội để tối ưu hóa quyền lợi, giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí tài chính.

Để chuẩn bị tốt nhất cho các thay đổi này, doanh nghiệp cần sớm rà soát hệ thống kế toán, hóa đơn và quy trình bảo mật dữ liệu lao động. Trong khi đó, người nộp thuế cá nhân và hộ kinh doanh nên lưu ý các mốc thời gian kê khai thuế mới để tận dụng các ưu đãi từ chính sách giảm trừ gia cảnh và miễn lệ phí môn bài.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.