22 trường hợp được miễn thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là nghĩa vụ tài chính quen thuộc đối với bất kỳ ai khi phát sinh các khoản thu nhập từ công việc hay đầu tư. Tuy nhiên, nhằm mục đích an sinh xã hội, thúc đẩy các ngành kinh tế trọng điểm và hỗ trợ người dân tích lũy tài sản, Nhà nước cũng ban hành danh mục các khoản thu nhập hoàn toàn không bị đánh thuế.

Từ ngày 01/07/2026, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân chính thức đi vào hiệu lực. Văn bản mới này đã chuẩn hóa chi tiết 22 trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân. Việc hiểu rõ các quyền lợi này không chỉ giúp bạn tối ưu hóa dòng tiền cá nhân một cách hợp pháp mà còn tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có khi thực hiện các giao dịch dân sự, thương mại hằng ngày.

Căn cứ pháp lý về miễn thuế thu nhập cá nhân

Các quy định ưu đãi và miễn thuế TNCN tại Việt Nam hiện nay được áp dụng dựa trên hai nền tảng pháp lý cốt lõi:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân (và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan).
• Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ban hành ngày 30/06/2026 bởi Chính phủ, chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01/07/2026. (Người nộp thuế có thể tra cứu toàn văn văn bản gốc đóng dấu đỏ tại tệp chính thức 253m-ndcp.signed.pdf để đối chiếu các điều khoản kỹ thuật).

Nghị định này không chỉ kế thừa các nhóm thu nhập được miễn thuế truyền thống từ các văn bản cũ mà còn bổ sung nhiều chính sách ưu đãi mới, đặc biệt là các quy định khuyến khích kinh tế xanh, công nghệ cao và thị trường tài chính dài hạn.

Xem phân tích chuyên sâu tại đây: Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân (Bài viết phân tích cấu trúc, hiệu lực chuyển tiếp và toàn bộ điểm mới của Nghị định).

Danh sách 22 trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân

Thay vì giữ nguyên các câu từ hành chính khô khan của văn bản pháp luật, bảng dưới đây đã được biên soạn lại một cách trực quan, giúp bạn nhanh chóng tra cứu 22 trường hợp được miễn thuế TNCN theo Nghị định mới nhất:

