Khấu trừ thuế TNCN khi nghỉ việc theo hướng dẫn mới

Khấu trừ thuế TNCN khi nghỉ việc được hướng dẫn áp dụng đối với trường hợp cá nhân cư trú đã chấm dứt hợp đồng lao động nhưng vẫn được doanh nghiệp chi trả tiền lương, tiền công thuộc diện chịu thuế. Theo Công văn 10049/NBI-QLDN1 ngày 03/8/2026 của Thuế tỉnh Ninh Bình, khoản chi trả cho từng cá nhân, từng lần từ 5 triệu đồng trở lên được khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% trước khi trả thu nhập.

Khi nào phải khấu trừ 10% thuế TNCN khi nghỉ việc

Công văn 10049/NBI-QLDN1 ngày 03/8/2026 của Thuế tỉnh Ninh Bình hướng dẫn trường hợp người lao động là cá nhân cư trú đã chấm dứt hợp đồng lao động nhưng doanh nghiệp chỉ thực hiện chi trả tiền lương sau thời điểm chấm dứt hợp đồng. Theo đó, nếu khoản chi trả cho từng cá nhân, từng lần từ 5 triệu đồng trở lên thì doanh nghiệp thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% trước khi trả thu nhập.

Để xác định trường hợp có thuộc diện khấu trừ hay không, doanh nghiệp cần đối chiếu các điều kiện được nêu trong hướng dẫn:

• Người lao động là cá nhân cư trú và đã chấm dứt hợp đồng lao động.
• Doanh nghiệp hoặc tổ chức chi trả tiền lương, tiền công sau thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.
• Mức chi trả cho từng cá nhân, từng lần từ 5 triệu đồng trở lên.

Trường hợp mức chi trả dưới 5 triệu đồng/lần, doanh nghiệp chỉ thực hiện khấu trừ 10% khi cá nhân có yêu cầu.

Cần lưu ý, Công văn 10049/NBI-QLDN1 là văn bản hướng dẫn của Thuế tỉnh Ninh Bình đối với trường hợp được hỏi. Khi xử lý hồ sơ thực tế, doanh nghiệp cần đối chiếu quy định pháp luật hiện hành và hướng dẫn của cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Cách tính khấu trừ thuế TNCN 10% khi nghỉ việc

Theo hướng dẫn được nêu trong nguồn, doanh nghiệp khấu trừ 10% trên khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công thuộc diện chịu thuế trước khi trả cho cá nhân.

Công thức xác định số thuế TNCN tạm khấu trừ:

Số thuế TNCN khấu trừ = Thu nhập chịu thuế × 10%

Trong đó, thu nhập chịu thuế làm căn cứ khấu trừ được xác định trên tổng khoản thu nhập chi trả sau khi loại trừ các khoản thu nhập được miễn thuế theo quy định.

Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập chi trả − Các khoản thu nhập được miễn thuế

Việc khấu trừ tạm thời 10% cần được phân biệt với việc xác định thu nhập tính thuế khi quyết toán. Theo nội dung Công văn 10049/NBI-QLDN1 được nguồn cung cấp, các khoản bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác không được trừ khi thực hiện khấu trừ tạm thời theo tỷ lệ 10%.

Những khoản được loại khỏi thu nhập làm căn cứ khấu trừ

Khi xác định khoản thu nhập chịu khấu trừ, doanh nghiệp cần rà soát các khoản được miễn thuế theo điều kiện tương ứng. Nguồn tin nêu hai nhóm khoản trực tiếp liên quan đến tình huống này:

• Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ trong phạm vi điều kiện và thời gian theo quy định của pháp luật lao động.
• Tiền lương, tiền công trả cho những ngày chưa nghỉ phép trong phạm vi điều kiện, thời gian và mức theo quy định của pháp luật lao động.

Phần thu nhập vượt mức hoặc không đáp ứng điều kiện miễn thuế phải được xem xét theo quy định về thu nhập chịu thuế.

Ngược lại, các khoản sau không được trừ khi thực hiện khấu trừ tạm thời 10%:

• BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc.
• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc.
• Các khoản giảm trừ khác dùng để xác định thu nhập tính thuế khi áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần hoặc khi quyết toán thuế.

Do đó, doanh nghiệp không nên lấy số tiền thực nhận sau khi trừ bảo hiểm và giảm trừ gia cảnh làm căn cứ trực tiếp để nhân 10%.

