Thông báo mới về hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội tại TP.HCM

Cơ quan Bảo hiểm xã hội TP.HCM vừa phát đi hướng dẫn quan trọng giúp các doanh nghiệp nhận diện ranh giới giữa chậm đóng và trốn đóng bảo hiểm. Đây là thông tin thiết yếu mà bộ phận kế toán và quản trị rủi ro cần cập nhật ngay để tránh các hệ lụy pháp lý và hồ sơ khởi tố hình sự trong năm 2026.

Cách xác định thời điểm chậm đóng chuyển sang trốn đóng bảo hiểm

Theo thông báo ngày 3/2/2026 từ Bảo hiểm xã hội TP.HCM, rủi ro pháp lý lớn nhất đối với doanh nghiệp nằm ở cột mốc 60 ngày. Việc phân định hành vi dựa trên thời gian nợ đọng và sự tương tác với văn bản đôn đốc từ cơ quan quản lý.

Dựa trên quy định tại Nghị định 274/2025/NĐ-CP, một đơn vị sử dụng lao động sẽ bị xem là có hành vi trốn đóng nếu không hoàn thành nghĩa vụ tài chính sau 60 ngày kể từ hạn định. Quy trình xác định cụ thể như sau:

Trong trường hợp cơ quan bảo hiểm ban hành văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày tính từ hạn đóng cuối cùng: Nếu doanh nghiệp vẫn không thanh toán sau 60 ngày, hành vi trốn đóng chính thức được thiết lập từ ngày thứ 61.
Trong trường hợp văn bản đôn đốc được ban hành muộn hơn (sau 45 ngày kể từ hạn đóng): Hành vi trốn đóng sẽ được tính từ ngày thứ 15 kể từ khi văn bản đôn đốc có hiệu lực.

Việc nắm vững các kịch bản này giúp kế toán chủ động sắp xếp dòng tiền và tránh để hồ sơ rơi vào danh sách xử lý hình sự.

Rủi ro trốn đóng bảo hiểm từ sai sót đăng ký và kê khai lương

Hành vi trốn đóng không chỉ phát sinh từ việc nợ tiền mà còn được xác định thông qua các sai phạm trong quản lý dữ liệu nhân sự. Đối với các đơn vị kinh doanh, việc kiểm soát bảng lương và hồ sơ lao động theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 là bắt buộc.

Cơ quan chức năng sẽ xác định đơn vị trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp nếu:

Doanh nghiệp không thực hiện đăng ký tham gia bảo hiểm cho nhân viên sau 60 ngày kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Doanh nghiệp thực hiện đóng bảo hiểm nhưng kê khai mức lương làm căn cứ đóng thấp hơn thực tế chi trả. Đây là lỗi phổ biến mà các kỳ thanh tra kiểm tra thuế và bảo hiểm thường xuyên tập trung khai thác.

Về thời điểm tính phát sinh hành vi: Đối với đơn vị đóng hàng tháng, ngày vi phạm được tính từ ngày liền kề sau tháng tiếp theo của kỳ lương. Với các đơn vị chọn phương thức đóng 3 tháng hoặc 6 tháng, hành vi được xác định ngay sau khi kết thúc chu kỳ đóng tiếp theo.

Quy trình xử lý hình sự và thành phần hồ sơ kiến nghị khởi tố

Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã thống nhất phương án phối hợp với Bộ Công an để kiến nghị khởi tố các sai phạm theo Điều 214, 215 và 216 của Bộ luật Hình sự. Để đảm bảo tính pháp lý, hồ sơ kiến nghị khởi tố được lập bao gồm văn bản kiến nghị của cơ quan bảo hiểm kèm theo các tài liệu, chứng cứ là bản chính hoặc bản sao hợp pháp, hoặc các dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi theo quy định.

Các nhóm hành vi trọng điểm bị đưa vào diện kiến nghị khởi tố bao gồm:

Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp nhằm chiếm đoạt tiền từ quỹ an sinh xã hội.
Tội gian lận bảo hiểm y tế thông qua các hình thức trục lợi bất chính.
Hành vi cố tình trốn đóng bảo hiểm cho người lao động bất chấp các văn bản đôn đốc và cưỡng chế hành chính từ cơ quan chức năng.

Khi có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ sẽ không dừng lại ở mức xử phạt hành chính mà người có thẩm quyền bắt buộc phải chuyển giao ngay cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp tại TP.HCM phải thực hiện nghiêm túc tinh thần thượng tôn pháp luật để bảo vệ uy tín thương hiệu và quyền lợi an sinh của nhân viên.

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
Email: man@man.net.vn

Các dịch vụ khác

Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.

Nguồn tham khảo: Bài viết Báo Thanh Niên