STT	Nhóm thu nhập được miễn thuế TNCN	Đối tượng áp dụng / Mô tả ngắn gọn
1	Bất động sản chuyển nhượng, thừa kế hoặc tặng cho	Áp dụng cho các giao dịch phát sinh giữa những người có mối quan hệ thân nhân ruột thịt hoặc hôn nhân gần gũi.
2	Chuyển nhượng nhà ở hoặc đất ở duy nhất	Cá nhân chỉ sở hữu duy nhất một nhà đất tại Việt Nam tại thời điểm bán và đáp ứng đủ điều kiện về thời gian nắm giữ.
3	Giá trị quyền sử dụng đất được Nhà nước giao	Áp dụng khi cá nhân được giao đất không thu tiền hoặc được miễn, giảm tiền sử dụng đất.
4	Hoạt động sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp	Thu nhập của cá nhân trực tiếp sản xuất muối, trồng trọt, chăn nuôi, đánh bắt thủy sản chưa qua chế biến hoặc mới sơ chế.
5	Lợi tức từ hợp tác xã và liên kết “Cánh đồng lớn”	Thu nhập từ cổ phần nông nghiệp hoặc thu nhập từ dự án liên kết sản xuất lớn, trồng rừng, nuôi thủy sản của nông dân.
6	Chuyển đổi đất nông nghiệp phục vụ sản xuất	Thu nhập phát sinh khi các hộ gia đình đổi thửa đất nông nghiệp để tối ưu hóa canh tác, không đổi mục đích sử dụng.
7	Lãi từ tiền gửi, trái phiếu và hợp đồng bảo hiểm	Gồm tiền lãi gửi ngân hàng, lãi từ các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và lãi trái phiếu Chính phủ/địa phương.
8	Nguồn tiền kiều hối từ nước ngoài	Các khoản tiền nhận từ người thân là người Việt Nam định cư hoặc làm việc ở nước ngoài gửi về.
9	Thu nhập từ làm thêm giờ, làm việc ban đêm	Phần tiền lương chênh lệch trả cao hơn so với mức lương ngày làm việc bình thường theo luật định.
10	Lương hưu từ các quỹ bảo hiểm hợp pháp	Khoản lương hưu do BHXH chi trả định kỳ hoặc từ các quỹ hưu trí tự nguyện, hưu trí bổ sung.
11	Học bổng khuyến khích học tập và nghiên cứu	Nhận từ ngân sách Nhà nước hoặc các tổ chức phi chính phủ cấp cho cá nhân đi học, nghiên cứu.
12	Tiền đền bù thiệt hại và bồi thường bảo hiểm	Khoản chi trả từ bảo hiểm nhân thọ/phi nhân thọ, bồi thường tai nạn lao động hoặc đền bù thu hồi đất của Nhà nước.
13	Tiền tài trợ từ các tổ chức và quỹ từ thiện	Nhận trực tiếp từ các quỹ từ thiện hoạt động hợp pháp nhằm hỗ trợ hoàn cảnh khó khăn, thiên tai, dịch bệnh.
14	Các nguồn viện trợ nhân đạo nước ngoài	Tiền hoặc hiện vật nhận từ các nguồn viện trợ nhân đạo, phi chính phủ đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
15	Thu nhập của thuyền viên làm việc viễn dương	Tiền lương, tiền công của thuyền viên công dân Việt Nam làm trên tàu vận tải quốc tế hoặc tàu khai thác xa bờ.
16	Dịch vụ phục vụ trực tiếp cho khai thác biển xa bờ	Thu nhập từ các hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ hậu cần trực tiếp ngoài khơi cho tàu thuyền đánh bắt xa bờ.
17	Chuyển nhượng tín chỉ các-bon và trái phiếu xanh	Quy định mới nhằm khuyến khích bảo vệ môi trường, áp dụng cho giao dịch tín chỉ các-bon, lãi hoặc bán trái phiếu xanh lần đầu.
18	Tiền thù lao thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ	Thu nhập từ việc trực tiếp tham gia nghiên cứu, đổi mới sáng tạo cấp Nhà nước, cấp Bộ hoặc dự án doanh nghiệp được phê duyệt.
19	Quyền tác giả từ sản phẩm khoa học công nghệ	Phần thu nhập phát sinh khi cá nhân chuyển nhượng, khai thác thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học của mình.
20	Đầu tư và chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo	Miễn thuế đối với cổ tức/lợi tức của sáng lập viên startup, nhà đầu tư mạo hiểm và tiền công của chuyên gia tư vấn startup.
21	Chuyên gia ODA, nhân viên LHQ, gìn giữ hòa bình	Áp dụng cho chuyên gia nước ngoài làm dự án ODA không hoàn lại, nhân viên Việt Nam tại văn phòng LHQ và lực lượng mũ nồi xanh.
22	Lợi nhuận của chủ doanh nghiệp tư nhân, TNHH 1TV	Phần thu nhập còn lại của cá nhân làm chủ sau khi doanh nghiệp đã hoàn tất nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Dưới đây là phần giải thích chi tiết và chuyên sâu đối với các nhóm thu nhập miễn thuế phổ biến nhất, nhận được nhiều sự quan tâm nhất từ người dân và doanh nghiệp hiện nay.

Phân tích các trường hợp miễn thuế được quan tâm nhiều nhất

Trong thực tế cuộc sống, phần lớn người dân và doanh nghiệp thường xuyên chạm trán với 8 nhóm thu nhập dưới đây. Việc hiểu đúng bản chất pháp lý của từng nhóm sẽ giúp bạn thực hiện kê khai chính xác.

Chuyển nhượng bất động sản giữa người thân

Thông thường, khi thực hiện chuyển đổi quyền sở hữu bất động sản (BĐS), người bán sẽ phải đóng thuế TNCN là 2% trên giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, Điều 18 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định miễn thuế hoàn toàn đối với các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho hoặc thừa kế nhà đất phát sinh giữa các mối quan hệ gia đình sau:

• Vợ với chồng.
• Cha đẻ/mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi/mẹ nuôi với con nuôi.
• Cha chồng/mẹ chồng với con dâu; cha vợ/mẹ vợ với con rể (kể cả khi người vợ hoặc người chồng đã qua đời).
• Ông bà nội/ngoại với các cháu nội/cháu ngoại ruột thịt.
• Anh, chị, em ruột thịt với nhau.

Đặc biệt: Trường hợp hai vợ chồng ly hôn, tài sản chung là bất động sản được phân chia theo thỏa thuận tự nguyện hoặc theo quyết định/bản án của Tòa án cũng thuộc diện được miễn thuế TNCN.

Bán nhà ở, đất ở duy nhất

Để được miễn đóng mức thuế 2% khi chuyển nhượng nhà đất với lý do đây là “tài sản duy nhất” (quy định tại Điều 19), cá nhân bắt buộc phải đáp ứng đồng thời cả 4 điều kiện khắt khe sau:

• Sở hữu duy nhất: Tại thời điểm thực hiện giao dịch, người bán chỉ có quyền sở hữu duy nhất đối với 1 nhà ở hoặc thửa đất ở tại Việt Nam. Nếu người này đồng thời đứng tên thêm một căn hộ chung cư hoặc có nhà ở hình thành trong tương lai khác, điều kiện này sẽ không được đáp ứng.
• Thời gian nắm giữ: Tính đến ngày chuyển nhượng, người bán phải sở hữu nhà đất đó liên tục tối thiểu là 183 ngày (được xác định dựa trên ngày ghi trên Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà/đất).
• Chuyển nhượng trọn vẹn: Giao dịch phải chuyển nhượng toàn bộ nhà ở, đất ở. Trường hợp chỉ bán một phần của tài sản duy nhất đó, phần bán đi sẽ không được hưởng chính sách miễn thuế.
• Tự kê khai và chịu trách nhiệm: Người nộp thuế tự viết cam kết tài sản duy nhất và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nếu cơ quan thuế hậu kiểm phát hiện kê khai gian lận, cá nhân sẽ bị truy thu toàn bộ số thuế trốn kèm khoản phạt chậm nộp.

Lãi tiền gửi ngân hàng, trái phiếu và hợp đồng bảo hiểm

Khoản lãi mà bạn nhận được từ việc gửi tiết kiệm (không kỳ hạn, có kỳ hạn), gửi tiền Đồng Việt Nam, vàng hoặc ngoại tệ tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đều được miễn thuế TNCN tuyệt đối. Chính sách này cũng được áp dụng tương tự đối với tiền lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và tiền lãi trái phiếu Chính phủ hoặc chính quyền địa phương phát hành.

Nguồn tiền kiều hối gửi về nước

Nhằm khuyến khích dòng tiền ngoại tệ đổ về xây dựng đất nước, tiền từ nước ngoài gửi về cho cá nhân trong nước (kiều hối) hoàn toàn không bị đánh thuế TNCN. Nguồn tiền này có thể do người Việt định cư ở nước ngoài gửi, hoặc người lao động, học sinh đang công tác, học tập tại nước ngoài gửi về cho người thân.

Lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ

Nhà nước bảo vệ quyền lợi của người lao động trực tiếp bằng cách miễn thuế đối với phần tiền lương chênh lệch vượt trội phát sinh do làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm so với giờ hành chính thường nhật.