Ví dụ khấu trừ thuế TNCN khi nghỉ việc

Các ví dụ dưới đây minh họa cách áp dụng đúng theo tình huống và số liệu được nêu trong nguồn tin.

Trường hợp chi trả tiền lương tháng cuối sau khi nghỉ việc

Ông A nghỉ việc ngày 30/06/2026. Ngày 10/07/2026, công ty chi trả tiền lương tháng 6/2026 cho ông A số tiền 15 triệu đồng.

Khoản tiền được chi trả sau khi ông A đã chấm dứt hợp đồng lao động và mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên. Theo hướng dẫn được nêu trong nguồn, công ty thực hiện khấu trừ 10% trước khi trả thu nhập.

• Thu nhập chịu thuế: 15.000.000 đồng.
• Thuế TNCN bị khấu trừ: 15.000.000 × 10% = 1.500.000 đồng.
• Số tiền thực nhận: 15.000.000 − 1.500.000 = 13.500.000 đồng.

Trường hợp có tiền làm thêm giờ và tiền lương của ngày chưa nghỉ phép

Chị B chấm dứt hợp đồng lao động ngày 31/7/2026. Ngày 15/8/2026, công ty thanh toán cho chị B các khoản gồm tiền lương tháng 7 là 14 triệu đồng, tiền làm thêm giờ đủ điều kiện miễn thuế là 2,5 triệu đồng và tiền lương trả cho những ngày chưa nghỉ phép đủ điều kiện miễn thuế là 1,5 triệu đồng.

Ngoài ra, khoản BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc chị B phải đóng là 1,47 triệu đồng và chị B có 2 người phụ thuộc.

Tổng số tiền công ty chi trả cho chị B là 18 triệu đồng. Do khoản chi trả trong một lần từ 5 triệu đồng trở lên, công ty thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% trước khi trả thu nhập.

Khi xác định khoản thu nhập làm căn cứ khấu trừ, cần loại trừ các khoản được miễn thuế theo điều kiện. Cụ thể:

• Tiền làm thêm giờ đủ điều kiện miễn thuế: 2,5 triệu đồng, không tính vào khoản thu nhập chịu khấu trừ.
• Tiền lương của những ngày chưa nghỉ phép đủ điều kiện miễn thuế: 1,5 triệu đồng, không tính vào khoản thu nhập chịu khấu trừ.
• BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc 1,47 triệu đồng: không được trừ khi thực hiện khấu trừ tạm thời 10%.
• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân và 2 người phụ thuộc: không được trừ khi thực hiện khấu trừ theo tỷ lệ 10%.

Như vậy, khoản thu nhập làm căn cứ khấu trừ là:

18 triệu đồng − 2,5 triệu đồng − 1,5 triệu đồng = 14 triệu đồng

Số thuế TNCN công ty phải khấu trừ:

14 triệu đồng × 10% = 1,4 triệu đồng

Số tiền chị B thực nhận:

18 triệu đồng − 1,4 triệu đồng = 16,6 triệu đồng

Như vậy, công ty không khấu trừ 10% trên toàn bộ 18 triệu đồng mà khấu trừ trên khoản thu nhập 14 triệu đồng sau khi loại trừ các khoản được miễn thuế theo điều kiện nêu trên.

Trường hợp khoản chi trả dưới 5 triệu đồng

Ông C nghỉ việc ngày 25/07/2026. Ngày 05/8/2026, công ty chi trả bổ sung khoản tiền thưởng năng suất còn thiếu cho ông C là 4,5 triệu đồng.

Do mức chi trả dưới 5 triệu đồng/lần, theo hướng dẫn trong nguồn, công ty không thực hiện khấu trừ 10% nếu ông C không yêu cầu khấu trừ.

Nếu cá nhân có yêu cầu khấu trừ, doanh nghiệp thực hiện khấu trừ theo tỷ lệ 10% theo hướng dẫn.

Có được làm cam kết để tạm thời chưa khấu trừ 10%

Theo nội dung nguồn tin, cá nhân thuộc diện khấu trừ 10% có thể lập bản cam kết để doanh nghiệp tạm thời chưa khấu trừ nếu đáp ứng đủ các điều kiện được nêu.

Các điều kiện gồm:

• Cá nhân thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%.
• Ước tính tổng thu nhập chịu thuế trong năm sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế.

