Kiểm toán M&A và những quy định pháp lý doanh nghiệp cần biết

Kiểm toán M&A là quy trình thẩm định quan trọng giúp xác minh tài chính và giảm thiểu rủi ro pháp lý trong các giao dịch sáp nhập. Với sự thực thi của Nghị định 228/2025/NĐ-CP, việc hiểu rõ các bước kiểm toán và khung hình phạt mới là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự an toàn cho nhà đầu tư. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết về dịch vụ kiểm toán M&A, các đối tượng áp dụng, bảng giá tham khảo và những lợi ích chiến lược giúp doanh nghiệp tối ưu hóa giá trị thương vụ cùng sự đồng hành của mạng lưới chuyên gia MAN – Master Accountant Network.

Kiểm toán M&A là gì và vai trò của dịch vụ kiểm toán chuyên nghiệp

Kiểm toán M&A không chỉ đơn thuần là việc kiểm tra sổ sách mà còn là một quá trình rà soát toàn diện nhằm xác nhận độc lập các thông tin tài chính, đánh giá rủi ro tiềm tàng và xác định giá trị thực của doanh nghiệp mục tiêu. Đây là một bộ phận không thể tách rời của quá trình thẩm định chuyên sâu (Due Diligence) trong các thương vụ sáp nhập và mua lại.

Theo quy định tại Điều 5 Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12, dịch vụ kiểm toán M&A phải được thực hiện bởi các doanh nghiệp kiểm toán đủ điều kiện chuyên môn để đảm bảo tính khách quan và trung thực cho báo cáo tài chính cuối cùng. Tại Việt Nam, MAN – Master Accountant Network tự hào là mạng lưới kết nối các chuyên gia hàng đầu, cung cấp giải pháp kiểm soát chất lượng kiểm toán theo tiêu chuẩn quốc tế.

Để thực hiện một cuộc kiểm toán M&A đạt chuẩn, các chuyên gia thường tập trung vào những hạng mục sau:

• Kiểm tra tính trung thực và hợp lý của các báo cáo tài chính định kỳ của doanh nghiệp mục tiêu.
• Đánh giá rủi ro về thuế, bao gồm việc quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và các nghĩa vụ thuế GTGT tồn đọng.
• Rà soát hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm phát hiện các lỗ hổng trong quản lý tài sản và nguồn vốn.
• Xác minh các khoản nợ tiềm ẩn, các cam kết bảo lãnh ngoài sổ sách hoặc các tranh chấp pháp lý chưa được trích lập dự phòng.

Đối tượng áp dụng và thực hiện dịch vụ kiểm toán M&A

Hoạt động kiểm toán M&A chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của hệ thống pháp luật về kiểm toán độc lập tại Việt Nam. Các bên tham gia vào thương vụ sáp nhập cần nắm rõ vai trò và trách nhiệm của mình dựa trên quy định tại Điều 2 Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12. Việc lựa chọn một dịch vụ kiểm toán M&A uy tín giúp doanh nghiệp đảm bảo tính tuân thủ pháp lý cao nhất.

Cụ thể, các nhóm đối tượng tham gia bao gồm:

• Các doanh nghiệp kiểm toán trong nước và các chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài đang hoạt động hợp pháp.
• Kiểm toán viên hành nghề thuộc mạng lưới MAN – Master Accountant Network có đủ chứng chỉ chuyên môn và điều kiện trực tiếp ký báo cáo kiểm toán M&A.
• Doanh nghiệp mục tiêu và các tổ chức đang thực hiện lộ trình sáp nhập hoặc mua lại cổ phần.
• Các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Tài chính (hiện đã hợp nhất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư) chịu trách nhiệm thanh tra và hậu kiểm.

Lợi ích chiến lược của dịch vụ kiểm toán M&A đối với doanh nghiệp

Việc đầu tư vào dịch vụ kiểm toán M&A bài bản không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn mang lại những giá trị kinh tế trực tiếp. Đây là công cụ hữu hiệu nhất để nhà đầu tư có thể nhìn xuyên thấu vào tình hình tài chính thực tế trước khi rót vốn.

Những giá trị cốt lõi mà quy trình kiểm toán M&A mang lại cho doanh nghiệp bao gồm:

• Xác minh giá trị thực của doanh nghiệp thông qua số liệu tài chính đã được thẩm định độc lập bởi chuyên gia uy tín.
• Phát hiện sớm các rủi ro về nợ thuế hoặc các tranh chấp pháp lý tiềm tàng có thể phát sinh sau sáp nhập.
• Gia tăng uy tín cho thương vụ, giúp quá trình đàm phán diễn ra nhanh chóng và thuận lợi hơn nhờ sự bảo chứng từ mạng lưới chuyên gia.
• Hạn chế tối đa trách nhiệm pháp lý đối với các sai phạm tài chính từ giai đoạn trước của doanh nghiệp mục tiêu.
• Cung cấp căn cứ định giá chính xác, giúp bên mua tránh được tình trạng mua hớ hoặc rủi ro tài chính hậu M&A.

