Điểm mới Nghị định 320/2025/NĐ-CP về Thuế TNDN

Ngày 15/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15, chính thức áp dụng cho kỳ tính thuế 2025. Văn bản 76 trang này đánh dấu bước ngoặt lớn với 4 trụ cột thay đổi: nâng mức khấu trừ 200% chi phí R&D, xác lập cơ chế ưu đãi xanh, đơn giản hóa thuế cho SME và siết chặt quản lý thuế số. Đây là những điểm cốt lõi giúp doanh nghiệp tối ưu nghĩa vụ thuế và nắm bắt các dòng vốn đầu tư mới.

Bài viết này sẽ giúp bạn hệ thống lại những thay đổi trọng yếu nhất để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Tải ngay tóm tắt bài viết

Mở rộng khái niệm và phạm vi thu nhập chịu thuế

Điểm mới Nghị định 320 về Thuế TNDN

Nghị định 320/2025/NĐ-CP chi tiết hóa các khoản thu nhập từ nền tảng số, quảng cáo trực tuyến và dịch vụ xuyên biên giới. Điểm mới là cơ chế khấu trừ tại nguồn thông qua hệ thống ngân hàng thương mại và sự tương thích với quy định Thuế tối thiểu toàn cầu (Pillar Two). Doanh nghiệp nước ngoài dù không có cơ sở thường trú vẫn phải kê khai thuế dựa trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam để đảm bảo công bằng với các đơn vị nội địa (Nguồn: Tổng cục Thuế).

Thu nhập từ kinh tế số và thương mại điện tử

Đối với doanh nghiệp nước ngoài, Nghị định khẳng định thu nhập phát sinh tại Việt Nam bao gồm cả các hoạt động trên nền tảng số và thương mại điện tử. Điều này đồng nhất với xu hướng quản lý thuế xuyên biên giới hiện nay.

Quy định về hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC)

Nghị định gỡ rối về trách nhiệm thuế trong hợp đồng BCC:

Nếu chia lợi nhuận trước thuế, từng bên tự kê khai theo thuế suất riêng của mình.
Nếu chia lợi nhuận sau thuế, bên điều hành có trách nhiệm quyết toán thay.

Việc phân chia phải dựa trên chứng từ hóa đơn điện tử hợp lệ và khớp với biên bản phân chia kết quả kinh doanh định kỳ để tránh rủi ro truy thu khi thanh tra.

Đòn bẩy cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Miễn thuế)

Đối tượng ưu đãi	Mức ưu đãi miễn, giảm thuế	Điều kiện và căn cứ áp dụng
Nghiên cứu khoa học và chuyển đổi số	Miễn thuế tối đa 03 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế.	Thu nhập từ thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ theo quy định pháp luật.
Sản phẩm công nghệ mới lần đầu tại Việt Nam	Miễn thuế 03 năm kể từ khi có thu nhập từ bán sản phẩm.	Cần văn bản xác nhận của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về tính mới của công nghệ và sản phẩm.
Tín chỉ carbon (CERs)	Miễn thuế TNDN cho thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu.	Áp dụng cho thu nhập từ việc bán chứng chỉ giảm phát thải khí nhà kính lần đầu của dự án.
Trái phiếu xanh	Áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với lãi trái phiếu.	Trái phiếu phải được phát hành để huy động vốn cho các dự án bảo vệ môi trường, kinh tế tuần hoàn.
Công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ	Thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm; Miễn 4 năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo.	Dự án đầu tư mới thuộc danh mục công nghệ cao hoặc sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển.

Lưu ý: Các ưu đãi này được quy định chi tiết tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP nhằm tạo động lực cho các startup công nghệ và doanh nghiệp chuyển đổi mô hình kinh tế xanh bền vững.

Thay đổi về chi phí được trừ doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý

Việc xác định chi phí hợp lý được trừ là mạch máu trong quản trị thuế. Nghị định 320/2025/NĐ-CP có những điều chỉnh mang tính thực tế cao, giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn nhưng cũng thắt chặt kiểm soát ở những mảng dễ phát sinh rủi ro.

Điểm mới tích cực cho phép trừ nhiều hơn

Chính phủ áp dụng cơ chế nới lỏng chi phí đối với các hoạt động đầu tư cho tương lai và các rủi ro kinh doanh tất yếu.

Siêu ưu đãi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển R&D

Nghị định cho phép tính vào chi phí được trừ lên đến 200% chi phí thực tế phát sinh cho hoạt động nghiên cứu và phát triển. Đây là mức ưu đãi cực lớn nhằm khuyến khích doanh nghiệp tự chủ công nghệ. Tuy nhiên, để được hưởng mức khấu trừ này, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện:

Có đề án nghiên cứu và phát triển được phê duyệt bởi cấp có thẩm quyền trong doanh nghiệp.
Theo dõi hạch toán riêng các khoản chi phí liên quan đến nhân sự, vật tư và thiết bị phục vụ R&D.
Lưu trữ hồ sơ minh chứng về kết quả hoặc tiến độ nghiên cứu định kỳ (Nguồn: Điều 12 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Chấp nhận chi phí chưa tương ứng với doanh thu

Nghị định làm rõ việc chấp nhận các khoản chi hợp lý nhưng chưa tạo ra doanh thu ngay, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư:

Chi phí dự thầu đối với các gói thầu không trúng.
Chi phí nghiên cứu thị trường, thăm dò dự án không thành công.
Khấu hao tài sản cố định trong thời gian tạm dừng hoạt động để chờ khách hàng thuê hoặc chờ đi vào sản xuất.

Thắt chặt kiểm soát các khoản không được trừ

Song song với việc nới lỏng, cơ quan thuế tăng cường quản lý các khoản chi phí thường xuyên bị lạm dụng.

Giới hạn khấu hao xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi

Nghị định tiếp tục duy trì mức trần nguyên giá 1,6 tỷ đồng để tính khấu hao vào chi phí được trừ đối với xe ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống. Phần khấu hao tương ứng với nguyên giá vượt trên 1,6 tỷ đồng sẽ bị loại khi xác định thu nhập chịu thuế. Điểm mới cần lưu ý là quy định này không áp dụng đối với xe thuần điện phục vụ đưa đón công nhân viên nhằm khuyến khích chuyển đổi xanh.

Điều kiện về bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ

Doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ tối đa 5 triệu đồng/tháng/người đối với các khoản chi mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ nộp các loại bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) theo quy định của pháp luật lao động.

Chi phí điện nước thanh toán qua chủ nhà

Đối với doanh nghiệp thuê địa điểm kinh doanh và thanh toán tiền điện, tiền nước trực tiếp cho chủ nhà, Nghị định làm rõ điều kiện được trừ:

Có hợp đồng thuê địa điểm nêu rõ việc thanh toán điện nước.
Có đầy đủ hóa đơn thanh toán điện nước của nhà cung cấp kèm theo bảng kê thanh toán giữa doanh nghiệp và chủ nhà.
Chứng từ thanh toán phải phù hợp với quy định chuyên ngành về điện lực và cấp thoát nước.

Chứng từ chi phí và hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền

Một thay đổi quan trọng về mặt thủ tục là việc chấp nhận hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Các khoản chi có giá trị dưới 20 triệu đồng nếu sử dụng loại hóa đơn này sẽ được công nhận là chi phí hợp lệ mà không nhất thiết phải chuyển khoản qua ngân hàng, giúp giảm bớt rào cản hành chính cho các giao dịch nhỏ lẻ.

Thuế suất và phương pháp tính thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã tinh giản hóa cơ chế tính thuế và làm rõ các quy định về thuế suất đặc thù.

Cơ chế tính thuế đơn giản cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Đối với doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ (doanh thu dưới 3 tỷ đồng, lao động dưới 10 người), nếu không thể hạch toán chi phí chi tiết, Nghị định cho phép áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu.

Lĩnh vực kinh doanh	Tỷ lệ % thuế TNDN
Thương mại (phân phối, cung cấp hàng hóa)	1%
Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa	2%
Dịch vụ và các hoạt động khác	5%

Phương pháp này giúp doanh nghiệp loại bỏ áp lực về chứng từ đầu vào và đơn giản hóa thủ tục quyết toán hàng năm (Nguồn: Điều 15 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Quy định về đầu tư ra nước ngoài

Nghị định 320 hướng dẫn chi tiết cơ chế tránh đánh thuế hai lần đối với doanh nghiệp có hoạt động đầu tư quốc tế:

Khấu trừ thuế: Số thuế TNDN đã nộp hợp lệ tại nước ngoài được trừ vào số thuế phải nộp tại Việt Nam.
Giới hạn: Số thuế được trừ không vượt quá số thuế tính theo luật Việt Nam trên khoản thu nhập đó.
Hồ sơ: Cần có chứng từ nộp thuế xác nhận bởi cơ quan thuế nước sở tại.

Thuế suất đối với tài nguyên quý hiếm

Chính phủ tiếp tục duy trì mức thuế suất cao nhằm bảo vệ tài nguyên quốc gia và đảm bảo lợi ích công:

Đối tượng: Thăm dò, khai thác dầu khí, vàng, bạc, đá quý và tài nguyên quý hiếm khác.
Mức thuế suất: Dao động từ 32% đến 50%.
Cơ chế xác định: Mức thuế cụ thể cho từng dự án sẽ do Bộ Tài chính thẩm định dựa trên trữ lượng và điều kiện khai thác thực tế (Nguồn: Luật Thuế TNDN 2025).

Điều khoản chuyển tiếp: Bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư cũ

Nghị định 320/2025/NĐ-CP đảm bảo tính liên tục của pháp luật thông qua các quy định chuyển tiếp:

Các dự án đang hưởng ưu đãi thuế theo quy định cũ vẫn được tiếp tục hưởng cho thời gian còn lại.
Việc chuyển lỗ từ các năm trước sang năm 2025 thực hiện theo quy trình mới nhưng đảm bảo quyền lợi về thời gian chuyển lỗ (không quá 5 năm).

Danh mục hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị cho kỳ quyết toán 2025

Để bảo vệ quyền lợi thuế và đảm bảo tính hợp pháp khi áp dụng các mức ưu đãi mới tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp cần chủ động lưu trữ và hệ thống hóa bộ hồ sơ minh chứng. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu năm tài chính sẽ giúp bộ phận kế toán giảm thiểu rủi ro bị truy thu hoặc bác bỏ chi phí khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra.

Nhóm hồ sơ mục tiêu	Các chứng từ chi tiết cần chuẩn bị	Mục đích sử dụng
Chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D)	Văn bản phê duyệt đề án R&D nội bộ (mục tiêu, dự toán). Danh sách nhân sự và bảng phân bổ thời gian (Timesheet). Nhật ký thực hiện đề án và báo cáo kết quả. Sổ kế toán tách biệt chi phí vật tư, thiết bị cho R&D.	Chứng minh điều kiện hưởng siêu ưu đãi khấu trừ 200% chi phí thực tế.
Dự án xanh và tín chỉ carbon	Giấy chứng nhận dự án xanh/xác nhận giảm phát thải. Hợp đồng chuyển nhượng tín chỉ carbon (CERs) lần đầu. Hồ sơ phát hành và phương án sử dụng vốn trái phiếu xanh.	Áp dụng miễn thuế cho thu nhập từ tín chỉ carbon và ưu đãi lãi trái phiếu xanh.
Thu nhập từ đầu tư nước ngoài	Chứng từ/xác nhận nộp thuế của cơ quan thuế nước sở tại. Bản dịch công chứng tài liệu chứng minh nghĩa vụ thuế. Hợp đồng đầu tư và biên bản phân chia lợi nhuận quốc tế.	Thực hiện cơ chế tránh đánh thuế hai lần và khấu trừ thuế đã nộp ở nước ngoài.
Quản trị chi phí và hóa đơn đặc thù	Danh sách hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền (dưới 20 triệu). Hợp đồng thuê địa điểm và bảng kê đối soát điện nước với chủ nhà. Hồ sơ kỹ thuật và đăng ký xe thuần điện đưa đón nhân viên.	Đảm bảo tính hợp lệ của chi phí được trừ và hưởng ưu đãi khấu hao xe điện.

Việc hệ thống hóa các tài liệu theo bảng danh mục trên sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trong việc giải trình với cơ quan thuế, đồng thời tối ưu hóa các khoản thuế được miễn, giảm theo đúng tinh thần của Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Lời khuyên từ chuyên gia MAN – Master Accountant Network

Việc áp dụng Nghị định 320/2025/NĐ-CP đòi hỏi bộ phận kế toán phải rà soát lại toàn bộ hệ thống hóa đơn, chứng từ và các điều kiện hưởng ưu đãi.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc:

Xác định điều kiện để hưởng ưu đãi 200% chi phí R&D.
Phân bổ chi phí hợp lý theo quy định mới về xe ô tô và bảo hiểm.
Kê khai thuế TNDN cho hoạt động kinh doanh thương mại điện tử.

Hãy tham khảo ý kiến từ các đơn vị tư vấn uy tín. Tại TP. Hồ Chí Minh, MAN – Master Accountant Network cùng với các đơn vị như PwC, Deloitte hay KPMG là những địa chỉ đáng tin cậy để hỗ trợ doanh nghiệp thực thi đúng pháp luật và tối ưu hóa chi phí thuế.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.

Nguồn: Tổng hợp từ Nghị định 320/2025/NĐ-CP ban hành ngày 15/12/2025.