Căn cứ bản cam kết hợp lệ, doanh nghiệp tạm thời chưa khấu trừ thuế và có trách nhiệm tổng hợp danh sách, thu nhập của các cá nhân theo quy định.

Nếu sau đó cá nhân phát sinh thêm thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công hoặc nguồn thu nhập khác làm phát sinh số thuế phải nộp, cá nhân có trách nhiệm kê khai, quyết toán và nộp thuế theo quy định, đồng thời chịu trách nhiệm về nội dung cam kết.

Trường hợp có gian lận, cá nhân sẽ chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi thanh toán sau nghỉ việc

Đối với doanh nghiệp, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở tỷ lệ 10% mà còn ở việc xác định đúng thời điểm chi trả và bản chất của từng khoản thu nhập.

MAN – Master Accountant Network khuyến nghị bộ phận kế toán rà soát các nội dung sau trước khi thực hiện khấu trừ:

• Đối chiếu ngày chấm dứt hợp đồng lao động với ngày thực tế chi trả.
• Xác định mức chi trả theo từng cá nhân, từng lần.
• Phân loại riêng tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập được miễn thuế theo điều kiện.
• Không trừ bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh khi xác định khoản khấu trừ tạm thời 10%.
• Lưu hồ sơ chấm dứt hợp đồng, bảng tính lương, chứng từ thanh toán và căn cứ xác định các khoản được miễn thuế.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần phân biệt khấu trừ thuế tạm thời 10% với việc xác định số thuế phải nộp khi quyết toán. Việc đã bị khấu trừ 10% không đồng nghĩa số thuế cuối cùng của cá nhân trong năm chắc chắn bằng số tiền đã khấu trừ.

Một số khoản thu nhập không mang tính tiền lương tiền công

Nguồn tin cũng dẫn khoản 4 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP về các khoản thu nhập không mang tính chất tiền lương, tiền công không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.

Do danh mục này gồm nhiều nhóm khoản thu nhập không trực tiếp liên quan đến tình huống nghỉ việc, doanh nghiệp không nên áp dụng máy móc theo tên gọi của khoản chi. Việc xác định một khoản có được loại khỏi thu nhập chịu thuế hay không phải căn cứ vào đúng điều kiện của từng trường hợp.

Đối với bài toán thanh toán sau nghỉ việc, các khoản cần đặc biệt rà soát là tiền làm thêm giờ, tiền làm việc ban đêm và tiền lương, tiền công trả cho những ngày chưa nghỉ phép trong phạm vi điều kiện, thời gian và mức theo quy định.

Kết luận

Khấu trừ thuế TNCN khi nghỉ việc cần được xác định dựa trên tình trạng hợp đồng tại thời điểm chi trả, mức chi trả từng lần và bản chất của từng khoản thu nhập. Theo Công văn 10049/NBI-QLDN1 ngày 03/8/2026 của Thuế tỉnh Ninh Bình, trường hợp cá nhân cư trú đã chấm dứt hợp đồng lao động và được doanh nghiệp chi trả khoản tiền lương, tiền công thuộc diện chịu thuế từ 5 triệu đồng/lần trở lên thì doanh nghiệp thực hiện khấu trừ 10% trước khi trả thu nhập theo hướng dẫn của công văn.

Doanh nghiệp cần xác định đúng các khoản được miễn thuế trước khi tính số tiền khấu trừ, đồng thời không nhầm lẫn giữa khấu trừ tạm thời 10% và các khoản giảm trừ được sử dụng khi xác định thu nhập tính thuế hoặc quyết toán thuế.

Khi áp dụng cho hồ sơ thực tế, doanh nghiệp nên đối chiếu quy định pháp luật hiện hành và hướng dẫn của cơ quan thuế quản lý trực tiếp để bảo đảm việc khấu trừ và kê khai được thực hiện phù hợp.

Nguồn tham khảo

• Nghị định 253/2026/NĐ-CP
• Cách tính khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân khi nghỉ việc

Liên kết nội bộ đề xuất trên MAN

• Công văn 1296/CT-NVT về quyết toán thuế TNCN từ tiền lương, tiền công
• Hướng dẫn quyết toán thuế TNCN tiền lương tiền công theo Công văn 1296/CT-NVT
• Công văn số 4551/CT-CS về tính và khai thuế TNCN tiền lương, tiền công
• Thu nhập chịu thuế TNCN
• Ghi chú schema