Cách tính thực tế: Giả sử mức lương giờ bình thường của bạn là 100.000 đồng/giờ. Khi làm thêm giờ vào ngày chủ nhật, bạn được trả mức lương gấp đôi là 200.000 đồng/giờ. Lúc này:

• Phần lương gốc 100.000 đồng vẫn cộng vào thu nhập chịu thuế bình thường.
• Phần chênh lệch trội thêm 100.000 đồng sẽ được tách biệt và miễn thuế TNCN hoàn toàn.
• 6. Học bổng nghiên cứu, học tập

Toàn bộ học bổng nhận được từ ngân sách nhà nước (cấp bởi Bộ GD&ĐT, các cơ sở giáo dục công lập, quỹ khuyến học…) hoặc học bổng do các tổ chức trong và ngoài nước tài trợ (bao gồm cả khoản sinh hoạt phí đi kèm) đều không phải chịu thuế thu nhập cá nhân.

Thu nhập từ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Nhằm thúc đẩy nghiên cứu và bứt phá công nghệ, Điều 35 quy định tiền lương, tiền công của cá nhân trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp Nhà nước, cấp Bộ (sử dụng ngân sách nhà nước) hoặc các nhiệm vụ do doanh nghiệp phê duyệt từ nguồn quỹ hợp pháp (không dùng ngân sách nhà nước) đều được miễn thuế TNCN. Đồng thời, thu nhập từ việc chuyển nhượng bản quyền, thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học cũng được miễn thuế.

Thu nhập của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên

Doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH một thành viên (do một cá nhân làm chủ) sau khi đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với kết quả kinh doanh, thì phần lợi nhuận còn lại chia cho cá nhân làm chủ sở hữu sẽ được miễn thuế TNCN. Điều này giúp loại bỏ tình trạng “đánh thuế trùng” (thuế chồng thuế) đối với cùng một nguồn thu nhập của một chủ thể duy nhất.

Điều kiện chung để được hưởng ưu đãi miễn thuế TNCN

Việc nằm trong danh sách 22 trường hợp nêu trên mới chỉ là điều kiện cần. Để thực sự được miễn thuế TNCN, người nộp thuế cần đáp ứng các điều kiện quản lý sau:

• Xác định đúng đối tượng: Người nộp thuế phải thuộc đúng nhóm đối tượng thụ hưởng và có khả năng chứng minh vị thế pháp lý của mình bằng giấy tờ cụ thể (ví dụ: giấy khai sinh để chứng minh quan hệ ruột thịt, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân…).
• Chứng minh điều kiện kèm theo: Một số nhóm thu nhập đòi hỏi những mốc giới hạn rất cụ thể (ví dụ: thời gian nắm giữ nhà đất duy nhất tối thiểu phải đạt 183 ngày, thời gian nắm giữ chứng chỉ quỹ mở phải từ đủ 2 năm trở lên…).
• Hồ sơ, thủ tục hợp lệ: Người nộp thuế có trách nhiệm tự chuẩn bị, lưu trữ hồ sơ minh chứng đầy đủ và nộp lên cơ quan thuế theo đúng hướng dẫn của pháp luật quản lý thuế hiện hành.

Một số lưu ý quan trọng khi áp dụng quy định miễn thuế

Mặc dù việc nằm trong nhóm thu nhập được miễn thuế mang lại lợi ích tài chính trực tiếp, nhưng quá trình áp dụng trong thực tế thường phát sinh nhiều vướng mắc pháp lý phức tạp. Để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật và tránh các rủi ro bị truy thu hay phạt chậm nộp ngoài ý muốn, bạn cần đặc biệt ghi nhớ các điểm cốt lõi sau:

• Miễn thuế không đồng nghĩa với miễn kê khai: Đây là hiểu lầm cực kỳ phổ biến. Đối với các giao dịch như chuyển nhượng bất động sản, dù giao dịch đó được miễn thuế 100%, bạn vẫn có nghĩa vụ phải nộp hồ sơ kê khai thuế lên cơ quan thuế đúng hạn để nhận được quyết định hoặc giấy xác nhận miễn thuế hợp pháp trước khi làm thủ tục sang tên sổ đỏ.
• Rủi ro hậu kiểm khi kê khai sai: Riêng đối với trường hợp bán nhà ở duy nhất, cơ quan thuế có quyền thực hiện hậu kiểm dữ liệu đất đai trên toàn quốc. Nếu phát hiện bạn có sở hữu tài sản khác tại thời điểm ký hợp đồng bán nhà, bạn sẽ bị truy thu thuế TNCN gốc, phạt trốn thuế từ 1 đến 3 lần và tính tiền chậm nộp.
• Lưu trữ hồ sơ chứng minh: Các khoản thu nhập đặc thù như tiền thù lao nghiên cứu khoa học, học bổng từ nước ngoài, kiều hối… cần được lưu trữ chứng từ thanh toán ngân hàng, văn bản phê duyệt nhiệm vụ hoặc quyết định cấp học bổng tối thiểu trong vòng 5 năm để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu thanh tra.

Kết luận

Hiểu rõ và vận dụng đúng 22 trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân là quyền lợi hợp pháp giúp mỗi người nộp thuế bảo vệ và tối ưu hóa tài chính cá nhân. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc được miễn thuế và việc bị truy thu, phạt thuế do thiếu hồ sơ minh chứng là rất mong manh.

Để đảm bảo an toàn pháp lý tuyệt đối trước khi tiến hành thực hiện các hồ sơ giao dịch lớn, bạn nên tham khảo kỹ lưỡng ý kiến từ các chuyên gia tài chính hoặc các đại lý thuế có uy tín để được hướng dẫn quy trình lập hồ sơ chuẩn chỉ nhất.

Liên hệ tư vấn cùng MAN – Master Accountant Network

Nếu doanh nghiệp cần tư vấn về kế toán, kiểm toán, thuế, quyết toán vốn đầu tư hoặc các dịch vụ tài chính doanh nghiệp, đội ngũ chuyên gia của MAN – Master Accountant Network luôn sẵn sàng hỗ trợ.

Thông tin liên hệ

• Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên

Chuyên gia phụ trách nội dung

Nội dung được biên soạn, rà soát và kiểm duyệt chuyên môn bởi Ông Lê Hoàng Tuyên – Nhà sáng lập (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, thuế và tư vấn tài chính doanh nghiệp.

MAN – Master Accountant Network cam kết cung cấp thông tin chính xác, khách quan và được cập nhật theo quy định pháp luật hiện hành. Mọi nội dung chuyên môn đều được xây dựng trên cơ sở kinh nghiệm thực tiễn, tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp và hướng đến việc mang lại giá trị tham khảo đáng tin cậy cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân.

Câu hỏi thường gặp

Những khoản thu nhập nào được miễn thuế thu nhập cá nhân?

Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết 22 nhóm thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân. Phổ biến nhất là thu nhập từ giao dịch bất động sản giữa người thân ruột thịt, bán nhà ở duy nhất, tiền lãi gửi tiết kiệm tại ngân hàng, tiền kiều hối từ nước ngoài chuyển về, tiền lương làm thêm giờ (phần chênh lệch tăng thêm), học bổng học tập, tiền bồi thường bảo hiểm và phần lợi nhuận còn lại của chủ doanh nghiệp tư nhân/TNHH 1TV sau khi doanh nghiệp đã đóng thuế TNDN.

Bán nhà đất duy nhất có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?

Bạn sẽ không phải nộp thuế TNCN mức 2% khi bán nhà đất duy nhất nếu đáp ứng đồng thời cả 4 điều kiện luật định: Chỉ sở hữu duy nhất quyền sở hữu một nhà ở/đất ở tại Việt Nam; Có thời gian nắm giữ tài sản này tối thiểu là 183 ngày tính đến thời điểm ký hợp đồng chuyển nhượng; Thực hiện bán toàn bộ diện tích nhà đất chứ không bán một phần; và tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính trung thực của thông tin kê khai.

Lãi tiền gửi ngân hàng có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không?

Hoàn toàn không. Toàn bộ khoản tiền lãi phát sinh từ tài khoản tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi có kỳ hạn hoặc không kỳ hạn, các loại kỳ phiếu, tín phiếu tại các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng hợp pháp tại Việt Nam đều được miễn thuế TNCN 100%, không giới hạn hạn mức hay số tiền lãi nhận được.