Bảng giá tham khảo dịch vụ kiểm toán M&A theo ngành nghề năm 2026

Chi phí cho dịch vụ kiểm toán M&A thường không cố định mà phụ thuộc vào quy mô tổng tài sản, độ phức tạp của hệ thống kế toán và ngành nghề kinh doanh. MAN – Master Accountant Network luôn tư vấn lộ trình chi phí tối ưu, phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực.

Dưới đây là bảng giá tham khảo cho các gói dịch vụ kiểm toán M&A tại thị trường Việt Nam năm 2026:

Liên Hệ Nhận Tư Vấn

Lưu ý: Bảng giá trên chỉ mang tính chất tham khảo tại thời điểm hiện tại. Chi phí thực tế có thể thay đổi dựa trên tình hình hồ sơ chứng từ thực tế và yêu cầu cụ thể về mức độ rà soát chuyên sâu của nhà đầu tư.

Quy trình triển khai dịch vụ kiểm toán M&A chuyên nghiệp

Để đảm bảo tính hiệu quả, một dịch vụ kiểm toán M&A chất lượng cần tuân thủ quy trình làm việc nghiêm ngặt và minh bạch. Tại MAN – Master Accountant Network, chúng tôi chú trọng vào từng giai đoạn rà soát để bảo vệ quyền lợi khách hàng.

Các bước thực hiện tiêu chuẩn bao gồm:

• Khảo sát sơ bộ và xác định phạm vi công việc dựa trên đặc thù ngành nghề của doanh nghiệp mục tiêu.
• Thu thập hồ sơ, chứng từ và thực hiện kiểm tra thực địa các số liệu tài chính, tài sản thực tế.
• Phân tích các rủi ro trọng yếu liên quan đến thuế, pháp lý và các cam kết tài chính chưa được công bố.
• Phát hành dự thảo báo cáo kiểm toán M&A và thảo luận với nhà đầu tư về các điểm cần lưu ý trong đàm phán thương vụ.
• Hoàn thiện và phát hành báo cáo chính thức phục vụ mục đích sáp nhập hoặc mua lại.

Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán M&A

Kể từ ngày 18/08/2025, khi Nghị định 228/2025/NĐ-CP có hiệu lực, các chế tài xử phạt đối với sai phạm trong kiểm toán đã tăng lên rất mạnh. Điều này đòi hỏi các tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm toán M&A phải có quy trình kiểm soát chất lượng nội bộ nghiêm ngặt.

Bảng tổng hợp dưới đây trình bày mức phạt tiền tối đa đối với các hành vi vi phạm hành chính theo Nghị định mới:

Liên Hệ Nhận Tư Vấn

Lưu ý: Mức phạt đối với tổ chức luôn gấp đôi mức phạt đối với cá nhân cho cùng một hành vi vi phạm. Ngoài phạt tiền, các đơn vị có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hành nghề có thời hạn.

Câu hỏi thường gặp về dịch vụ kiểm toán M&A

Xem thêm bài viết: Dịch vụ kiểm toán trọn gói tại MAN

Kết luận

Kiểm toán M&A đóng vai trò là “chốt chặn” an toàn cuối cùng cho các nhà đầu tư trước khi thực hiện các quyết định sáp nhập quan trọng. Việc hiểu rõ quy trình thực hiện, lựa chọn dịch vụ kiểm toán M&A uy tín từ mạng lưới chuyên gia chuyên nghiệp như MAN – Master Accountant Network và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý tại Nghị định 228/2025/NĐ-CP không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững hậu sáp nhập.

Để bảo vệ quyền lợi tài chính và đảm bảo tính pháp lý cao nhất cho các thương vụ của mình, doanh nghiệp nên tìm kiếm sự đồng hành từ các chuyên gia kiểm toán độc lập dày dặn kinh nghiệm. Trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, một báo cáo kiểm toán minh bạch chính là tài sản quý giá nhất của mọi thương vụ thành công.

Mọi thắc mắc về quy trình, bảng giá hoặc cần tư vấn chuyên sâu về dịch vụ kiểm toán M&A cho từng ngành nghề cụ thể, quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ với chúng tôi tại trang thông tin liên hệ MAN để được hỗ trợ nhanh chóng nhất.

Liên Hệ Nhận Tư Vấn

Thông tin liên hệ Man – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn

Nội dung được kiểm duyệt bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên & CEO Man, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính..